Es Carbó: wit zand, turquoise ondiepten en dennenbos, zonder één gebouw in zicht. Foto: mateu mulet, CC BY 3.0 (Wikimedia Commons).
De zuidkust van Mallorca heeft een paar stranden die eruitzien alsof ze bij Formentera horen: wit zand, water dat over grote afstand doorschijnend turquoise blijft, en dennenbos in plaats van hotels. Es Carbó, officieel de Platja des Carbó, is daarvan het meest ongerepte. Er staat geen enkel gebouw, er is geen strandtent, geen ligbedverhuur en geen parkeerplaats, en dat is geen toeval maar het gevolg van bescherming. Je komt er alleen te voet vanaf Colònia de Sant Jordi of met de boot. Op deze pagina lees je hoe je er komt, wat je moet meenemen, waarom het water hier zo helder is en wat er precies voor de kust ligt.
Wat Es Carbó is, en wat het niet is
Es Carbó is een lange, smalle strook fijn wit zand met achter zich een duinenrij en daarachter een dicht dennenbos. Het water loopt over een grote afstand heel geleidelijk af, waardoor het lang ondiep blijft en die kenmerkende lichtturquoise kleur krijgt. Op rustige dagen staat er nauwelijks golfslag en zie je vanaf het zand de bodem tot ver in zee.
Wat er niet is, is minstens zo bepalend. Er zijn geen ligbedden, geen parasols, geen douches, geen toiletten, geen kraam met drinken en geen badmeester. Wie hier komt neemt alles mee, inclusief water, schaduw en een zak voor het afval. Dat filtert het publiek vanzelf: op een dag dat de bekende badstranden vol staan, ligt hier een handvol mensen verspreid over honderden meters. De keerzijde is dat je er ook op jezelf bent aangewezen, wat betekent dat je vooraf moet nadenken over zon, water en het tijdstip waarop je terugloopt.
Hoe je er komt
De gebruikelijke route begint in Colònia de Sant Jordi. Vanaf het oostelijke uiteinde van het dorp loop je langs de kust zuidwaarts, eerst langs de strandjes vlak bij de bebouwing en daarna over een pad door laag struikgewas en dennen. Hemelsbreed is het ruim twee kilometer, langs de kust kom je op ongeveer drie uit, dus reken op drie kwartier tot een uur enkele reis over ondergrond die deels zand en deels steen is. Stevige schoenen of in elk geval slippers met grip zijn geen overbodige luxe.
De tweede optie is de boot. Vanuit de haven van Colònia de Sant Jordi vertrekken in het seizoen bootjes die de stranden ten zuiden van het dorp aandoen, en dat scheelt de heenweg in de volle zon. Wie zelf een bootje huurt, kan voor de kust ankeren, maar let dan op de boeien en op de zeegrasvelden: ankeren in zeegras is verboden en op sommige plekken zijn ankerboeien aangelegd juist om dat te voorkomen. Kom je met de auto, dan parkeer je in Colònia de Sant Jordi en loop je vanaf daar; tot het strand zelf komt geen weg.
Cabrera: het nationale park voor de kust
Vanaf Es Carbó kijk je uit over water dat tot een van de best beschermde zeegebieden van de Middellandse Zee behoort. Op zo’n tien kilometer van Cap de ses Salines, de zuidpunt van het eiland, ligt de archipel van Cabrera, die in maart 1991 tot nationaal park werd verklaard. Het park bestaat uit het hoofdeiland Cabrera Gran en achttien kleinere eilandjes, met daaromheen een zeegebied dat vrijwel vrij is gebleven van bebouwing en visserijdruk.
In februari 2019 is het park fors uitgebreid met ruim tachtigduizend hectare aangrenzend zeegebied, waarmee het totaal op ongeveer 90.800 hectare kwam en het het grootste nationale park van het westelijke Middellandse Zeegebied werd. Die bescherming werkt door tot aan deze kust: het zeegras staat er dicht, het water is helder en het aantal soorten dat je met een snorkelbril ziet is opvallend. Vanuit de haven van Colònia de Sant Jordi vertrekken in het seizoen dagtochten naar Cabrera, waarvoor een vergunningensysteem geldt en het aantal bezoekers per dag beperkt is; boek dus ruim van tevoren.
Zout, zeegras en waarom het water zo helder is
Deze hele hoek van het eiland heet niet voor niets Ses Salines. Landinwaarts liggen de zoutpannen waar al eeuwenlang zeezout wordt gewonnen door zeewater in ondiepe bassins te laten verdampen, en dat landschap van vlakke, roze en witte vlakken bepaalt het achterland tussen hier en Es Trenc. Het is een van de weinige plekken op Mallorca waar de kust vlak is in plaats van steil, en juist die vlakke bodem verklaart de lange ondiepe zone voor het strand.
De helderheid van het water komt van de zeegrasweiden. Posidonia oceanica groeit rond de Balearen in enorme velden, filtert het water, produceert zuurstof en houdt met zijn wortelstelsel het zand op de bodem vast. Wat er in het najaar en de winter van aanspoelt, vormt op het strand een bruine wal die het zand bij storm tegen wegspoeling beschermt. Op een onbeheerd strand als Es Carbó wordt dat niet weggehaald, en dat is precies waarom het zand hier vanzelf op zijn plek blijft. Zie je die banken dus liggen, dan kijk je naar het systeem dat dit strand in stand houdt.
Praktisch: wat je meeneemt en wanneer je gaat
Neem meer water mee dan je denkt nodig te hebben, plus schaduw in de vorm van een parasol of een doek, want de dennen staan achter de duinen en niet op het zand. Zonnebrand, schoenen voor de wandeling, een zak voor je afval en eventueel een snorkelbril completeren de uitrusting. Er is geen telefoonbereik dat je op elk punt kunt vertrouwen, en er is geen badmeester, dus ga niet ver het water in als je alleen bent.
Het beste moment is buiten het hoogseizoen: mei, juni, september en begin oktober, met bij voorkeur de ochtend, wanneer het licht op het water het mooiste is en de wandeling nog koel. In juli en augustus is de heenweg zwaar in de volle zon en is het strand alsnog het rustigste van de omgeving, maar dan is een boot de comfortabelere optie. Blijf op de paden door de duinen, want de begroeiing daar houdt het zand vast en herstelt traag.
De omgeving: Es Trenc, Colònia en de zuidpunt
Es Carbó ligt in het gezelschap van andere bijzondere stranden. Westelijk, aan de andere kant van Colònia de Sant Jordi, ligt Es Trenc, het bekendste natuurstrand van Mallorca, dat ook grotendeels onbebouwd is maar wel voorzieningen en parkeerterreinen heeft. Oostelijk loopt de kust door naar Cap de ses Salines, de zuidpunt van het eiland, met daarachter de wildere baaitjes richting Santanyí zoals Es Caragol, dat qua karakter sterk op Es Carbó lijkt.
Colònia de Sant Jordi zelf is een rustige badplaats met een haven, terrassen en supermarkten, en is de logische basis voor wie deze hoek wil verkennen. Verder landinwaarts liggen Santanyí met zijn zaterdagmarkt en de zuidoostkust met Es Caló des Moro en Cala Llombards. Wie het hele eiland wil zien, heeft veel aan onze route van zeven dagen over Mallorca en het overzicht van de mooiste stranden van Mallorca.
De eilandjes vlak voor het strand
Vanaf het zand zie je een paar lage, kale eilandjes in het water liggen. De bekendste zijn Na Moltona en de Illot de ses Roquetes, en ze horen bij dezelfde ondiepe, beschermde kuststrook. Ze zijn onbewoond en dienen vooral als rust- en broedplek voor zeevogels, wat betekent dat aan land gaan er niet de bedoeling is. Vanaf de kant vormen ze wel het herkenningspunt waaraan je op de kaart precies ziet waar je zit, en ze verklaren waarom het water tussen de kust en de eilandjes zo ondiep en licht van kleur is.
Dat ondiepe water is ook de reden dat het snorkelen hier de moeite waard is. Je hoeft niet ver te zwemmen om over de overgang van zand naar zeegras te komen, en juist op die grens hangt het meeste leven: scholen jonge vis, af en toe een pijlstaartrog die zich in het zand heeft ingegraven, en op de zeegrasbladeren allerlei kleine organismen. Neem een snorkelbril mee, want zonder is het van bovenaf vooral een mooie kleur en zie je niet wat eronder gebeurt.
Houd wel afstand van de eilandjes zelf en van de boeien die de zwemzone markeren, en jaag geen vogels op. Deze kust dankt zijn aantrekkingskracht aan het feit dat er niets is gebouwd en weinig wordt verstoord; dat blijft alleen zo als bezoekers zich eraan houden. Wie met een eigen bootje komt, ankert buiten het zeegras en gebruikt waar aanwezig de daarvoor aangelegde boeien.
Es Carbó op de kaart
Veelgestelde vragen over Es Carbó
Hoe kom je bij Es Carbó?
Te voet vanaf Colònia de Sant Jordi, langs de kust in zuidelijke richting; hemelsbreed ruim twee kilometer, langs de kust ongeveer drie, dus reken op drie kwartier tot een uur. In het seizoen varen er ook bootjes vanuit de haven. Er komt geen weg tot aan het strand.
Zijn er voorzieningen op Es Carbó?
Nee. Geen ligbedden, parasols, douches, toiletten, horeca of badmeester. Neem water, schaduw, zonnebrand en een zak voor je afval mee.
Is Es Carbó geschikt voor kinderen?
Het water is er ideaal, want het blijft over een grote afstand ondiep en er staat zelden golfslag. De wandeling ernaartoe is voor kleine kinderen wel lang, zeker in de zomerhitte, dus dan is de boot een betere optie.
Wat ligt er voor de kust van Es Carbó?
Het zeegebied hoort bij de invloedssfeer van het nationale park Cabrera, dat in maart 1991 werd ingesteld en in februari 2019 werd uitgebreid tot ongeveer 90.800 hectare. De archipel bestaat uit Cabrera Gran en achttien kleinere eilanden en ligt zo’n tien kilometer van Cap de ses Salines.
Waarom ligt er bruin zeegras op het strand?
Dat is aangespoelde Posidonia oceanica. Het vormt een natuurlijke wal die het zand bij storm beschermt, en omdat Es Carbó niet machinaal wordt schoongemaakt blijft het liggen. Het is een teken van een gezond systeem, geen vervuiling.
Wanneer ga je het beste naar Es Carbó?
Mei, juni, september en begin oktober, bij voorkeur in de ochtend. In juli en augustus is de wandeling zwaar in de volle zon; kies dan de boot of vertrek vroeg.
Bronnen
De gegevens over het nationale park Cabrera, waaronder de instelling in maart 1991, de uitbreiding van 1 februari 2019 met ruim tachtigduizend hectare tot ongeveer 90.800 hectare en de samenstelling uit Cabrera Gran en achttien kleinere eilanden, zijn nagelezen in openbare bronnen over het park en de bijbehorende publicatie in het Spaanse staatsblad. Afstanden zijn afgeleid van de coördinaten uit OpenStreetMap. Bootdiensten en het vergunningensysteem voor Cabrera wijzigen per seizoen, dus controleer die voor je bezoek. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
