Aan de zuidoostkust van Mallorca, een eindje voorbij het stadje Santanyí, ligt een stukje kust dat aan de bulldozers is ontsnapt. Het Parc Natural de Mondragó is een beschermd natuurgebied van zevenhonderdzesenzestig hectare, met twee van de mooiste zandbaaitjes van het eiland, verscholen tussen pijnbossen, lage kliffen en een moerasgebiedje vol vogels. Geen hoogbouw, geen boulevard, alleen turquoise water en het geluid van de wind in de dennen. Voor wie het onaangetaste Mallorca zoekt in plaats van de resortkust, is dit een van de fijnste bestemmingen die er zijn.
Gered van de projectontwikkelaars
Dat je hier vandaag tussen de dennen kunt liggen in plaats van tussen de hotels, is geen toeval. In de jaren tachtig lag er een plan om dit stuk kust vol te bouwen, zoals op zoveel andere plekken op Mallorca was gebeurd. Een brede publieke campagne draaide dat terug, en in 1992 kreeg het gebied de status van natuurpark. Sindsdien is het beschermd op meerdere niveaus, van de Spaanse natuurwetgeving tot het Europese Natura 2000-netwerk, juist vanwege de vogels en de zeldzame kustnatuur. Het is een van die plekken die laten zien hoe Mallorca er zonder het massatoerisme had kunnen uitzien.
Cala Mondragó, het toegankelijke strand
Van de twee hoofdstranden is Cala Mondragó (met de oude naam Caló de sa Font de n’Alis) de gemakkelijkst bereikbare. Een compact boogje wit zand dat flauw afloopt in ondiep, kristalhelder water, aan weerszijden omzoomd door lage rotsen en dennen. Er is een strandbar en een restaurant, en doordat het water zo rustig en ondiep is, is het een ideaal familiestrand. Kom in het hoogseizoen wel vroeg, want de parkeerplaats en het strand zijn niet groot.
Cala s’Amarador, het wilde strand
Een korte wandeling langs de kust brengt je naar Cala s’Amarador, en die is nog een tikje mooier. Breder, wilder en zonder de horeca van zijn buur, met echt wit zand en natuurlijke duinen erachter waar de vegetatie mag groeien zoals ze wil. Precies dat maakt het zo bijzonder: dit is een strand zoals de hele kust er ooit uitzag. Neem hier zelf wat te drinken en schaduw mee, want voorzieningen zijn er nauwelijks, en dat is maar goed ook.
1992: hoe Mondragó natuurpark werd
Mondragó is in 1992 tot natuurpark verklaard en beslaat ongeveer 766 hectare in de gemeente Santanyí, aan de zuidoostkust van Mallorca. Dat jaartal is het belangrijkste feit van deze pagina, want het markeert het moment waarop deze kust een andere richting op ging dan de rest van het eiland.
De aanleiding was bouwdruk. In de jaren tachtig lagen er plannen om ook dit stuk kust te ontwikkelen, zoals overal op Mallorca was gebeurd, met hotels tot aan het zand. De bescherming stopte dat, en het resultaat zie je zodra je aankomt: achter de twee baaien staat geen bebouwing maar dennenbos, duinen en akkerland, en de parkeerterreinen liggen op afstand van het water in plaats van eraan vast.
Wat het gebied beschermt is meer dan het strand alleen. In het park liggen duinsystemen, een moerasgebied met riet, pijnbossen en stukken traditioneel landbouwland met de droge stenen muurtjes die het Mallorquijnse landschap kenmerken. Het geheel is een van de weinige plekken op deze kust waar je van zee naar binnenland kunt lopen zonder een weg over te steken.
Wandelen, vogels en de derde baai
Mondragó is meer dan alleen die twee stranden. Door het park lopen goed gemarkeerde wandelpaden die de baaien verbinden met de pijnbossen, de lage kliffen en het moerasgebiedje Ses Fonts de n’Alis, een belangrijke pleisterplaats voor trekvogels. Met een beetje geluk zie je er aalscholvers en zelfs visarenden. Wie verder loopt, ontdekt bovendien een derde, veel kleiner strandje: Caló des Burgit, dat je alleen te voet bereikt en dat juist daardoor vrijwel altijd rustig is. Een ochtend wandelen door het park, met een duik in beide baaien, is een van de mooiste manieren om deze hoek van Mallorca te beleven.
Vogels, duinen en waarom je op het pad blijft
Achter de baaien ligt een zoetwatermoeras dat door riet wordt omzoomd, en dat is het interessantste deel van het park voor wie verder kijkt dan het zand. Het is een rust- en broedplek voor vogels, met reigers, futen en tijdens de trek allerlei doortrekkers, en er staan uitkijkpunten langs de paden. Neem een verrekijker mee als je die hebt; in de vroege ochtend is het er het levendigst.
De duinen tussen het strand en het bos zijn het kwetsbaarste onderdeel. Ze houden het zand vast en herstellen uiterst langzaam als de begroeiing wordt platgelopen, en juist daarom liggen er houten paden en afzettingen. Blijf daarop, ook als het pad een omweg lijkt. Op stranden waar die opbouw is verdwenen, moet zand met vrachtwagens worden aangevoerd; hier hoeft dat niet, en dat is precies wat de bescherming van 1992 heeft opgeleverd.
Er lopen verschillende gemarkeerde wandelroutes door het park, variërend van een korte lus van een half uur tot langere routes van anderhalf uur die het binnenland in gaan. Ze zijn vlak en goed te doen, maar er is weinig schaduw op de open stukken, dus neem water mee en ga niet midden op de dag in juli.
De twee baaien en wat ze onderscheidt
Het park heeft twee stranden die vlak naast elkaar liggen maar heel anders aanvoelen. Cala Mondragó is de toegankelijke van de twee, met de kortste loopafstand vanaf de parkeerplaats, ligbedden en een strandtent, en water dat geleidelijk afloopt. Dat maakt hem geschikt met kinderen en meteen de drukkere van de twee.
S’Amarador ligt er een paar honderd meter vandaan, aan het einde van een pad door het dennenbos, en is breder en natuurlijker: meer zand, minder voorzieningen en duinen achter het strand in plaats van bebouwing. Je loopt er in ongeveer een kwartier heen langs het water, en dat wandelingetje is op zich al de moeite waard omdat je onderweg over de rotsen uitkijkt.
De keuze is dus simpel. Wil je gemak en een strandtent binnen handbereik, dan blijf je bij Cala Mondragó. Zoek je ruimte en natuur, dan loop je door naar S’Amarador. En wie beide wil, parkeert één keer en doet ze op één dag, want ze delen dezelfde toegangswegen en parkeerterreinen.
Praktische informatie
Mondragó ligt in de gemeente Santanyí, ongeveer op 39,36° noorderbreedte en 3,19° oosterlengte, op zo’n vijftig minuten rijden van Palma. De toegang tot het park is gratis, maar voor de parkeerplaatsen bij de stranden betaal je een klein bedrag. Er is een bezoekerscentrum met informatie over de natuur, doorgaans overdag geopend. Het park is het hele jaar open. Kom in juli en augustus vroeg, want dan zijn de beperkte parkeerplekken snel vol; in mei, juni en september heb je het gebied veel meer voor jezelf.
Veelgestelde vragen
Wat is het Parc Natural de Mondragó?
Een beschermd natuurpark van 766 hectare aan de zuidoostkust van Mallorca, bij Santanyí, met twee idyllische zandstranden, pijnbossen, wetlands en wandelpaden. Sinds 1992 heeft het de status van natuurpark.
Welke stranden liggen er?
De twee hoofdstranden zijn Cala Mondragó (toegankelijk, met een strandbar) en Cala s’Amarador (wilder, met duinen en zonder horeca). Wie verder loopt, vindt ook het kleine Caló des Burgit.
Wat kost een bezoek?
De toegang tot het park is gratis. Voor de parkeerplaatsen bij de stranden betaal je een klein bedrag. Controleer de actuele parkeertarieven en de openingstijden van het bezoekerscentrum vooraf.
Is Mondragó geschikt voor kinderen?
Zeker. Vooral Cala Mondragó is met zijn ondiepe, kalme water ideaal voor gezinnen met jonge kinderen. De wandelpaden zijn goed te doen en niet te lang.
Wanneer kan ik het beste gaan?
Mei, juni en september zijn het rustigst en aangenaamst. In juli en augustus is het er mooi maar druk, en zijn de parkeerplaatsen al vroeg vol. Kom dan zo vroeg mogelijk.
Sinds wanneer is Mondragó natuurpark?
Sinds 1992. Het park beslaat ongeveer 766 hectare in de gemeente Santanyí. De bescherming kwam er omdat in de jaren tachtig plannen bestonden om ook dit stuk kust vol te bouwen; daardoor staat er achter de baaien nu dennenbos en duin in plaats van hotels.
Wat is er behalve de stranden te zien?
Een zoetwatermoeras met riet dat als rust- en broedplek voor vogels dient, duinsystemen, pijnbossen en stukken traditioneel landbouwland met droge stenen muurtjes. Er lopen gemarkeerde routes van een half uur tot anderhalf uur doorheen.
Bronnen
Achtergrondinformatie over het park, de stranden en de bescherming komt onder meer van de officiële natuurpark-informatie, illesbalears.travel en seemallorca.com. De foto’s komen van Wikimedia Commons.
Meer van deze hoek van Mallorca ontdekken? Lees over het strand Cala Mondragó zelf, over de hoofdstad Palma de Mallorca, of plan meteen een complete route van zeven dagen over Mallorca. Mondragó ligt op Mallorca, een van de vier Balearen.
