Sa Coma vanuit de lucht: het strand met zijn turquoise ondiepten en daarnaast het onbebouwde schiereiland Punta de n’Amer. Foto: Olaf Tausch, CC BY 3.0 (Wikimedia Commons).
Aan de oostkust van Mallorca liggen de badplaatsen dicht op elkaar, en dan is er ineens een groen schiereiland waar helemaal niets staat. Dat is de Punta de n’Amer, en pal ten zuiden ervan ligt het strand van Sa Coma: een brede strook licht zand met water dat over grote afstand ondiep en turquoise blijft. Die combinatie maakt Sa Coma tot een van de gemakkelijkste gezinsstranden van deze kust, maar het is ook een plek met een dubbele bodem. In de duinen achter het zand liggen betonnen bunkers, en het schiereiland ernaast draagt een wachttoren uit de zeventiende eeuw. Op deze pagina lees je hoe het strand is, wat er op dat schiereiland te zien valt en waarom die bunkers daar staan.
Het strand: breed, licht en langdurig ondiep
Sa Coma heeft een brede strook fijn, licht zand die in een flauwe boog naar het noorden toe loopt tot aan de rotsen van het schiereiland. Het water is er over een grote oppervlakte ondiep, met van die lichte turquoise banken die je op de luchtfoto goed ziet liggen, en het loopt zo geleidelijk af dat kinderen een flink eind kunnen doorlopen. De baai ligt bovendien enigszins beschut, waardoor er zelden zware golfslag staat.
Achter het zand ligt een promenade met terrassen, winkels en hotels, en in het seizoen zijn er ligbedden, parasols, douches, toiletten en badmeesters. Watersport is aanwezig zonder dat het overheerst: tretbootjes, kajaks en kleine zeilboten. Het noordelijke uiteinde van het strand, tegen het natuurgebied aan, is het rustigst; hoe verder je naar de rotsen loopt, hoe minder ligbedden je tegenkomt en hoe meer je alleen het geluid van het water hoort.
Punta de n’Amer: het schiereiland dat niet bebouwd werd
Wat Sa Coma onderscheidt van de omliggende badplaatsen is de buur aan de noordkant. Tussen Sa Coma en Cala Millor ligt de Punta de n’Amer, een schiereiland van ongeveer tweehonderd hectare dat in 1985 werd aangewezen als natuurgebied van bijzonder belang. In een periode waarin langs deze hele kust werd gebouwd, is dit stuk daarmee onbebouwd gebleven, en dat is precies wat het zo waardevol maakt: je loopt vanaf het drukke strand in een kwartier een landschap in van dennen, dwergpalm en kalksteen, waar plotseling niemand meer is.
Er lopen wandelpaden overheen die vanaf beide badplaatsen beginnen. De klassieke route gaat vanaf het noordelijke uiteinde van het strand van Sa Coma omhoog, dwars over het schiereiland naar de punt en dan langs de andere kant weer terug richting Cala Millor. Reken op anderhalf tot twee uur voor de hele lus. Onderweg zie je restanten van zandsteengroeven waar ooit bouwmateriaal werd gewonnen, en van een prehistorische talayot, de karakteristieke torenbouwsels van de bronstijdcultuur van de Balearen. Neem water mee, want er is nauwelijks schaduw op het open deel.
Het Castell de n’Amer
Het middelpunt van het schiereiland is het Castell de n’Amer, een verdedigingstoren uit het einde van de zeventiende eeuw. Het is een vierkant bouwwerk, omgeven door een gracht, met een houten brug als enige toegang. Aan het einde van de twintigste eeuw is het gerestaureerd en het is te bezoeken; vanaf het dak kijk je over de hele oostkust uit, van de baai van Sa Coma tot voorbij Cala Millor.
De toren maakte deel uit van het netwerk van wachttorens waarmee de kust van Mallorca eeuwenlang werd bewaakt. Dat was geen luxe: deze kusten kregen regelmatig te maken met invallen vanaf zee, en de torens vormden een keten waarlangs een waarschuwing met rook of vuur in korte tijd van de kust naar het binnenland kon worden doorgegeven. Wie de klim maakt, snapt meteen waarom juist dit punt is gekozen: je overziet vanaf hier een enorm stuk kustlijn.
De bunkers in de duinen en wat hier in 1936 gebeurde
Tussen het zand en de dennen liggen betonnen constructies die er hoorbaar niet bij horen: bunkers en mitrailleursnesten. Ze dateren uit de Spaanse Burgeroorlog, en ze staan hier niet toevallig. In de vroege ochtend van 16 augustus 1936 zette een republikeinse landingsmacht van ongeveer achtduizend man voet aan wal tussen precies deze Punta de n’Amer en Porto Cristo, onder leiding van kapitein Alberto Bayo. De operatie, geleid door de Generalitat de Catalunya en gesteund door de regering in Madrid, moest Mallorca terugveroveren.
De landing zelf verliep vrijwel zonder tegenstand en de troepen drongen ongeveer twaalf kilometer op richting Manacor, maar daar liep de opmars vast; op 12 september 1936 trokken de milities zich terug. De verdedigingswerken die je nu in de duinen ziet, zijn in de jaren daarna aangelegd om herhaling te voorkomen. Ze staan er nog altijd, verweerd en overgroeid, tussen de zeelelies. Het is een merkwaardige ervaring: je loopt van je handdoek naar een betonnen schietgat en beseft dat dit rustige familiestrand ooit een landingszone was.
Duinen, zeelelies en waarom die paden er liggen
Achter het strand liggen resten van een duinsysteem, en daar groeit de kustvegetatie die op veel andere Mallorquijnse stranden is verdwenen: riet, zeelelies met hun witte bloemen in het late seizoen, en zeedistel. Die duinen zijn kwetsbaar, want ze houden het zand vast en herstellen traag als ze plat worden gelopen. Daarom liggen er houten paden en afzettingen: blijf daarop en steek niet dwars door de begroeiing, hoe verleidelijk het kortere pad ook lijkt.
Vanaf het strand zie je bovendien goed hoe het systeem in elkaar zit: eerst het natte zand, dan de droge strook, dan het lage duin met de eerste planten en pas daarna de dennen. Waar die opbouw intact is, herstelt een strand zichzelf na een storm. Waar hij is weggehaald voor een promenade of een parkeerplaats, moet het zand met vrachtwagens worden aangevuld. Sa Coma is een van de plekken waar je beide situaties op honderd meter van elkaar kunt zien.
Praktisch: heen komen, parkeren en seizoen
Vanaf Palma rijd je in ongeveer een uur naar Sa Coma via de Ma-15 langs Manacor, en vanaf de luchthaven duurt het iets langer. Er rijden bussen vanuit de omliggende badplaatsen en vanuit Palma. Met een huurauto bereik je de calas verderop makkelijker. Parkeren kan op terreinen achter de promenade en is in het hoogseizoen krap; wie naar het natuurgebied wil, kan het beste aan het noordelijke uiteinde van het strand beginnen.
Het seizoen loopt van april tot en met oktober, met mei, juni en september als aangenaamste maanden. Het wandelen over de Punta de n’Amer is juist in het voorjaar en het najaar het prettigst, omdat er nauwelijks schaduw is. In de winter is het rustig en gaat een deel van de horeca dicht, maar het schiereiland blijft toegankelijk en is dan op zijn mooist. Voor bredere planning zijn onze route van zeven dagen over Mallorca, het overzicht van de mooiste stranden van Mallorca en de gids Mallorca met kinderen handige vertrekpunten.
Sa Coma, Cala Millor en s’Illot: drie badplaatsen op een rij
Wie op deze kust logeert, merkt al snel dat Sa Coma niet alleen staat. Ten noorden van het schiereiland ligt Cala Millor, met een strand van bijna twee kilometer en een lange autovrije promenade, en ten zuiden ligt s’Illot, een kleiner en rustiger plaatsje aan een inham. De drie zijn onderling te voet of met een korte busrit verbonden, en dat maakt de keuze minder zwaarwegend dan hij op de boekingssite lijkt: waar je ook zit, de andere twee zijn binnen handbereik.
De verschillen zijn er wel. Cala Millor is het grootst en het levendigst, met de meeste hotels, winkels en horeca, en met een strand dat op zomerdagen goed vol loopt. Sa Coma zit daar precies tussenin: ruim opgezet, met een breed strand en een promenade, maar zonder de schaal van de buurman en met dat natuurgebied direct naast de deur. S’Illot is het kleinst en het meest ingetogen, met een baaitje in plaats van een lange strook zand. Voor gezinnen die overdag rust willen en ’s avonds keuze, is Sa Coma daarmee vaak de praktische middenweg.
De hele kuststrook hoort bovendien bij twee verschillende gemeenten, wat je terugziet in details als bewegwijzering en strandvoorzieningen: Sa Coma en het zuidelijke deel horen bij Sant Llorenç des Cardassar, Cala Millor en het schiereiland grotendeels bij Son Servera. Voor bezoekers maakt dat weinig uit, maar het verklaart wel waarom informatie over deze kust soms verspreid over twee gemeentesites staat.
Sa Coma op de kaart
Veelgestelde vragen over Sa Coma
Is Sa Coma geschikt voor kinderen?
Ja, uitgesproken. Het water blijft over een grote oppervlakte ondiep en loopt heel geleidelijk af, de baai ligt beschut zodat er zelden zware golfslag staat, en er zijn badmeesters en voorzieningen op loopafstand.
Wat is de Punta de n’Amer?
Een onbebouwd schiereiland van ongeveer tweehonderd hectare tussen Sa Coma en Cala Millor, in 1985 aangewezen als natuurgebied van bijzonder belang. Er lopen wandelpaden overheen, met onderweg oude zandsteengroeven, een prehistorische talayot en een zeventiende-eeuwse wachttoren.
Kun je het Castell de n’Amer bezoeken?
Ja. De toren dateert uit het einde van de zeventiende eeuw, is vierkant, heeft een gracht met een houten brug als toegang en is aan het einde van de twintigste eeuw gerestaureerd. Vanaf boven kijk je over de hele oostkust uit.
Waarom liggen er bunkers bij het strand van Sa Coma?
Op 16 augustus 1936 landde hier, tussen de Punta de n’Amer en Porto Cristo, een republikeinse macht van ongeveer achtduizend man. De operatie mislukte en eindigde op 12 september 1936 met een terugtocht. De verdedigingswerken in de duinen zijn in de jaren daarna aangelegd.
Hoe lang duurt de wandeling over de Punta de n’Amer?
Anderhalf tot twee uur voor de hele lus vanaf Sa Coma over de punt en terug richting Cala Millor. Neem water mee, want op het open deel is er nauwelijks schaduw.
Wanneer kun je het beste naar Sa Coma?
Mei, juni en september geven de beste verhouding tussen weer en drukte. Juli en augustus zijn het drukst. Voor de wandeling over het schiereiland zijn voorjaar en najaar juist het aangenaamst.
Bronnen
De beschermde status van de Punta de n’Amer sinds 1985, de omvang van ongeveer tweehonderd hectare, de bouwperiode en de kenmerken van het Castell de n’Amer en de aanwezigheid van de talayot, de zandsteengroeven en de bunkers uit de Burgeroorlog zijn nagelezen in openbare bronnen over het gebied, waaronder informatie van de gemeente Son Servera. De gegevens over de landing van 16 augustus 1936 komen uit historische bronnen over het Desembarco de Mallorca. Coördinaten via OpenStreetMap. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
