Het strand van Porto Cristo ligt helemaal achterin de inham, met de kliffen en de huizen erboven. Foto: Frank Vincentz, CC BY-SA 3.0 (Wikimedia Commons).
Aan de oostkust van Mallorca snijdt een smalle inham een flink stuk het land in, en helemaal achterin die inham ligt een strand met turquoise water dat er zo beschut bij ligt dat het meer op een meer dan op zee lijkt. Dat is Porto Cristo, de haven van Manacor. Het is een van die plekken waar drie heel verschillende dingen samenkomen: een prettig gezinsstrand, een van de beroemdste grotten van Europa direct om de hoek, en een stuk geschiedenis dat de meeste bezoekers zich niet realiseren wanneer ze op het zand liggen. Op deze pagina lees je hoe het strand is, wat er in de omgeving te doen valt en waarom deze onopvallende baai in augustus 1936 het toneel was van de grootste militaire operatie die Mallorca ooit heeft gezien.
Het strand achterin de inham
Het strand van Porto Cristo is niet groot, maar het ligt wel bijzonder. Het zand strekt zich uit over de kop van de inham, met aan weerszijden kliffen waarop de oude huizen van het dorp staan, en het water is er turquoise en volkomen kalm. Doordat de inham smal is en een flink eind landinwaarts loopt, dringt er praktisch geen golfslag door tot het zand. Voor gezinnen met kleine kinderen is dat ideaal: het water loopt geleidelijk af, er staat geen branding en je houdt overzicht.
Vlak achter het zand loopt een gemetselde promenade die de kliffen volgt, met terrassen en restaurants erlangs. Ligbedden en parasols zijn in het seizoen te huur en er zijn douches, toiletten en badmeesters. Wat het strand van veel andere oostkustbaaien onderscheidt, is dat het geen afzonderlijk vakantiecomplex is maar gewoon onderdeel van een dorp: aan de overkant van het water liggen vissersbootjes en verhuurbootjes aan de kade, en de mensen die er ’s ochtends langslopen wonen er.
Een dorp rond een verdronken rivierdal
De opvallende vorm van de inham is geen toeval. Aan de hele oostkust van Mallorca lopen droogvallende beekdalen, torrents genaamd, en waar zo’n dal bij een hogere zeespiegel is ondergelopen, ontstond een lange, smalle zeearm. Porto Cristo ligt aan zo’n verdronken dal, en dat verklaart meteen waarom het hier zo beschut is en waarom er een natuurlijke haven kon ontstaan waar de kust verder vooral uit kliffen bestaat.
Dat maakte de plek eeuwenlang belangrijk voor Manacor, het grote landbouwstadje een paar kilometer landinwaarts, dat hier zijn uitvoer over zee regelde. De jachthaven van vandaag ligt op dezelfde plek als de oude aanlegsteigers, en anders dan in veel badplaatsen is het havenbedrijf hier nooit weggesaneerd voor toerisme: er liggen nog altijd werkboten en kleine verhuurboten naast de plezierjachten. Aan de monding van de inham staat een klein baken op de rots, en de twee lage kapen aan weerszijden zijn precies de reden dat schepen hier veilig binnen konden lopen.
De Coves del Drac: het ondergrondse meer om de hoek
Op een paar minuten van het strand ligt de bekendste attractie van de oostkust: de Coves del Drac, de Drakengrotten. Onder Porto Cristo ligt een grottenstelsel van ruim twee kilometer, uitgesleten in het kalksteen, met honderden druipsteenformaties en zes ondergrondse meren. Het grootste daarvan, het Llac Martel, is honderdzevenenzeventig meter lang en werd in 1880 in kaart gebracht door de Franse speleoloog Édouard-Alfred Martel, naar wie het is vernoemd.
Het bezoek eindigt met iets wat je nergens anders krijgt: een klassiek concert vanaf verlichte boten op het meer, in het donker. Reken op ongeveer een uur voor de hele route. Het is druk, en dat is de enige echte kanttekening, dus boek vooraf en kom liever vroeg of laat op de dag. Wie meer wil zien van het ondergrondse Mallorca kan verderop ook de Coves dels Hams bezoeken, die eveneens bij Porto Cristo liggen. De combinatie van een ochtend in de grotten en een middag op het strand is een van de gemakkelijkste dagindelingen van deze kust.
16 augustus 1936: de landing die hier begon
In de vroege ochtend van 16 augustus 1936, een maand na het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog, verscheen voor deze kust een vloot. Onder leiding van kapitein Alberto Bayo werden tussen de Punta de n’Amer en Porto Cristo ongeveer achtduizend manschappen aan land gezet: Catalaanse milities, versterkt met het garnizoen van Menorca en milities van Ibiza. De operatie werd geleid door de Generalitat de Catalunya en gesteund door de republikeinse regering in Madrid, met dekking van de marine, die grotendeels loyaal aan de Republiek was gebleven. Het doel was Mallorca terug te veroveren, dat in handen van de opstandelingen was gevallen.
De landing zelf stuitte nauwelijks op tegenstand, want de landingsmacht was veel groter dan wat er op het eiland tegenover stond. De troepen drongen ongeveer twaalf kilometer landinwaarts op in de richting van Manacor, het eerste grote doel. Daar liep de opmars vast. De operatie eindigde in een mislukking en op 12 september 1936 trokken de milities zich terug. Wie vandaag op het strand ligt, kijkt uit over precies het water waar die schepen lagen, en de kaap ten noorden ervan is dezelfde Punta de n’Amer die je vanaf Cala Millor als groene natuurkaap ziet liggen. Het is een stukje geschiedenis dat op geen enkel bord bij het zand staat, maar dat deze kust wel voorgoed heeft getekend.
De omgeving: calas, kunstparels en Manacor
Rond Porto Cristo ligt een reeks kleinere baaien die stuk voor stuk de moeite waard zijn, van Cala Anguila en Cala Mendia ten zuiden ervan tot de baaitjes richting Cala Varques. Dat laatste, het onbebouwde Cala Varques, is een van de mooiste natuurstranden van de oostkust en alleen te voet bereikbaar. Noordelijk liggen Cala Millor en Canyamel.
Landinwaarts ligt Manacor, bekend van de kunstparels en van het feit dat het de geboorteplaats van Rafael Nadal is. Verder naar het noorden vind je Artà met zijn bedevaartsberg en Cala Torta. Wie het eiland breder wil zien, heeft veel aan onze route van zeven dagen over Mallorca en aan het overzicht van de mooiste stranden van Mallorca.
Praktisch: heen komen, parkeren en seizoen
Vanaf Palma rijd je in ongeveer een uur naar Porto Cristo via de Ma-15 langs Manacor, en vanaf de luchthaven duurt het iets langer. Er rijden bussen vanuit Palma en vanuit de omliggende badplaatsen. Met een huurauto ben je flexibeler voor de calas in de omgeving. Parkeren is in het hoogseizoen krap, zeker rond de grotten, dus kom vroeg; er zijn betaalde terreinen op loopafstand van het strand.
Het seizoen loopt van april tot en met oktober, met mei, juni en september als aangenaamste maanden. Omdat de inham zo beschut ligt, is zwemmen hier vaak nog prettig als het elders langs de kust winderig is. In het hoogseizoen is het strand klein voor het aantal bezoekers, dus wie ruimte zoekt gaat vroeg of wijkt uit naar de calas verderop. In de winter blijft het dorp gewoon functioneren en zijn de grotten open, wat Porto Cristo tot een van de betere winterbestemmingen van deze kust maakt.
Varen, snorkelen en het aquarium
Omdat Porto Cristo een echte haven is, is het water hier niet alleen om in te liggen. Vanaf de kade vertrekken bootjes voor tochten langs de kliffen naar de omliggende calas, en er zijn kleine motorbootjes te huur waarvoor je in veel gevallen geen vaarbewijs nodig hebt, mits je binnen de afgesproken zone blijft. Dat is een van de leukste manieren om deze kust te zien, want vanaf zee kom je bij baaitjes die je over land alleen na een flinke wandeling bereikt. Vraag vooraf goed door naar de voorwaarden, want de regels rond vaarbewijzen en zones verschillen per verhuurder.
Snorkelen doe je hier het beste niet midden in de inham, waar de bodem uit zand bestaat en boten in en uit varen, maar bij de rotsranden aan de monding. Daar wisselen kalksteenblokken en zeegras elkaar af en zie je scholen brasem tussen de rotsen. Houd wel afstand van de vaargeul en blijf zichtbaar, want dit is een werkende haven en dat betekent verkeer. Bij aanhoudende oostenwind wordt het water in de inham troebel; op zulke dagen kun je beter uitwijken naar de calas zuidelijker.
Voor een dag met slecht weer of met kinderen die even genoeg hebben van zand, ligt er bij de haven bovendien een aquarium dat zich richt op het leven in de Middellandse Zee, met onder meer een afdeling over zeeschildpadden en hun bescherming. In combinatie met de grotten geeft dat Porto Cristo iets wat veel strandplaatsen missen: genoeg te doen om ook een regenachtige dag door te komen zonder in de auto te stappen.
Porto Cristo op de kaart
Veelgestelde vragen over Porto Cristo
Is het strand van Porto Cristo geschikt voor kinderen?
Ja, uitgesproken. Het ligt helemaal achterin een smalle inham, waardoor er praktisch geen golfslag doordringt, het water loopt geleidelijk af en het geheel is goed te overzien. Er zijn badmeesters en voorzieningen in het seizoen.
Hoe ver zijn de Coves del Drac van het strand?
Een paar minuten. Het grottenstelsel loopt onder Porto Cristo door en de ingang ligt vlak bij het dorp. Reken op ongeveer een uur voor het bezoek, inclusief het klassieke concert op het ondergrondse meer, en boek vooraf.
Wat gebeurde er in 1936 bij Porto Cristo?
Op 16 augustus 1936 landden hier ongeveer achtduizend republikeinse manschappen onder kapitein Alberto Bayo, tussen de Punta de n’Amer en Porto Cristo. Ze drongen ongeveer twaalf kilometer op richting Manacor, maar de operatie mislukte en de troepen trokken zich op 12 september 1936 terug.
Waarom is het water in Porto Cristo zo rustig?
De haven ligt in een verdronken beekdal, een torrent die bij een hogere zeespiegel is ondergelopen. Daardoor is de inham smal en diep landinwaarts, en dringt er nauwelijks deining door tot aan het strand.
Welke stranden liggen in de buurt?
Ten zuiden Cala Anguila en Cala Mendia, en iets verder het onbebouwde Cala Varques dat alleen te voet bereikbaar is. Noordelijk liggen Cala Millor en Canyamel. Tussen die twee in ligt Sa Coma, met het natuurgebied Punta de n’Amer ertussen.
Kun je in Porto Cristo parkeren?
Er zijn betaalde terreinen op loopafstand, maar in juli en augustus en rond de openingstijden van de grotten is het krap. Vroeg komen scheelt aanzienlijk.
Bronnen
De gegevens over de landing van 16 augustus 1936, het aantal manschappen, de betrokken partijen en de terugtrekking op 12 september 1936 zijn nagelezen in openbare historische bronnen over het Desembarco de Mallorca. De gegevens over de Coves del Drac komen overeen met onze eigen gids over de grotten. Coördinaten via OpenStreetMap. Openingstijden en tarieven wijzigen, dus controleer die voor je bezoek. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
