Gepubliceerd op
Boven een posidoniaveld voor de zuidwestkust. Dat zeegras is beschermd en is de reden dat je hier zo ver kunt kijken. Foto: Wusel007, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
Duiken op Mallorca is niet hetzelfde als een duikfles huren en het water in lopen. Het mooiste van wat hier onder water ligt, is beschermd, en beschermd betekent hier: vergund, geteld en begrensd. Wie dat weet voordat hij komt, duikt op de beste plekken van de Balearen. Wie het niet weet, staat bij de boot te horen dat het vandaag vol zit.
Eerst het papierwerk
Om in een Balearisch zeereservaat met perslucht te duiken heb je een vergunning nodig van de Balearische overheid. Die staat op naam, is persoonlijk en niet overdraagbaar, en je vraagt hem alleen online aan via de digitale balie van de Govern. Daarvoor heb je een digitaal certificaat, een elektronische DNI of een Cl@ve nodig, en dat is voor de meeste Nederlandse vakantiegangers precies het struikelblok.
De praktische oplossing is dan ook bijna altijd: boek via een duikcentrum. Centra die in het Balearische register staan regelen het papierwerk voor je, en bij de plekken met boeien in de zwaarst beschermde zones is dat zelfs de enige manier, want die boeien worden door de centra gereserveerd en niet door losse duikers.
Wat je zelf moet kunnen laten zien: een geldig officieel duikbrevet, een geldige ongevallen- en aansprakelijkheidsverzekering, en een handtekening onder de criteria voor verantwoord duiken in de reservaten. Voor minderjarigen is toestemming van de ouder of voogd nodig als die niet meeduikt.
Wat het kost, en wat er niet in zit
De tarieven zijn laag. Een dagvergunning kost 5,24 euro, een jaarvergunning 52,82 euro. Voor de Ponent-groep bestaat een weekvergunning van 15,71 euro; voor de andere reservaten een tweewekelijkse van 10,47 euro. Eén vergunning dekt bovendien de overige reservaten van hetzelfde eiland.
Maar er zit een belangrijke uitzondering in, en die kost mensen hun duikdag. De speciale, zwaarst beschermde duikzones bij El Toro en de Malgrats vallen buiten de gewone vergunning, ook buiten de jaarvergunning. Die hebben hun eigen regeling, met boeienvelden waarvan de duikcentra vanaf vijf uur de middag ervoor twee boeien per tijdvak mogen reserveren, tegen 10,47 euro per tijdvak of 943,03 euro per jaar. Ook goed om te weten: bij Llevant en Dragonera geldt de vergunning alleen in de zogenoemde autonome zone, en in sommige reservaten ligt een integraal beschermde kern waar duiken met perslucht helemaal niet mag.
De nieuwe reserve van het westen
Sinds 6 juli 2025 geldt er een nieuwe regeling voor het zuidwesten van het eiland. Het decreet van 4 juli 2025 voegde de oude reservaten van El Toro en de Illes Malgrats samen in één grotere reserve, die van de Illes del Ponent, en breidde hem uit met het eiland es Sec en zijn rif.
Daarmee zijn er drie zwaar beschermde kernen: de twee oude speciale duikzones bij El Toro en de Malgrats, en een nieuwe rond es Sec. De oude regels voor die eerste twee blijven bestaan, met per zone eigen voorwaarden voor begeleid duiken. In de praktijk betekent het dat er bij Toro en Malgrats niet meer dan achtenveertig mensen tegelijk in het water mogen, verdeeld over gemarkeerde punten met een maximum aantal duikers per bezoek.
Dat die regels bestaan is geen overdreven voorzichtigheid. In 2024 werden er op de Balearen ruim vierenzeventigduizend duiken vergund, en werden er negenenveertig overtredingen vastgelegd. De reservaten zijn, met andere woorden, populair genoeg om beschermd te moeten worden.
Cabrera: het mooiste, met de strengste deur
De beste duik van de Balearen ligt niet bij Mallorca maar ten zuiden ervan: het nationaal park van de Cabrera-archipel. Daar staat de bodem er nog bij zoals de Middellandse Zee eruitzag voordat er iets veranderde, met wanden die steil de diepte in lopen.
De deur is navenant streng. Duiken met perslucht vereist vooraf toestemming, die je online aanvraagt via het reserveringsportaal van het park; je moet daarbij het brevet van iedere duiker overleggen. Buiten de aangewezen zones duiken mag niet, vanaf de kant duiken mag niet, en met voortstuwingsapparatuur duiken mag evenmin. Duikboten moeten aan een boei liggen en niet voor anker als de duik langer dan zes uur duurt, en voor onderwaterfoto’s of film heb je een aparte vergunning nodig.
Het belangrijkste om te onthouden: welke zones in een bepaald jaar open zijn, wisselt. Het park roteert de duikgebieden om ze te sparen. Ga er dus niet van uit dat de plek uit het reisverhaal dat je las dit jaar ook mag, en boek via een operator die de actuele vergunningen heeft. De meeste tochten vertrekken vanuit Colònia de Sant Jordi. Wie het eiland liever van bovenaf ziet, kan terecht bij het uitzichtpunt op Cabrera.
De plekken zonder gedoe
Niet alles zit achter een boeienreservering. Rond Sa Dragonera in het westen duik je langs wanden en overhangen met doorgaans uitstekend zicht; het eiland zelf is natuurpark. In de baai van Palma ligt een eigen reservaat, handig als je in de stad zit. Langs de oostkust liggen grotten en kleine inhammen, en aan de noordkust kun je bij Formentor en Cala Murta in open water terecht.
De zuidwesthoek rond Port d’Andratx en Santa Ponsa is het drukste duikgebied van het eiland, simpelweg omdat de reservaten daar liggen en de meeste centra daar zitten. In het noorden en oosten is het rustiger, maar is het aanbod ook kleiner.
Wat je ziet
Het eerste wat opvalt is geen vis maar een plant: posidonia, het zeegras dat hier in donkere velden over de bodem ligt. Het is beschermd, het levert een groot deel van de zuurstof in dit water en het is de reden dat je hier zo ver kunt kijken. In en boven die velden zitten barracuda’s, murenen, zeebrasem en tandbaars, en in de reservaten zijn die laatste merkbaar groter dan daarbuiten, wat precies de bedoeling van zo’n reservaat is.
Wie liever aan de oppervlakte blijft, ziet trouwens veel van hetzelfde: over snorkelplekken, die geen vergunning vragen, schreven we snorkelen op Mallorca.
Water, zicht en seizoen
De opgaven over het water lopen uiteen, en dat komt doordat ze niet allemaal over hetzelfde seizoen gaan. Grofweg: in de winter zakt het water richting de dertien tot veertien graden, in de zomer loopt het op naar zevenentwintig graden en soms hoger, en van mei tot en met oktober zit je ergens tussen achttien en zesentwintig graden. Voor het zicht wordt meestal rond de dertig meter genoemd, bij Cabrera soms meer.
Het beste seizoen hangt af van wat je zoekt. Juni tot oktober geeft het warmste water en het beste zicht. Het voorjaar en het najaar geven minder drukte in de reservaten, wat bij een beperkt aantal plekken per dag een echt voordeel is. In de winter duiken kan prima, maar dan heb je een dik pak nodig en zijn niet alle centra open. Hoe het eiland in die maanden aanvoelt, staat in Mallorca in oktober.
Zonder brevet, en met kinderen
Heb je geen brevet, dan kun je bij vrijwel elk centrum een kennismakingsduik doen onder begeleiding, of in een paar dagen een eerste brevet halen. Voor de beschermde zones blijft gelden dat het centrum het papierwerk regelt, dus dat verandert er niet door.
Voor kinderen gelden leeftijdsgrenzen van de opleidingsorganisaties, en voor minderjarigen vraagt de vergunning bovendien om toestemming van de ouder of voogd wanneer die niet meeduikt. Kwallen zijn in de zomer soms een factor; wat je daarover moet weten staat in kwallen op Mallorca.
Grotduiken: niet zomaar
Mallorca heeft een paar beroemde onderwatergrotten, maar dat is geen vakantie-activiteit. Daar is een aparte grotduikkwalificatie en eigen uitrusting voor nodig, en begeleiding door een gespecialiseerd centrum. Bovendien is recreatief grotduiken in een aantal reservaten expliciet verboden, waaronder in de speciale duikzone van El Toro. Wie het wil, regelt het via een centrum dat er specifiek op is ingericht.
Veelgestelde vragen over duiken op Mallorca
Heb je een vergunning nodig om op Mallorca te duiken?
In de zeereservaten wel. Die vergunning staat op naam, is persoonlijk en niet overdraagbaar, en wordt alleen online afgegeven door de Balearische overheid. Omdat je daarvoor een digitaal certificaat of Cl@ve nodig hebt, regelen vakantiegangers het in de praktijk via een geregistreerd duikcentrum.
Wat kost zo’n duikvergunning?
Een dagvergunning kost 5,24 euro en een jaarvergunning 52,82 euro. Voor de Ponent-groep bestaat daarnaast een weekvergunning van 15,71 euro, en voor de andere reservaten een tweewekelijkse van 10,47 euro. Eén vergunning dekt de overige reservaten van hetzelfde eiland.
Dekt de vergunning ook El Toro en de Malgrats?
Nee, en dat is de belangrijkste uitzondering. De speciale, zwaarst beschermde duikzones bij El Toro en de Malgrats vallen buiten de gewone vergunning en buiten de jaarvergunning. Die werken met boeienvelden die duikcentra vanaf vijf uur de middag ervoor reserveren.
Kun je bij Cabrera duiken?
Ja, maar alleen met voorafgaande toestemming die je online aanvraagt bij het nationaal park, met het brevet van elke duiker erbij. Buiten de aangewezen zones, vanaf de kant of met voortstuwingsapparatuur duiken mag niet, en voor onderwaterfoto’s is een aparte vergunning nodig. Welke zones open zijn, wisselt per jaar.
Wat is er in 2025 veranderd?
Op 4 juli 2025 is bij decreet de nieuwe Reserva Marina de les Illes del Ponent ingesteld, die vanaf 6 juli geldt. Die voegt El Toro en de Malgrats samen en breidt uit met het eiland es Sec en zijn rif. Er zijn nu drie zwaar beschermde kernen, met voor elke kern eigen voorwaarden voor begeleid duiken.
Hoe warm is het water en hoe ver zie je?
In de winter zakt het richting dertien tot veertien graden, in de zomer loopt het op naar zevenentwintig graden en soms hoger, en van mei tot en met oktober zit je tussen de achttien en zesentwintig graden. Voor het zicht wordt meestal rond de dertig meter genoemd, bij Cabrera soms meer.
Kun je duiken zonder brevet?
Ja, met een begeleide kennismakingsduik bij een duikcentrum, of je haalt in een paar dagen een eerste brevet. Voor de beschermde zones blijft gelden dat het centrum de vergunning regelt. Voor minderjarigen is toestemming van de ouder of voogd nodig als die niet meeduikt.
Mag je in de onderwatergrotten duiken?
Alleen met een aparte grotduikkwalificatie, eigen uitrusting en begeleiding door een gespecialiseerd centrum. In een aantal reservaten is recreatief grotduiken bovendien expliciet verboden, waaronder in de speciale duikzone van El Toro.
Schuif opzij voor meer foto’s. De Illes Malgrats bij Santa Ponsa, het eiland Sa Dragonera in het westen, en de kust van Cabrera. Foto’s via Wikimedia Commons: 1 Vicenç Salvador Torres Guerola (CC BY-SA 4.0), 2 Richard C Oakes (CC BY-SA 3.0), 3 Nikolay Maksimovich (CC BY 3.0).
Bronnen (geraadpleegd 15 oktober 2026): de digitale balie van de Balearische overheid voor de individuele duikvergunning, met de twaalf zeereservaten, de tarieven van 5,24, 15,71, 10,47 en 52,82 euro, de eisen aan brevet en verzekering, en de uitzonderingen voor de speciale duikzones van El Toro en de Malgrats, de integrale zones en Llevant en Dragonera; het Balearische Decreto 26/2025 van 4 juli 2025 (BOIB nr. 86 van 5 juli 2025, van kracht vanaf 6 juli) voor de nieuwe Reserva Marina de les Illes del Ponent met de drie zwaar beschermde kernen en de boeienregeling van 10,47 euro per tijdvak of 943,03 euro per jaar; Mallorcaanse pers voor het maximum van achtenveertig duikers bij Toro en Malgrats en voor de ruim 74.000 vergunde duiken en 49 overtredingen in 2024; de Balearische overheid en het Spaanse ministerie voor de duikregels in nationaal park Cabrera, waaronder de online toestemming, het verbod op duiken buiten de aangewezen zones en vanaf de kant, en het wisselen van de open zones per jaar. Watertemperaturen en zichtafstanden verschillen per bron en per seizoen en staan daarom als bandbreedte in de tekst. Foto’s via Wikimedia Commons.
