Plaça Major is het centrale plein van Palma de Mallorca en een van de belangrijkste herkenningspunten van de stad. Een rechthoekig plein omringd door iconische gele gebouwen met groene luiken en arcades op de begane grond, met cafés en terrassen die uitkijken over een ruimte die ooit het toneel was van de Spaanse Inquisitie en vandaag het bruisende centrum van het stadsleven is. Voor wie Palma bezoekt is dit een onvermijdelijke stop, en voor wie meer weet over de geschiedenis is het ook een van de meest gelaagde plekken van de stad.
Van klooster tot kruispunt
De geschiedenis van Plaça Major gaat terug tot de zestiende eeuw, toen op deze plek het klooster van Sant Felip Neri stond. Na de vestiging van de Spaanse Inquisitie op Mallorca werd het complex overgenomen door dat instituut en bleef tot 1823 de zetel van de inquisiteur op het eiland. De keldergewelven onder het huidige plein werden gebruikt voor verhoor en gevangenneming, en bovenop het plein vonden publieke executies plaats, naast paardenmarkten en handelsbijeenkomsten.
Na de opheffing van de Inquisitie in 1823 werd het terrein vrijgemaakt voor herontwikkeling. De huidige Plaça Major werd gebouwd vanaf 1825 en duurde tot het begin van de twintigste eeuw om te voltooien. Het ontwerp koos bewust voor een uniforme architecturale taal: drie verdiepingen hoge gele gevels met groene luiken, een doorlopende boog-arcade op de begane grond voor winkels en bediening, en grote ramen die de symmetrie van het plein versterken.
In het midden staat een standbeeld van koning Jaume I, de heerser die in 1229 Mallorca veroverde op de Moren en het eiland aan de Kroon van Aragon toevoegde. Het beeld is een eerbetoon aan een figuur die de geschiedenis van de hele Balearen heeft gedefinieerd.
De Casa Negra: wat hier vóór het plein stond
Op de plek van het huidige plein stond eeuwenlang het klooster van Sant Felip Neri, met daarnaast een aantal woonhuizen. Belangrijker voor het verhaal is wat er tot 1823 in dat complex zat: de zetel van de Inquisitie op Mallorca. Het gebouw stond in de stad bekend als de Casa Negra, het Zwarte Huis, en die bijnaam zegt genoeg over hoe de Palmesanen erover dachten.
Na de opheffing van de Inquisitie werd het complex gesloopt, en daarmee verdween een van de meest gehate adressen van de stad. Wat volgde ging aanzienlijk trager dan gepland: er gingen tien jaar overheen voordat aan de eerste vleugel van het nieuwe plein werd begonnen, en die was pas in 1838 af. Het plein dat je vandaag ziet, is dus geen ontwerp uit één stuk maar het resultaat van meer dan een eeuw bijbouwen.
Dat verklaart ook waarom de gevels rondom niet helemaal gelijk zijn. Wie er met dit verhaal in het achterhoofd staat, kijkt naar een plein dat op een letterlijk zwarte plek is gebouwd en er meer dan honderd jaar over deed om zijn huidige vorm te krijgen.
De architectuur
Het plein is rechthoekig, ongeveer honderd meter lang en zestig breed, en wordt omringd door drie verdiepingen hoge gebouwen in een uniforme negentiende-eeuwse stijl. De gele gevels met groene luiken zijn een van de meest fotogenieke combinaties van Palma. De doorlopende arcaden op de begane grond bieden schaduw en herbergen vandaag winkels, cafés, restaurants en de toegang tot de bovenliggende appartementen.
De twee korte zijden van het plein hebben elk een grote boog die functioneert als poort naar de naburige straten. Aan de noord-zijde komt de Carrer de Sant Miquel uit, een belangrijke winkelstraat. Aan de zuid-zijde sluit het plein aan op de Plaça del Mercat en de Carrer del Sindicat.
1969: het plein op zijn kop
De laatste grote ingreep dateert uit de tweede helft van de twintigste eeuw. In 1969 werden de budgetten goedgekeurd voor de verbouwing die het plein zijn huidige vorm gaf, en dat was geen cosmetische opknapbeurt. De ondergrond werd uitgegraven om er een parkeergarage en winkelgalerijen onder te bouwen, waarna er twee gebouwen werden toegevoegd en de kenmerkende doorlopende arcade werd voltooid.
Dat is meteen de reden dat het plein een verdieping heeft die veel bezoekers niet opmerken: onder je voeten zit een laag met winkels en parkeerplaatsen, bereikbaar via trappen aan de rand. Boven zorgt de arcade rondom voor schaduw, en dat is precies wat een plein in een mediterrane stad bruikbaar maakt in juli.
De keerzijde van die geschiedenis is dat het plein voor de Palmesanen zelf minder betekent dan de pleinen die organisch zijn gegroeid. Het is een toeristische halte geworden, met terrassen die op passanten zijn gericht en straatartiesten in het seizoen. Wie wil zien waar de stad zelf komt, loopt door naar de markthal Mercat de l’Olivar of naar de kleinere pleintjes in de wijken erachter.
Wat is er te doen?
Het plein is op zichzelf een bestemming, maar wie er een paar uur doorbrengt vindt verschillende activiteiten. Terrasjes met koffie, vermouth of tapas zijn er volop, met prijzen die hoger liggen dan in de zijstraten maar uitzicht bieden op het hart van de stad. Op de begane grond van de arcaden zitten winkels die variëren van traditionele Mallorquijnse handwerk-producten tot toeristische winkels en handel in Spaanse-leerproducten.
In juli, augustus en september, plus tijdens Pasen en Kerstmis, vindt er bijna dagelijks een ambachtelijke markt plaats waar Mallorquijnse handwerklieden hun producten verkopen: leerwaren, handgemaakte sieraden, keramiek, geweven manden, traditionele Ibicenco-witte kleding (zelfs op Mallorca verkocht), en kunst. De prijzen variëren, maar het is een goede plek om iets unieks mee te nemen.
Straat-artiesten verzamelen zich in de zomer op het plein: poppenspelers, levende standbeelden, muzikanten, schilders. De sfeer is gemoedelijk en familievriendelijk, met genoeg ruimte voor kinderen om vrij rond te lopen.
Locatie en bereikbaarheid
Plaça Major ligt in het hart van het historische centrum van Palma, twee minuten lopen vanaf de Carrer de Sant Miquel en vijf minuten van de Kathedraal La Seu. Coördinaten zo’n 39,57° N · 2,65° E.
Vanaf het vliegveld van Palma rijd je in twintig minuten naar het centrum (taxi of bus 1). De Plaça Major zelf is autovrij, en parkeren in het centrum is alleen mogelijk in betaalde parkings rondom. Voor wie verblijft in Palma is alles op loopafstand. Vanaf de havenboulevard (Passeig Marítim) is het tien minuten lopen omhoog door de smalle straten van de oude stad.
Eten en drinken op en rond het plein
Op de Plaça Major zelf zijn meerdere terrasrestaurants met mediterrane keuken en internationale opties. Het zijn niet de meest authentieke adressen van Palma, maar voor wie het centrale ligging wil is het een prima keuze. Voor betere keuken rijd je twee straten verder: de Plaça del Mercat en de zijstraten van de Plaça Major herbergen meerdere lokale bistro’s, Mallorquijnse tapasbars en moderne fusion-restaurants. Reken op vijftien à dertig euro voor een lunch met drinks, vijfentwintig à vijftig voor diner.
Wanneer is het beste om te gaan?
Mei, juni en september zijn de prettigste maanden: het weer is mild, de drukte is hanteerbaar en de terrassen zijn open zonder de extreme zomer-piek. Juli en augustus voor de complete zomer-sfeer, maar het centrum van Palma is dan druk en heet. November tot februari is het rustigst, maar veel terrassen zijn dan dicht of beperkt open.
Praktische tips
Plan minimaal een uur op de Plaça Major zelf, eventueel met een lunch of koffie. Combineer met een wandeling door de oude stad, een bezoek aan de Kathedraal La Seu en het Palau de l’Almudaina. Voor wie zin heeft in winkelen: de Sant Miquel-straat aan de noord-zijde leidt direct naar het commerciële hart van Palma. Cash en kaart worden overal geaccepteerd. Voor wie de toeristen-prijzen wil mijden, neem koffie in een zijstraat in plaats van op het plein zelf. Het plein staat ook in onze top tien bezienswaardigheden van Palma.
Op de kaart
Veelgestelde vragen
Waar ligt Plaça Major precies?
In het historische centrum van Palma de Mallorca, twee minuten lopen vanaf de Sant Miquel-straat en vijf minuten vanaf de Kathedraal La Seu.
Wat was hier vroeger?
Het klooster van Sant Felip Neri, later de zetel van de Spaanse Inquisitie op Mallorca tot 1823. Het huidige plein werd gebouwd vanaf 1825.
Is er een markt?
Ja, een ambachtelijke markt bijna dagelijks in juli, augustus en september, plus tijdens Pasen en Kerstmis. Mallorquijnse handwerk-producten, leer, keramiek en sieraden.
Wie staat er in het standbeeld?
Koning Jaume I, die in 1229 Mallorca veroverde op de Moren en aan de Kroon van Aragon toevoegde.
Zijn er restaurants?
Ja, meerdere terrasrestaurants op het plein zelf, plus betere opties in de zijstraten. Reken op vijftien à dertig euro voor lunch op het plein.
Hoe kom ik er?
Vanaf het vliegveld twintig minuten met taxi of bus 1. Het plein zelf is autovrij; parkeren in de betaalde parkings rondom of in de havenboulevard.
Wat stond er vóór de Plaça Major?
Het klooster van Sant Felip Neri met een aantal woonhuizen, en tot 1823 de zetel van de Inquisitie op Mallorca. Dat gebouw stond in de stad bekend als de Casa Negra, het Zwarte Huis. Na de opheffing werd het gesloopt.
Wanneer is het plein gebouwd?
In fases, over meer dan een eeuw. Na de sloop duurde het tien jaar voordat de eerste vleugel werd begonnen, die in 1838 klaar was. De huidige vorm dateert van de verbouwing waarvoor in 1969 budget werd goedgekeurd, toen ook de parkeergarage en de winkelgalerijen eronder werden gebouwd.
Zit er echt een parkeergarage onder het plein?
Ja. Bij de verbouwing vanaf 1969 is de ondergrond uitgegraven voor een parkeergarage en winkelgalerijen, bereikbaar via trappen aan de rand van het plein. Veel bezoekers merken die verdieping niet op.
Bronnen en fotocredit
De foto’s komen van Wikimedia Commons (CC). Achtergrond uit Wikipedia, Majorca Daily Bulletin (artikel over de evolutie van Plaza Mayor) en SeeMallorca.
Op zoek naar meer over Palma de Mallorca? Lees over de Kathedraal La Seu en de oude stad. Voor andere bestemmingen op het eiland: Deià, Cala d’Or en de complete Mallorca-route. Plaça Major is onderdeel van Palma op Mallorca, een van de vier Balearen.
Lees ook: Gerhardt Braun Gallery Palma.
Lees ook: Mondragó Natuurpark Mallorca.
