Es Vedrà (rechts) en het lagere Es Vedranell, gezien vanaf de beboste kust net ten zuiden van Cala d’Hort. Foto: A. Savin, FAL (Wikimedia Commons).
Er is geen beeld dat zo vaak met Ibiza wordt geassocieerd als dit: een kale rots die loodrecht uit zee omhoogschiet voor de zuidwestkust, met de zon die er aan het einde van de dag achter wegzakt. Dat is Es Vedrà, een onbewoond kalkstenen eiland van 382 meter hoog dat al eeuwen verhalen aantrekt, van zeemeerminnen tot magnetische krachten. De meeste van die verhalen zijn niet waar, maar wat er wél waar is, is interessanter: er heeft een kluizenaar in de grotten gewoond, er leeft een hagedis die nergens anders ter wereld voorkomt, en in 2016 werd er een beslissing genomen die het eiland tot vandaag verdeelt. Op deze pagina lees je wat Es Vedrà is, wat er over de mythes klopt, en waar en wanneer je hem het mooist ziet.
Wat Es Vedrà is
Es Vedrà ligt ongeveer twee kilometer voor de kust bij Cala d’Hort, in de gemeente Sant Josep de sa Talaia. Het is een blok kalksteen dat met zijn 382 meter hoger is dan elk punt op Ibiza zelf behalve Sa Talaia, en het rijst zo steil uit het water op dat er vanaf zee nauwelijks een plek is om aan te leggen. Naast hem ligt het veel lagere Es Vedranell, en samen vormen ze het silhouet dat je op elke ansichtkaart van het eiland ziet.
Het eiland is onbewoond en dat blijft zo. Sinds februari 2002 is het samen met Es Vedranell en de westelijke eilandjes een beschermd natuurreservaat, vastgelegd in decreet 24/2002, en de twee rotsen beslaan samen ruim negenenzeventig hectare land. Aan land gaan is zonder vergunning verboden, en dat is ook in de praktijk nauwelijks mogelijk. Je bekijkt Es Vedrà dus vanaf de kust of vanaf een boot, en dat is precies zoals het bedoeld is.
De kluizenaar in de grotten: Francesc Palau
Het enige mens dat ooit echt op Es Vedrà heeft geleefd, was een priester. Francesc Palau, een ongeschoeide karmeliet, trok zich tussen 1858 en 1868 herhaaldelijk terug op het eiland voor lange periodes van gebed, en gebruikte daarvoor de grotten in het bovenste deel van de rots. Hij beschreef er visioenen en geestelijke ervaringen, en zijn aantekeningen daarover zijn bewaard gebleven. Op het vasteland liet hij zijn sporen ook na: in 1864 werd in Es Cubells zijn kapel ingewijd, waaruit later de kerk van het dorp groeide, boven de baai van Ses Boques.
Dat verhaal is een stuk minder spectaculair dan de legendes die later rond het eiland zijn ontstaan, maar het is wel het enige dat gedocumenteerd is. Het zegt ook iets over waarom Es Vedrà al zo lang als bijzonder geldt: niet omdat er iets onverklaarbaars gebeurt, maar omdat een plek die zo afgelegen, zo steil en zo ontoegankelijk is, altijd mensen heeft aangetrokken die afzondering zochten.
De legendes, en wat ervan klopt
Es Vedrà heeft meer mythes dan welke plek op de Balearen ook. Het zou het eiland van de sirenen uit de Odyssee zijn, de plek waar Hannibal werd geboren, een van de meest magnetische plekken op aarde, of een baken voor ufo’s. Het laatste verhaal duikt het vaakst op, meestal in de vorm dat kompassen er zouden gaan draaien en vogels er zouden verdwalen.
Laten we daar eerlijk over zijn: er bestaat geen wetenschappelijke meting die een uitzonderlijk magnetisch veld rond Es Vedrà aantoont, en het verhaal wordt steeds verteld zonder bron. Hetzelfde geldt voor de sirenen en voor Hannibal, over wie op Ibiza een vergelijkbaar verhaal de ronde doet over het eiland Sa Conillera. Het zijn mooie verhalen die de sfeer van de plek goed vangen, en we vertellen ze er graag bij, maar dan als verhalen. Wat Es Vedrà bijzonder maakt, heeft geen bovennatuurlijke verklaring nodig: het is de vorm, het licht en het feit dat je er niet kunt komen.
Een hagedis die alleen hier leeft
Op de kale hellingen van Es Vedrà leeft een eigen ondersoort van de Pityusenhagedis, Podarcis pityusensis vedrae, die nergens anders ter wereld voorkomt. Hij onderscheidt zich van zijn verwanten op Ibiza door een opvallend intens blauwe kleur, het resultaat van duizenden jaren isolatie op een rots waar niets bijkomt en niets weggaat.
Die isolatie is ook de reden dat het eiland beschermd is. Op kleine, afgelegen eilanden ontwikkelen planten en dieren zich los van het vasteland, en elke verstoring, van een losgelaten dier tot een meegebrachte plant, kan zo’n evenwicht in één keer omgooien. Daarnaast is Es Vedrà een broedplaats voor zeevogels, die de onbereikbare kliffen gebruiken om te nestelen, juist omdat daar geen mens en vrijwel geen roofdier bij kan.
2016: de geiten
Het meest omstreden moment in de recente geschiedenis van het eiland was de ruiming van de geiten. Op Es Vedrà leefde een groep verwilderde geiten die daar ooit door mensen was achtergelaten, en die de oorspronkelijke begroeiing, met planten die deels alleen op deze rots voorkomen, stelselmatig opaten. In februari 2016 besloten technici van de Balearische overheid de dieren af te schieten om de inheemse flora te redden.
Levend vangen was volgens de overheid onmogelijk, vanwege het extreme reliëf van het eiland en de veiligheid van de medewerkers die de rotswanden op moesten. Het besluit leidde tot felle protesten op Ibiza, waar de geiten voor veel mensen bij het beeld van de rots hoorden. Tien jaar later is het nog steeds een gevoelig onderwerp, en het laat goed zien waar natuurbescherming soms schuurt met wat mensen mooi vinden: de geiten waren niet oorspronkelijk, de planten wel.
Es Vedranell en het water eromheen
Het lagere eiland naast Es Vedrà, Es Vedranell, krijgt minder aandacht maar hoort er onlosmakelijk bij. Vanaf Cala d’Hort lijkt het een losse rots, maar vanaf de kliffen erboven zie je dat de twee samen een reeks vormen die van de kust de zee in loopt. Het is net zo onbewoond en net zo beschermd, en samen beslaan ze de ruim negenenzeventig hectare land van dit deel van het reservaat.
Wat veel bezoekers niet weten, is dat de bescherming van de omgeving veel kleiner is dan ze ooit was. In 2002 werden Cala d’Hort, Cap Llentrisca en sa Talaia samen met de eilanden een natuurpark van ruim 2.700 hectare, na jaren van protest tegen bouwplannen aan deze kust. Na de regeringswissel van 2003 werd dat park sterk ingekrompen, en met de natuurwet van 2005 verdween de bescherming van het land eromheen. Wat overbleef, zijn de natuurreservaten van Es Vedrà, Es Vedranell en de westelijke eilandjes. Onder water liggen zeegrasvelden van posidonia, waarop ankeren op de Balearen sinds het decreet van 2018 verboden is, en dat is een van de redenen dat duikers en snorkelaars het water rond deze kust zo waarderen.
Waar je Es Vedrà het mooist ziet
De klassieke plek is het strand van Cala d’Hort, waar je vanaf het zand recht op de rots kijkt. Jarenlang was het uitzichtpunt bij de Torre des Savinar, een wachttoren uit 1763 op de klif erboven, voor veel mensen de mooiste plek, met daaronder de oude steengroeve Atlantis. Dat is veranderd. Sinds februari 2025 hebben de eigenaren van de percelen rond het uitzichtpunt, met toestemming van de gemeente, de parkeerplaatsen bij Es Savinar en Cap Blanc en de toegang te voet tot het uitzichtpunt en de toren afgesloten, na jaren van verkeerschaos, afval en onvergunde feesten en fotoshoots op hun grond.
Het strand van Cala d’Hort is daarmee de belangrijkste plek om Es Vedrà vanaf land te zien. Ga tegen zonsondergang, want dan tekent het silhouet van de rots zich af tegen het licht; de zon zelf gaat vanaf het strand altijd rechts van de rots onder, nooit er precies achter. Respecteer de afsluitingen op de klif en ga niet over stenen of hekken heen, ook al zie je anderen dat doen. Vanaf zee kun je de rots van dichtbij zien met een van de boottochten die vanuit Sant Antoni en de omliggende baaien vertrekken; aanleggen doen die niet.
Praktisch: bereikbaarheid en seizoen
Cala d’Hort ligt in het zuidwesten van het eiland, ongeveer een half uur rijden vanaf Ibiza-stad en twintig minuten vanaf Sant Josep. De laatste kilometers gaan over smalle wegen door de heuvels. Openbaar vervoer komt hier nauwelijks, dus een huurauto of scooter is praktisch noodzakelijk. De parkeerplaats bij Cala d’Hort was in 2026 een groot deel van het seizoen dicht in afwachting van betaald parkeren, en de parkeerplaatsen bij Es Savinar en Cap Blanc zijn sinds februari 2025 afgesloten. Parkeer niet in de berm; de weg is smal en de politie treedt er in de zomer tegen op.
Es Vedrà is het hele jaar mooi, maar het licht verschilt per seizoen. In de zomer zakt de zon laat en vaak naast de rots, in het voor- en najaar staat hij lager en valt het licht meer direct op de wand. Winterse avonden met heldere lucht leveren soms de scherpste beelden op, zonder de drukte van juli. Voor het overzicht van de kust eromheen is er onze strandenkaart van Ibiza, en de eilandjes aan de noordkant van hetzelfde reservaat zie je vanaf Cala Comte.
Es Vedrà op de kaart
Veelgestelde vragen over Es Vedrà
Hoe hoog is Es Vedrà?
382 meter. De rots rijst vrijwel loodrecht uit zee op en is daarmee hoger dan elk punt op Ibiza behalve Sa Talaia. Het lagere eiland ernaast heet Es Vedranell.
Kun je Es Vedrà bezoeken?
Niet aan land. Het eiland is sinds 2002 een beschermd natuurreservaat en aan land gaan is zonder vergunning verboden, wat door de steile wanden bovendien vrijwel onmogelijk is. Je bekijkt het vanaf de kust of vanaf een boottocht, die er langs vaart maar niet aanlegt.
Is Es Vedrà echt magnetisch?
Daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. Het verhaal dat kompassen er zouden draaien en vogels er zouden verdwalen, wordt steeds herhaald zonder bron. Het is een mooi verhaal dat bij de sfeer past, maar geen feit.
Heeft er ooit iemand op Es Vedrà gewoond?
Alleen de karmeliet Francesc Palau, die zich tussen 1858 en 1868 herhaaldelijk terugtrok in grotten in het bovenste deel van de rots voor lange periodes van gebed. Het is het enige gedocumenteerde verblijf op het eiland.
Welke dieren leven er op Es Vedrà?
Onder meer een eigen ondersoort van de Pityusenhagedis, Podarcis pityusensis vedrae, die alleen hier voorkomt en opvalt door een intens blauwe kleur. Daarnaast is het een broedplaats voor zeevogels, die de onbereikbare kliffen gebruiken om te nestelen.
Wat gebeurde er in 2016 met de geiten?
De verwilderde geiten, die er ooit door mensen waren achtergelaten, aten de oorspronkelijke begroeiing op. In februari 2016 besloot de Balearische overheid ze af te schieten, omdat levend vangen op dit reliëf onmogelijk en onveilig was. Het leidde tot felle protesten.
Waar zie je Es Vedrà het mooist?
Vanaf het strand van Cala d’Hort, bij voorkeur tegen zonsondergang, of vanaf zee met een boottocht. Het bekende uitzichtpunt bij de Torre des Savinar is sinds februari 2025 door de grondeigenaren afgesloten.
Heb je een auto nodig om er te komen?
Praktisch wel. Cala d’Hort ligt in het zuidwesten aan smalle wegen door de heuvels. Parkeer niet in de berm, want daar wordt in de zomer op gehandhaafd, en houd er rekening mee dat de parkeerplaatsen bij het uitzichtpunt sinds 2025 afgesloten zijn.
Bronnen
De hoogte van 382 meter, het verblijf van Francesc Palau tussen 1858 en 1868, de endemische ondersoort Podarcis pityusensis vedrae met zijn blauwe kleur en de ruiming van de geiten in februari 2016 zijn nagelezen in openbare bronnen over het eiland. De beschermde status volgt uit decreet 24/2002 van de Balearische overheid. Het verhaal over magnetisme vermelden wij uitdrukkelijk als niet onderbouwd. Coördinaten via OpenStreetMap. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
