Het uitzicht vanaf de klif boven Sa Pedrera, met Es Vedrà en Es Vedranell aan de horizon. Foto: Marcin Wereszczynski, CC BY-SA 3.0 es (Wikimedia Commons).
Atlantis is geen strand, en dat is het eerste wat je moet weten. De plek aan de zuidwestkust van Ibiza heet officieel Sa Pedrera, de steengroeve, en is precies dat: een oude groeve waar eeuwenlang zandsteen uit de klif werd gehakt. Wat overbleef is een landschap van rechthoekige blokken, uitgesleten treden en door de zee gevulde baden, met in de wanden gekerfde gezichten en aan de horizon het silhouet van Es Vedrà. Het doet denken aan een verzonken stad, en zo kwam het aan zijn bijnaam.
Het is ook een plek die je moet verdienen. Er loopt geen weg naartoe, alleen een steil en glad pad langs de klif, en sinds februari 2025 is een deel van de toegang over de kliffen door de grondeigenaren afgesloten. Deze gids gaat over wat Sa Pedrera werkelijk is, over het verhaal dat de muren van Dalt Vila hier vandaan zouden komen en wat daarvan klopt, over de toren boven de groeve en over hoe je er veilig komt.
Een groeve met een mythische bijnaam
De naam Atlantis is romantiek van later. Op kaarten heet de plek Sa Pedrera of Pedrera des Savinar, naar de Torre des Savinar die erboven op de klif staat. De rots bestaat hier uit zachte, goudkleurige zandsteen, die zich goed liet zagen en hakken. Steenhouwers haalden er blok na blok uit. Wat ze achterlieten, zijn de negatieven van die blokken: rechte wanden, vlakke vloeren en scherpe hoeken die in een verder ruige kust opvallend geometrisch zijn.
Waar de groeve de zee raakt, is het water in de uitgehakte vakken gelopen. Daardoor zijn er baden ontstaan met rechte randen, alsof iemand zwembaden in de rots heeft uitgehakt. Van bovenaf gezien lijken de terrassen en treden op de ruïnes van een tempel die half onder water staat. Het is dat beeld dat de plek de bijnaam Atlantis gaf, naar de mythische stad die in zee verdween.
Kwam Dalt Vila hier vandaan?
Bijna elke beschrijving van Atlantis vertelt hetzelfde verhaal: hier werd de steen gewonnen voor de renaissancemuren van Dalt Vila, de vestingwerken die sinds 1999 op de werelderfgoedlijst van UNESCO staan. Het is een mooi verhaal, en het klopt waarschijnlijk voor een deel. Maar het is minder zeker dan de reisgidsen suggereren.
Architectuurhistoricus Fernando Cobos en kunsthistoricus Alicia Cámara onderzochten de bouwgeschiedenis van de muren in hun boek De la fortificación de Ibiza. Volgens hun onderzoek kwam de zandsteen voor de hoeken en punten van de bastions vooral van Illa Negra, een eilandje bij Espalmador, en van Punta de ses Portes bij de zoutpannen van Ibiza. Toen Turkse aanvallen het werk op Illa Negra onmogelijk maakten, moesten de bouwers uitwijken naar minder sterke zandsteen van de kust van Ibiza zelf. Dat verklaart waarom de muren van Dalt Vila zo verschillend verweren: ze bestaan uit steen van meerdere groeves.
Of juist de blokken van Sa Pedrera daar tussen zitten, is niet met zekerheid te zeggen. Wat vaststaat, is dat dit een van de plekken aan de kust was waar zandsteen werd gewonnen, en dat die steen de eilanders eeuwenlang heeft geholpen hun huizen, torens en muren te bouwen. Wie hier tussen de uitgehakte wanden staat, staat dus in elk geval in een van de steengroeves van het oude Ibiza, ook als het verhaal over Dalt Vila iets eenvoudiger wordt verteld dan het was.
De figuren in de rotswanden
De zachte zandsteen die de steenhouwers zo goed uitkwam, trok later ook een ander soort bezoeker. In de loop van de decennia hebben mensen figuren in de wanden gekerfd: gezichten, symbolen en spiralen. Volgens de overlevering begonnen de hippies die in de jaren zestig en zeventig naar Ibiza kwamen daarmee, en daarna zijn er steeds nieuwe bij gekomen. Het geeft de groeve een vreemde, bijna spirituele sfeer, alsof je door een openluchttempel loopt die nooit is ontworpen.
Juist omdat de steen zo zacht is, is die kunst ook kwetsbaar, en elke nieuwe kras beschadigt wat er al is. De oproep van de lokale pers is eenvoudig: kerf niets, bouw geen torentjes van stenen en neem al je afval mee terug. Kijk, fotografeer en laat de wanden zoals je ze aantrof.
De natuurlijke baden
De uitgehakte vakken aan de waterlijn zijn het bekendste beeld van Atlantis. Op een windstille dag liggen ze er helder en turquoise bij, en dan kun je er zwemmen in water dat door de rechte rotswanden is omsloten. Het is een van de vreemdste zwemplekken van de Balearen, en voor veel bezoekers de reden om de afdaling te maken.
Maar de baden liggen aan open zee, aan een kust die op het zuidwesten ligt. Staat er wind of deining, dan slaan de golven over de randen en wordt het water in de vakken onrustig en gevaarlijk. De rotsen zijn bovendien glad door algen en zout. Zwem hier alleen als de zee echt kalm is, ga nooit alleen het water in, en blijf bij twijfel op de kant. Er is geen strandwacht en geen enkele voorziening.
De Torre des Savinar
Boven de groeve staat de Torre des Savinar, een ronde verdedigingstoren die over de hele zuidwestkust uitkijkt. De toren werd rond 1756 ontworpen door Joan Ballester, de koninklijke ingenieur van Mallorca, en op 26 oktober 1763 voltooid. Hij moest de zuidflank van Ibiza beschermen tegen piraten en zou twee kanonnen krijgen, maar het zware geschut is nooit gekomen. De toren diende daarom vooral als uitkijkpost, van waaruit schepen op zee werden gemeld.
Veel mensen kennen hem als de Torre del Pirata, maar geen piraat heeft er ooit een voet binnen gezet. Die bijnaam komt uit de roman Los muertos mandan van Vicente Blasco Ibáñez, waarin een van de hoofdpersonen in deze toren woont. De plek rond de toren was jarenlang een van de bekendste uitkijkpunten op Es Vedrà, maar de toren staat op privégrond. Sinds februari 2025 hebben de eigenaren, met toestemming van de gemeente, de toegang te voet tot het uitkijkpunt en de toren afgesloten, na jaren van drukte, afval en bezoekers die de beschermde toren beklommen.
De wandeling en de afdaling
De klassieke route naar Atlantis begon in het gebied rond de Torre des Savinar, waar onverharde paden door het bos naar de klif lopen, en liep daarna steil omlaag naar Sa Pedrera. Sinds februari 2025 is de toegang tot dat gebied door de grondeigenaren afgesloten. Respecteer die afsluitingen, klim niet over stenen of hekken, en controleer ter plekke welke paden openbaar toegankelijk zijn. Wie de groeve zonder risico wil zien, kan dat vanaf zee: veel boottochten en charters langs de zuidwestkust varen tot voor Atlantis. Voor wie wel te voet gaat, geldt dat de afdaling een serieuze onderneming is. Het pad is onverhard, steil en glad, er zijn geen borden en op sommige stukken heb je je handen nodig. Naar beneden ben je twintig tot dertig minuten onderweg, terug naar boven duurt het langer.
Er zijn op dit pad al ongelukken gebeurd, en er zijn meerdere keren mensen gered die de afdaling hadden onderschat. Neem het dus serieus. Draag stevige schoenen met profiel, neem ruim water mee en ga niet bij regen, harde wind of in de hitte van het middaguur. Ga ook niet bij zonsondergang naar beneden: de klim terug in het donker is op dit pad echt gevaarlijk. Voor kleine kinderen en mensen die slecht ter been zijn, is de afdaling niet geschikt. Voor hen is het uitzicht op Es Vedrà vanaf het strand van Cala d’Hort het beste alternatief.
Parkeren: de situatie in 2026
Wie de afgelopen jaren naar Atlantis ging, parkeerde bij het uitkijkpunt of bij Cala d’Hort. De parkeerplaatsen bij Es Savinar en Cap Blanc zijn sinds februari 2025 afgesloten. De parkeerplaats bij Cala d’Hort was in het voorjaar van 2026 lange tijd dicht omdat hij betaald parkeren zou worden; volgens Periódico de Ibiza zijn er sinds de zomer, na overleg tussen de gemeente en de grondeigenaren, weer gratis parkeerterreinen met ruimte voor ongeveer tweehonderd auto’s in gebruik. Hoe het na dit seizoen verdergaat, is nog niet besloten.
Controleer daarom voor je vertrekt wat de actuele situatie is, parkeer alleen op plekken waar het mag en blokkeer geen toegangswegen, want die worden ook door hulpdiensten gebruikt. Kom vroeg, dan heb je de meeste keus en loop je de afdaling in de koelte van de ochtend. Sinds 1 juli 2026 rijdt er in de zomer ook een bus, lijn A13 van Sant Josep via Es Cubells naar Cala d’Hort. Voor de rest van de zuidwestkust is een huurauto bijna onmisbaar. Lees daarover onze gids over auto huren op Ibiza.
Een natuurpark dat weer verdween
Veel gidsen schrijven dat Atlantis in het natuurpark van Cala d’Hort ligt, maar dat klopt niet meer. In 2002 werden Cala d’Hort, Cap Llentrisca en sa Talaia samen met de eilanden een natuurpark van ruim 2.700 hectare. Na de regeringswissel van 2003 werd het landdeel geschrapt, en met de natuurwet van 2005 bleven alleen Es Vedrà, Es Vedranell en de westelijke eilandjes als natuurreservaat over. De kust valt nog wel onder het Europese Natura 2000-netwerk. Beschermd of niet, de kliffen, de bossen van pijnbomen en sabina’s en de zachte zandsteen van de groeve zijn kwetsbaar. Blijf op de paden, laat geen afval achter en maak geen vuur. Wie de kust verder wil verkennen, vindt in de buurt het rustige Cala Carbó en, iets verder naar het oosten onder Es Cubells, de kiezelbaai Ses Boques.
Wanneer is het het mooist?
Het voorjaar en de herfst zijn ideaal. Het is dan aangenaam om te wandelen en klimmen, en de zon op de kale rotsen is minder meedogenloos dan in juli en augustus. Ga bij voorkeur vroeg in de ochtend, als het licht zacht is, het pad nog koel en de baden nog stil. Kies een dag met weinig wind en een kalme zee, zeker als je wilt zwemmen. De zonsondergang bewaar je voor het uitzicht bij de toren, niet voor de afdaling. Hoe het weer per maand is, lees je in onze gids over het weer op Ibiza.
Atlantis op de kaart
Veelgestelde vragen over Atlantis
Wat is Atlantis op Ibiza precies?
De bijnaam van Sa Pedrera, een oude zandsteengroeve aan de zuidwestkust onder de Torre des Savinar. De uitgehakte blokken, treden en door de zee gevulde baden doen denken aan een verzonken stad, vandaar de naam.
Komt de steen van Dalt Vila uit Atlantis?
Dat wordt vaak gezegd, maar het is niet zeker. Onderzoek van Fernando Cobos en Alicia Cámara noemt Illa Negra bij Espalmador en Punta de ses Portes als belangrijkste bronnen voor de bastions, met aanvullend zandsteen van de kust van Ibiza. Sa Pedrera was een van de kustgroeves, maar welke steen precies waar zit, is niet vastgelegd.
Hoe kom je bij Atlantis?
De klassieke route liep via onverharde paden rond de Torre des Savinar en daarna steil omlaag langs de klif. Sinds februari 2025 hebben de grondeigenaren de toegang tot het gebied rond het uitkijkpunt en de toren afgesloten. Respecteer die afsluitingen; Atlantis is ook vanaf zee te zien met een boottocht.
Is de afdaling gevaarlijk?
Hij is steil, glad en onverhard, en op sommige stukken heb je je handen nodig. Er zijn ongelukken en reddingsacties geweest. Draag stevige schoenen, neem water mee, ga niet bij slecht weer en daal niet af bij zonsondergang.
Kun je er zwemmen?
Ja, in de natuurlijke baden aan de waterlijn, maar alleen als de zee helemaal kalm is. Bij wind of deining slaan de golven over de randen en wordt het gevaarlijk. Er is geen strandwacht.
Waar parkeer je voor Atlantis?
De parkeerplaatsen bij Es Savinar en Cap Blanc zijn sinds februari 2025 afgesloten. Bij Cala d’Hort zijn sinds de zomer van 2026 weer gratis parkeerterreinen open. Controleer vooraf de actuele situatie en parkeer alleen waar het is toegestaan.
Waarom heet de Torre des Savinar ook Torre del Pirata?
Door de roman Los muertos mandan van Vicente Blasco Ibáñez, waarin een van de hoofdpersonen in de toren woont. De toren zelf werd in 1763 voltooid als uitkijkpost tegen piraten.
Mag je zelf iets in de rotsen kerven?
Nee. De zachte zandsteen raakt snel beschadigd, en elke nieuwe kras beschadigt wat er al staat. Kerf niets, bouw geen stenen torentjes en neem je afval weer mee.
Bronnen
Toegang, veiligheid en parkeersituatie: Periódico de Ibiza over Atlantis (augustus 2026), de afsluiting van het uitkijkpunt (februari 2025) en de parkeerterreinen (augustus 2026). Natuurpark: eldiario.es. Herkomst van de steen van de muren: Fernando Cobos en Alicia Cámara, De la fortificación de Ibiza, samengevat door Reharq. Torre des Savinar: Ibiza 5 Sentidos en IbizaIsla. Foto’s: Wikimedia Commons, met de auteur en licentie bij elke foto.
