Wie voet aan wal zet op Formentera, doet dat vrijwel altijd in La Savina. Dit kleine havenplaatsje aan de noordwestkust is de enige haven van het eiland, de plek waar elke veerboot uit Ibiza aanlegt en waar de vakantie officieel begint. Zodra de boot de kade nadert, ligt Formentera daar in volle glorie voor je, met het glinsterende water, de lage witte gebouwen en achter de haven de rustige lagunes die zich uitstrekken richting het binnenland. La Savina is geen bruisende badplaats en geen historisch stadje vol monumenten, maar iets veel praktischer en toch charmants. Het is de voordeur van Formentera, het punt waar auto’s, scooters en fietsen worden gehuurd, waar bagage van boot naar bestemming reist en waar aan het einde van de dag de zon spectaculair in zee wegzakt. Voor bijna iedere reis over dit eiland vormt La Savina het vertrekpunt.
Geschiedenis en karakter van de haven
La Savina is een jonge nederzetting naar de maatstaven van de Balearen. De haven werd aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw aangelegd om schepen een veilige beschutting te bieden aan deze anders zo open en kwetsbare kust. Waar Formentera lange tijd vooral verbonden was met de buitenwereld via losse aanlegplekken, kreeg het eiland hier eindelijk een echte thuishaven. In die eerste decennia draaide alles om handel en om de zoutwinning die op het eiland eeuwenlang van groot belang was. Het zout dat in de nabijgelegen zoutpannen werd gewonnen, werd via La Savina verscheept naar Ibiza, Mallorca en verder. Zo groeide het gehucht uit tot de economische zenuw van het eiland.
Dat verleden als werkhaven voel je nog altijd. La Savina heeft geen opgepoetst toeristisch centrum, maar een eerlijke, functionele sfeer waarin vissersboten en luxe jachten naast elkaar liggen. Het is een plek van komen en gaan, van sjouwende reizigers en zeelieden die een groot deel van de zomer aan boord doorbrengen. Juist dat mengsel van bedrijvigheid en zeemanschap geeft de haven zijn eigen, ongepretendeerde charme, ver verwijderd van de nadrukkelijke glamour die je elders in de Balearen aantreft.
Aankomst en het hart van La Savina
De aankomst in La Savina is voor de meeste bezoekers het eerste echte moment van Formentera. De veerboot glijdt de haven binnen, de motoren minderen vaart en dan opent zich het uitzicht op de kade met het vernieuwde maritieme station. Daar regel je je vervoer, koop je eventueel je terugtickets en drink je een eerste koffie terwijl je bijkomt van de overtocht. Het station en de directe omgeving vormen het kloppende hart van het plaatsje, waar in de zomermaanden een constante stroom van reizigers en bewoners op en neer beweegt.
Rond de haven vind je een boulevard met winkels, bars en restaurants, en talloze verhuurkantoortjes voor auto’s, scooters en fietsen. De sfeer is losjes en praktisch tegelijk. Wie even de tijd neemt, ontdekt in de middag een klein hippiemarktje dat langs de kade verschijnt, met kleurrijke kraampjes die herinneren aan de vrijgevochten reputatie die Formentera in de jaren zestig en zeventig verwierf. Het is geen groot spektakel, maar het geeft La Savina net dat beetje eigenzinnige karakter waardoor het meer is dan alleen een doorgangspunt.
De jachthaven en het water
Het meest kenmerkende beeld van La Savina is de jachthaven, waar de tegenstellingen elkaar ontmoeten. Aan de ene kant liggen bescheiden vissersbootjes die generaties lang de wateren rond het eiland bevaren, aan de andere kant blinkende jachten die in de zomer neerstrijken. Die combinatie maakt de haven visueel aantrekkelijk en verklaart waarom veel bezoekers hier blijven hangen voordat ze het binnenland in trekken. De aanwezigheid van zeilers, van wie een deel de hele zomer op het eiland doorbrengt, voegt een ontspannen, bijna exclusieve sfeer toe zonder ooit gejaagd aan te voelen.
Beschuttende dijken houden de haven veilig tijdens de najaarsstormen, want deze kust is open en kan bij ruw weer flink tekeergaan. Juist daarom is La Savina in de winter soms grillig, met veerdiensten die bij storm vertraging oplopen of tijdelijk stilvallen. In het hoogseizoen daarentegen ligt het water spiegelglad en is de haven een prettige plek om even te verpozen, met een drankje aan het water en het geluid van klotsende masten op de achtergrond.
Eten, drinken en de sfeer aan de kade
La Savina leent zich uitstekend voor een rustig begin of einde van een dag op Formentera. Langs de haven liggen verschillende bars en restaurants waar je terwijl je uitkijkt over de boten kunt genieten van een verse vis, een glas wijn of gewoon een koffie na de overtocht. De keuken is doorgaans Mediterraan en ongecompliceerd, met de nadruk op de opbrengst van de zee en op ingrediënten die bij dit eiland passen. Het is niet de plek waar je naartoe komt voor uitbundig uitgaan, maar juist voor die ontspannen, ongehaaste sfeer die zo typerend is voor Formentera.
Wie het uitgaansleven zoekt, kijkt beter richting de levendigere kernen van het eiland, maar in La Savina zelf draait alles om rust en uitzicht. Aan het einde van de dag, wanneer de reizigersstroom is weggeëbd en de zon laag boven het water hangt, verandert de kade in een aangename plek om na te genieten. Dan wordt duidelijk dat La Savina niet alleen een haven is, maar ook een plek waar je even kunt stilstaan voordat de rest van het eiland lonkt.
Estany Pudent en de flamingo’s
Pal naast La Savina liggen twee zoutmeren die tot de mooiste natuur van Formentera behoren, en het grootste daarvan is Estany Pudent. Dit uitgestrekte, ondiepe zoutwatermeer beslaat een flinke oppervlakte tussen La Savina en Es Pujols en maakt deel uit van het beschermde natuurgebied Ses Salines, dat zich uitstrekt tot in de wateren rond Ibiza en Formentera. Het meer is direct zichtbaar bij aankomst en vormt vaak het eerste stukje natuur dat nieuwe bezoekers van het eiland zien liggen.
Estany Pudent is vooral geliefd om zijn vogels. In de rustige maanden strijken hier flamingo’s neer, samen met reigers, eenden en tal van andere soorten die het brakke water opzoeken. Vooral in de wintermaanden is de vogelrijkdom groot en trekt het meer liefhebbers van vogels van heinde en verre. Het gebied is nauw verbonden met de eeuwenoude zoutwinning die het eiland zijn welvaart bracht, en die geschiedenis kleurt letterlijk het landschap wanneer het water aan het einde van de zomer roze kan gloeien. Rondom het meer lopen wandel- en fietsroutes die vanuit La Savina de natuur in voeren, ideaal om op eigen tempo van de stilte te genieten.
Estany des Peix en de zonsondergangen
Het tweede zoutmeer bij La Savina is Estany des Peix, kleiner van omvang maar zeker zo bijzonder. Deze lagune is via een heel smalle opening, Sa Boca genaamd, met de zee verbonden, waardoor het water er kalm en ondiep is. Juist die beslotenheid maakt Estany des Peix tot een geliefde plek voor gezinnen en voor iedereen die van rustig water houdt. Het meer ligt binnen de grenzen van hetzelfde natuurpark Ses Salines en herbergt een rijke wereld aan vogels en waterleven, wat het tot een waardevol stukje beschermde natuur maakt.
Estany des Peix is bovendien beroemd om zijn zonsondergangen. De westkant van de haven en de oevers van de lagune bieden een privé-uitzicht op de ondergaande zon, en veel reizigers beschouwen dit als het ideale afscheid van Formentera voordat ze de veerboot terug nemen. Wanneer de lucht kleurt en het water het licht weerkaatst, ontstaat een beeld dat treffend samenvat waarom mensen zich zo hechten aan dit eiland. Het is een moment van stilte dat de bedrijvigheid van de haven even helemaal doet vergeten.
Bereikbaarheid en praktische zaken
La Savina is de enige haven van Formentera en daarmee het onvermijdelijke vertrekpunt voor elke reis. Formentera heeft geen eigen luchthaven, dus vrijwel iedereen komt aan met de veerboot vanuit Ibiza, een overtocht die onder normale omstandigheden ongeveer een half uur duurt. In de zomer varen de boten met grote regelmaat, terwijl het aanbod in de winter beperkter is en het weer soms roet in het eten kan gooien. Wie de logistiek van de oversteek goed wil voorbereiden, doet er verstandig aan zich vooraf in te lezen in de veerboot van Ibiza naar Formentera, want een goed geplande overtocht bepaalt vaak de rust waarmee je vakantie begint.
Direct bij aankomst regel je in La Savina je vervoer voor de rest van het eiland. De kade staat vol met verhuurkantoren en er rijden bussen en taxi’s naar de belangrijkste dorpen. Omdat Formentera compact en ideaal is voor twee wielen, kiezen veel bezoekers hier voor een scooter of fiets. Voor wie die keuze overweegt, geeft de gids over het huren van een scooter op Formentera houvast, terwijl liefhebbers van meer comfort of bagage terechtkunnen bij de mogelijkheden om een auto te huren op Formentera. Parkeren gebeurt vooral rond de haven, maar houd er rekening mee dat het in het hoogseizoen druk kan zijn en dat het eiland zich juist zo goed leent voor kleiner en lichter vervoer.
In de buurt
La Savina ligt zo centraal aan de noordkant van Formentera dat het hele eiland vanaf hier binnen handbereik is. Vanuit de haven bereik je in korte tijd het bestuurlijke hoofddorp Sant Francesc, met zijn witte kerk en gezellige pleintjes, en het levendige Es Pujols, de badplaats met de meeste terrassen en het meeste vertier. Rondom de zoutmeren en langs de kust liggen bovendien de beroemde stranden van het eiland, met het spierwitte zand en het turquoise water waar Formentera zijn reputatie aan dankt.
Wie zich verder wil oriënteren op wat het eiland te bieden heeft, vindt inspiratie in het overzicht van de bezienswaardigheden van Formentera, van verborgen baaien tot uitzichtpunten en natuurgebieden. Formentera is klein genoeg om in een paar dagen te leren kennen en tegelijk rijk genoeg om je telkens opnieuw te verrassen, en La Savina is steevast het punt waar die ontdekkingstocht begint.
Op de kaart
Veelgestelde vragen
Waar ligt La Savina precies?
La Savina ligt aan de noordwestkust van Formentera en is de enige haven van het eiland. Het plaatsje kijkt uit over zee richting Ibiza en wordt aan de landzijde geflankeerd door de twee zoutmeren Estany Pudent en Estany des Peix, die deel uitmaken van het natuurpark Ses Salines.
Hoe kom ik in La Savina aan?
Omdat Formentera geen eigen vliegveld heeft, arriveert vrijwel iedereen met de veerboot vanuit Ibiza. Die overtocht duurt onder normale omstandigheden ongeveer een half uur en eindigt in La Savina, de enige aanlegplaats van het eiland. In de zomer varen de boten regelmatig, in de winter is het aanbod beperkter.
Kan ik in La Savina een auto, scooter of fiets huren?
Ja, de kade staat vol met verhuurkantoren waar je meteen na aankomst een auto, scooter of fiets kunt regelen. Formentera is compact en leent zich uitstekend voor twee wielen, waardoor veel bezoekers hier voor een scooter of fiets kiezen om het eiland te verkennen.
Zijn er echt flamingo’s te zien bij La Savina?
In de zoutmeren naast La Savina, en dan vooral in Estany Pudent, strijken regelmatig flamingo’s neer, samen met reigers, eenden en andere vogels. Vooral in de wintermaanden is de vogelrijkdom groot, wat het gebied geliefd maakt bij vogelaars.
Wat is het verschil tussen Estany Pudent en Estany des Peix?
Estany Pudent is het grootste zoutmeer van Formentera en staat niet in open verbinding met de zee, terwijl Estany des Peix kleiner is en via een heel smalle opening, Sa Boca genaamd, wel met de zee verbonden is. Beide meren maken deel uit van het natuurpark Ses Salines en zijn belangrijk voor de vogels.
Is La Savina een leuke plek om te blijven?
La Savina is vooral een haven en een praktisch vertrekpunt, geen levendige badplaats. Toch is het een aangename plek om even te verpozen, met bars en restaurants aan het water, een jachthaven vol contrasten en aan het einde van de dag prachtige zonsondergangen boven Estany des Peix.
Waar kijk ik het beste naar de zonsondergang?
De westkant van de haven en de oevers van Estany des Peix bieden een fraai uitzicht op de ondergaande zon. Veel reizigers beschouwen dit als het ideale afscheid van Formentera voordat ze de veerboot terug nemen naar Ibiza.
Hoe kom ik van La Savina naar de rest van het eiland?
Vanuit La Savina bereik je met bus, taxi, auto, scooter of fiets snel de belangrijkste kernen. Het hoofddorp Sant Francesc en de badplaats Es Pujols liggen dichtbij, en ook de beroemde stranden van Formentera zijn vanaf de haven goed te bereiken.
La Savina mag dan bescheiden zijn, het is de onmisbare drempel van Formentera, de plek waar elke reis begint en eindigt. Verdiep je vooraf in de veerboot vanuit Ibiza en in de manier waarop je het eiland wilt verkennen, of dat nu per scooter of per huurauto is, en ontdek daarna alles wat Formentera te bieden heeft. Dit rustige eiland maakt deel uit van de Balearen, en wie er eenmaal aan wal is gestapt, begrijpt al snel waarom zovelen telkens terugkeren naar deze plek van zon, zout en zee.
Bronnen en fotocredit
De foto komt van Wikimedia Commons (CC). Achtergrondinformatie uit publieke bronnen en reisgidsen over de Balearen.
