Een van de grote zalen, waar duizenden stalactieten in een volkomen stil waterbekken weerspiegelen. Foto: Javier Pérez Montes, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons).
Onder de rotsen bij Porto Cristo, aan de oostkust van Mallorca, ligt een stelsel van vier met elkaar verbonden grotten met daarin een van de grootste ondergrondse meren ter wereld. Dat zijn de Coves del Drac, in het Spaans Cuevas del Drach en in het Nederlands de Drakengrotten. Het bezoek eindigt met iets wat nergens anders bestaat: musici die in verlichte boten over het water varen en klassieke muziek spelen terwijl de zaal in het donker ligt. Op deze pagina lees je wat je er precies aantreft, hoe de grotten zijn ontdekt, wie verantwoordelijk is voor de verlichting die het geheel zo theatraal maakt, en hoe je een bezoek het beste plant.
Wat je onder de grond aantreft
De Coves del Drac zijn geen enkele grot maar een samenstel van vier grote holtes die met elkaar in verbinding staan: de Cova Negra, de Cova Blanca, de Cova de Lluís Salvador en de Cova dels Francesos. Samen hebben ze een horizontale ontwikkeling van ongeveer twaalfhonderd meter en reiken ze tot zo’n vijfentwintig meter onder het maaiveld. Het geheel is in de loop van miljoenen jaren uitgesleten doordat regenwater door het kalksteen sijpelde en het gesteente oploste.
Wat je daarvan ziet, is een aaneenschakeling van zalen vol stalactieten en stalagmieten, sommige zo fijn als rietjes en andere zo dik als boomstammen. Op verschillende plekken staan stille waterbekkens waarin het plafond zich zo scherp spiegelt dat je even niet meer ziet wat steen is en wat weerspiegeling. De route loopt over aangelegde paden en trappen, met een enkele smalle doorgang, en het is er het hele jaar rond de twintig graden met een hoge luchtvochtigheid.
1896: hoe Martel de grotten in kaart bracht
De grotten waren bij de plaatselijke bevolking al eeuwen bekend, maar wetenschappelijk in kaart gebracht werden ze pas laat. In september 1896 kwam de Franse speleoloog Édouard-Alfred Martel naar Mallorca, algemeen beschouwd als de grondlegger van de moderne speleologie. Hij kwam op aanraden van zijn vriend Vuillier en onder de bescherming van aartshertog Lluís Salvador, de Oostenrijker die zich op Mallorca had gevestigd en het eiland systematisch liet beschrijven.
Samen met zijn collega Louis Armand verkende Martel het stelsel en stuitte hij op grotdelen die nog niemand had betreden, en op een groot ondergronds meer dat sindsdien zijn naam draagt. Martel mat het meer zelf op rond de honderdvijftien meter lengte, tot dertig meter breed, met dieptes tussen de vier en twaalf meter. Latere metingen komen op een grotere lengte uit, en welk getal je ook aanhoudt: het blijft een van de grootste ondergrondse meren ter wereld. Wie op deze pagina exacte cijfers tegenkomt die van de onze afwijken, kijkt waarschijnlijk naar een andere meetmethode of naar het meer inclusief de aangrenzende waterpartijen.
De tovenaar van het licht
Wat een bezoek aan de Coves del Drac zo theatraal maakt, is niet alleen de natuur maar ook een stuk techniek uit de jaren dertig. In 1935 voltooide de Catalaanse ingenieur Carles Buïgas, bijgenaamd de tovenaar van het licht, na vijftien maanden werk de elektrische verlichting in de grotten. Buïgas was in Spanje beroemd om zijn lichtspelen, waaronder de befaamde fonteinen van Barcelona, en hij benaderde de grot als een podium in plaats van als een gang met lampen.
Dat merk je nog steeds. De verlichting benadrukt de vormen van de druipsteen in plaats van de ruimte plat te verlichten, laat delen bewust in het donker en bouwt naar het meer toe op. Bij het meer hoort het onderdeel dat hij ontwierp als “dageraad boven het meer”: het licht komt langzaam op alsof de zon opkomt, met de muziek erbij. Wie na afloop bedenkt waarom een grot zo’n voorstelling voelt, weet nu dat dat geen toeval is maar het ontwerp van een man die er vijftien maanden aan werkte.
Het concert op het water
Het bezoek eindigt in de grote zaal bij het meer, waar je op tribunes plaatsneemt en het licht uitgaat. Vanaf de andere kant van het water komen dan verlichte boten aanvaren met musici erin, die klassieke stukken spelen terwijl ze langzaam langs de oever varen. Het klinkt kitscherig als je het opschrijft en het is precies het tegenovergestelde als je het meemaakt, vooral door de akoestiek: in een gesloten kalkstenen zaal boven stil water draagt geluid op een manier die in geen enkele concertzaal na te maken is.
Na afloop kun je zelf een korte vaart over het meer maken, in bootjes die aan de overkant aanmeren, of je loopt om het water heen naar de uitgang. Dat laatste stuk is ook het moment om nog even om te kijken, want vanaf de andere oever zie je pas goed hoe hoog de zaal is. Reken voor het geheel op ongeveer een uur, inclusief de wandeling door de zalen, het concert en de uitgang.
Praktisch: tickets, tijden en wat je aantrekt
De Coves del Drac zijn een van de drukste bezienswaardigheden van Mallorca, en dat merk je vooral tussen elf en drie uur en in de zomermaanden. Koop je ticket vooraf online, want ter plaatse kan de wachtrij oplopen en zijn de tijdsloten op drukke dagen uitverkocht. De rondleidingen vertrekken op vaste tijden en er wordt met groepen gewerkt; kom ruim voor je tijdslot aan, want de weg naar de ingang en het parkeerterrein loopt op piekmomenten vast.
Neem iets met lange mouwen mee, ook in augustus. Het is beneden constant rond de twintig graden en na een uur stilzitten bij het concert voelt dat frisser dan je verwacht. Draag schoenen met grip, want de treden zijn door de luchtvochtigheid vochtig en glad. Fotograferen mag in de zalen, maar tijdens het concert niet, en flitsen heeft in een zaal van deze omvang toch geen zin. De route is niet geschikt voor wie slecht ter been is: er zijn honderden treden en geen alternatieve route.
Combineren met de rest van de oostkust
De grotten liggen aan de rand van Porto Cristo, en dat maakt de dagindeling eenvoudig. Een ochtend in de grotten en een middag op het beschutte strand van Porto Cristo is de klassieke combinatie, en het strand ligt op een paar minuten. Wie meer wil zien van deze kust rijdt door naar het brede Sa Coma met het natuurgebied Punta de n’Amer, naar Cala Millor of naar de oude vissershaven Cala Bona.
Zuidelijker liggen de onbebouwde baaien rond Cala Varques, en noordelijk Canyamel en het stadje Artà. Vlak bij de Coves del Drac liggen bovendien de Coves dels Hams, een tweede grottenstelsel dat kleiner is en doorgaans rustiger. Voor een bredere planning zijn onze route van zeven dagen over Mallorca, het overzicht van de mooiste stranden van Mallorca en de gids Mallorca met kinderen handige vertrekpunten.
Is het de moeite waard met kinderen?
Ja, en dat komt vooral door het tempo en de afwisseling. De wandeling duurt geen uur, er is voortdurend iets te zien en het concert met de varende boten spreekt ook jonge kinderen aan. Waar je rekening mee moet houden: het is donker, er zijn veel treden, en het moment waarop het licht helemaal uitgaat kan voor kleine kinderen even schrikken zijn. Vertel dat vooraf, dan is het spannend in plaats van eng.
Een kinderwagen is geen optie op deze route. Draagzakken zijn toegestaan en voor peuters de praktischste oplossing. Er is een cafetaria bij de uitgang en er zijn toiletten bij de ingang, maar niet onderweg, dus regel dat voor je naar beneden gaat. Wie er met de huurauto komt, doet er goed aan het tijdslot ruim te nemen zodat parkeren geen stress oplevert.
De Coves del Drac op de kaart
Veelgestelde vragen over de Coves del Drac
Hoe lang duurt een bezoek aan de Coves del Drac?
Ongeveer een uur, inclusief de wandeling door de zalen, het klassieke concert bij het meer en de weg naar de uitgang. Reken daarbovenop tijd voor parkeren en de wachtrij, zeker in het hoogseizoen.
Moet je vooraf tickets kopen?
Dat is sterk aan te raden. Het is een van de drukste bezienswaardigheden van Mallorca en er wordt met tijdsloten gewerkt, die op drukke dagen uitverkocht raken. Ter plaatse kan de wachtrij flink oplopen.
Wat is het Llac Martel?
Het grote ondergrondse meer in de grotten, vernoemd naar de Franse speleoloog Édouard-Alfred Martel, die het stelsel in september 1896 verkende. Hij mat het meer op rond de honderdvijftien meter lengte en tot dertig meter breed, met dieptes tussen vier en twaalf meter.
Wie ontdekte de Coves del Drac?
De grotten waren plaatselijk al eeuwen bekend. De wetenschappelijke verkenning is van Martel, die in 1896 naar Mallorca kwam onder de bescherming van aartshertog Lluís Salvador en samen met Louis Armand nieuwe grotdelen en het grote meer in kaart bracht.
Waarom zijn de grotten zo mooi uitgelicht?
Omdat de verlichting in 1935 is ontworpen door de Catalaanse ingenieur Carles Buïgas, bijgenaamd de tovenaar van het licht, die er vijftien maanden aan werkte. Hij benaderde de grot als een podium, met een opbouw naar het meer toe.
Hoe koud is het in de grotten?
Het is er het hele jaar rond de twintig graden met een hoge luchtvochtigheid. Dat klinkt aangenaam, maar na een uur en zeker tijdens het stilzitten bij het concert voelt het frisser dan je verwacht; neem iets met lange mouwen mee.
Zijn de grotten geschikt voor kinderen?
Ja, het tempo is hoog genoeg en het concert met de varende boten spreekt aan. Houd er rekening mee dat het licht op een moment helemaal uitgaat en dat er honderden treden zijn. Een kinderwagen kan niet mee; een draagzak wel.
Wat kun je in de buurt combineren?
Het strand van Porto Cristo ligt op een paar minuten en is beschut en ondiep. Verder langs de kust liggen Sa Coma, Cala Millor en Cala Bona, en vlakbij ligt een tweede grottenstelsel, de Coves dels Hams.
Bronnen
De samenstelling uit vier verbonden grotten, de horizontale ontwikkeling van ongeveer twaalfhonderd meter, de verkenning door Édouard-Alfred Martel in september 1896 met Louis Armand onder bescherming van aartshertog Lluís Salvador, de afmetingen zoals Martel het meer opmat en de voltooiing van de verlichting door Carles Buïgas in 1935 na vijftien maanden werk zijn nagelezen in openbare bronnen over de grotten, waaronder de historische informatie van de grotten zelf. Over de exacte lengte van het meer lopen bronnen uiteen; wij noemen de meting van Martel. Coördinaten via OpenStreetMap. Tarieven en openingstijden wijzigen, dus controleer die voor je bezoek. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
