Bijgewerkt op
Een glas ijs, ensaïmades, een quarto en een kop warme chocolade op een van de marmeren tafeltjes. Foto: Ca’n Joan de s’Aigo
In een straatje vlak bij de Plaça Major en de kerk van Santa Eulàlia, midden in de oude stad van Palma, zit het café waar Palmesanen al generaties hun chocolade drinken. Ca’n Joan de s’Aigo begon rond 1700 als verkooppunt van ijs uit de bergen en groeide uit tot een orxateria en chocolaterie met drie adressen in de stad. Binnen zit je aan marmeren tafeltjes onder antieke lampen, met voor je een kop dikke chocolade, een ensaïmada of een quarto, of een glas amandelijs, het eerste roomijs dat het huis maakte. Het verhaal erachter is minstens zo bijzonder als wat er op tafel komt, en het klopt niet helemaal met wat vaak wordt beweerd.
Joan Thomàs en de sneeuw uit de Tramuntana
De geschiedenis begint niet met chocolade, maar met sneeuw. Rond 1700 opende Joan Thomàs, afkomstig uit het bergdorp Valldemossa, volgens het overheidsprogramma Emblemàtics Balears een zaak naast de kerk van Santa Eulàlia, waar hij ijs en vers water verkocht. Zo kreeg hij zijn bijnaam: Joan de s’Aigo, Joan van het water. In de winter trok hij met ploegen mannen de Serra de Tramuntana in om sneeuw op te slaan in de cases de neu, in de berg uitgegraven kuilen waar de sneeuw werd aangestampt tot blokken, de pans de neu. Op Mallorca zijn zo’n 52 van die sneeuwhuizen bekend, meestal rond de duizend meter hoogte, op toppen als de Puig Major en de Massanella. Met die voorraad had het eiland ijs tot in de lente en de vroege zomer; een deel ging naar Palma, een deel naar de dorpen.
Het idee dat de zaak beroemd maakte, was volgens de eigen geschiedschrijving eenvoudig: Joan mengde het smeltwater van de sneeuwblokken met vruchtensap. Zo ontstond de voorloper van het ijs dat hier nog altijd wordt geschept. In de negentiende eeuw was het ijs van het eiland niet meer genoeg en werd het uit Barcelona gehaald. Het eerste echte roomijs van het huis was amandelijs. De molen waarmee het werd gemaakt, staat nog in de zaak aan de Carrer de Can Sanç, net als een oude ijsmachine die tot het einde van de twintigste eeuw in gebruik was.
Van ijsverkoper tot chocolaterie
Kort na het ijs volgden warme chocolade en ensaïmades. Daarmee werd Ca’n Joan de s’Aigo naar eigen zeggen, zo niet de oudste, dan toch een van de eerste chocolaterieën van Europa. Wat vaststaat, is dat het café in drie eeuwen verweven raakte met de kalender van de stad. Na de Matines, de nachtmis op kerstavond, gaan Palmesanen hier traditioneel chocolade met ensaïmada gebruiken, en na de mis van Corpus Christi hoort er een ijsje bij; de favoriete combinatie is volgens het café amandelijs met een quarto. De Catalaanstalige Wikipedia noemt ook het feest van Sant Sebastià als vast moment. In 2025 vierde het huis zijn 325-jarig bestaan, en Última Hora noemde het toen de nestor van de Palmesaanse horeca.
Niet dezelfde familie sinds 1700
Een hardnekkig misverstand is dat het café al drie eeuwen in handen is van de familie van de oprichter. Dat klopt niet. Aan het begin van de twintigste eeuw kocht Antoni Martorell Guasp de zaak. Zijn zoon Joan Martorell Pol nam volgens de eigen site in 1974 het roer over en bleef tot juni 2011 aan het hoofd. Hij overleed op 27 juli 2011, 79 jaar oud, en zat tot kort daarvoor nog aan zijn vaste tafel in de zaak aan de Baró de Santa Maria del Sepulcre. Vandaag leiden negen neven en nichten uit de families Martorell en Vich, de derde generatie, het bedrijf, met volgens Última Hora zo’n zestig medewerkers en een eigen werkplaats in Son Ferriol, waar dagelijks wordt gebakken. Het is dus nog altijd een familiebedrijf, alleen niet dat van Joan Thomàs.
Ensaïmada, quarto en de rest van de toonbank
De ensaïmada is het zoete symbool van Mallorca: een spiraal van gerezen deeg, bestoven met poedersuiker, genoemd naar de saïm, het varkensvet dat erin gaat. Ze is sinds de achttiende eeuw gedocumenteerd en heeft een beschermde geografische aanduiding, die twee soorten erkent: de pure ensaïmada zonder vulling en die met cabell d’àngel, draadjes gekonfijte pompoen. Hier ligt de pure naast versies met crème, slagroom, abrikozen, chocolade, cabell d’àngel en tallades, plakjes sobrassada met gekonfijte pompoen. Een grote ensaïmada om mee naar huis te nemen bestel je volgens de kaart twee dagen vooraf.
De stille ster is de quarto: een vierkant, luchtig biscuitgebak met poedersuiker, dat volgens het huis zonder vet en zonder bakpoeder wordt gemaakt. Al het volume komt uit lang opgeklopte eieren, en dat maakt het ideaal om in chocolade te dopen. Verder liggen er coca de patata, gató (amandelcake), cremadillos, robiols en crespells, en voor wie hartig wil panades met vlees of met vlees en erwten, cocarrois en coca de trampó.
Chocolade, amandelijs en orxata
De warme chocolade wordt dik geschonken, als xocolata a la tassa, en de klassieke manier is om er een stuk ensaïmada of quarto in te dopen; wie wil, neemt er slagroom bij. Het ijs wordt ambachtelijk gemaakt, met het amandelijs als vlaggenschip. De vaste kaart telt verder hazelnoot, crème (vanille), chocolade, llet merengada, aardbei, abrikoos, een crema imperial van koffie en een punch met cava die de naam van koning Jaume draagt. Er zijn halve porties, en ijs per halve of hele liter. Op warme dagen is de orxata d’ametlla, horchata van amandelen, de verkoeling van het huis.
Can Sanç: tegels, marmer en een bord met taalfouten
De zaak aan de Carrer de Can Sanç 10 is het hart van het huis. Het café verhuisde er in 1976 naartoe (de eigen site noemt op één plek 1977), nadat het oude pand in verval was geraakt, en nam het tegelbord, de vloer en het meubilair mee. Binnen zit je aan marmeren tafeltjes op houten stoelen, onder antieke lampen en op een vloer van hydraulische tegels. Aan de muur hangt het handbeschilderde tegelbord van keramiekfabriek La Roqueta met de tekst “C’an Juan de S’Aigo, fundada l’añy 1700”. Wie Catalaans leest, ziet de fouten: Juan in plaats van Joan en añy in plaats van any, een mengsel van Spaans en Catalaans. Het huis heeft het bord bewust nooit verbeterd. Wacht bij binnenkomst tot je een tafel krijgt; volgens de eigen site vraagt een bordje bij de deur daarom.
Drie adressen in de oude stad
Can Sanç ligt op zo’n 180 meter van de Plaça Major, 130 meter van de kerk van Santa Eulàlia en ongeveer 470 meter hemelsbreed van de kathedraal La Seu. De tweede zaak opende in 1990 aan de Carrer del Baró de Santa Maria del Sepulcre 5, vlak bij de winkelstraat Jaume III en op zo’n 390 meter van museum Es Baluard. De nieuwste zit sinds 2018 aan de Carrer del Sindicat 74, bij de Porta de Sant Antoni, op de begane grond van Can Maneu: het modernistische pand dat architect Gaspar Bennàssar in 1909 ontwierp en dat in de volksmond naar het vroegere Bar Triquet heet. Het gebouw werd tussen 2006 en 2009 volledig gerestaureerd. Wie van modernisme houdt, combineert het met Can Forteza Rey. Alle drie de zaken zijn volgens de site dagelijks open van 8.00 tot 21.00 uur (september 2026), en de kaart is overal dezelfde.
Wanneer gaan en wat je ermee combineert
Het rustigst is het volgens het café in de vroege ochtend, als de quartos net klaar zijn; halverwege de middag, bij de berenar of merienda, staan de langste rijen. Aan de tafels zitten grootouders, ouders en kinderen door elkaar, dus wie met kinderen door de stad loopt, heeft hier een fijne pauze (meer ideeën in de gids Mallorca met kinderen). Een bezoek past in elke wandeling langs de top 10 bezienswaardigheden van Palma, van de kathedraal tot La Lonja. Wie in de oude stad slaapt (zie de praktische tips voor overnachten op Mallorca), heeft het café op loopafstand voor het ontbijt, en wie met een huurauto de Tramuntana in rijdt, komt door de bergen waar Joan Thomàs zijn sneeuw liet halen. Voor een echte maaltijd liggen de Mallorcaanse keuken van Celler Sa Premsa en het sterrenrestaurant DINS Santi Taura, zo’n 470 meter verderop in Sa Calatrava, voor de hand. Meer adressen staan in de gids met de leukste restaurants van Mallorca.
Ca’n Joan de s’Aigo op de kaart
Op de restaurantkaart van Mallorca zie je Ca’n Joan de s’Aigo samen met alle andere restaurants van het eiland.
Veelgestelde vragen over Ca’n Joan de s’Aigo
Hoe oud is Ca’n Joan de s’Aigo?
Het café werd rond 1700 opgericht door Joan Thomàs uit Valldemossa en vierde in 2025 zijn 325-jarig bestaan. Het geldt als de oudste orxateria en chocolaterie van Palma.
Is het café nog van de familie van de oprichter?
Nee. Aan het begin van de twintigste eeuw kocht Antoni Martorell Guasp de zaak. Vandaag leiden negen neven en nichten uit de families Martorell en Vich, de derde generatie, het familiebedrijf.
Waar komt de naam Joan de s’Aigo vandaan?
Oprichter Joan Thomàs verkocht ijs uit de sneeuwhuizen van de Serra de Tramuntana en vers water. S’aigo betekent in het Mallorcaanse Catalaans het water, dus de naam betekent Joan van het water.
Wat moet je bestellen?
De klassieker is een kop dikke warme chocolade met een ensaïmada of een quarto om in te dopen. Daarnaast is het amandelijs het visitekaartje van het huis, en op warme dagen de orxata d’ametlla, horchata van amandelen.
Welke vestiging kies je?
Carrer de Can Sanç 10 is de historische zaak met het tegelbord uit het oude café en de marmeren tafeltjes. De zaak aan de Baró de Santa Maria del Sepulcre 5 (sinds 1990) ligt bij Jaume III, die aan de Carrer del Sindicat 74 (sinds 2018) in het modernistische Bar Triquet-gebouw. De kaart is overal gelijk.
Wat zijn de openingstijden?
Volgens de website zijn alle drie de vestigingen dagelijks open van 8.00 tot 21.00 uur (stand september 2026). Rond feestdagen kunnen de tijden afwijken, dus controleer ze vooraf.
Kun je ensaïmades meenemen?
Ja. Kleine en grote ensaïmades gaan in de karakteristieke ronde doos mee; een grote ensaïmada bestel je volgens de kaart twee dagen van tevoren.
Wanneer is het het rustigst?
In de vroege ochtend. Halverwege de middag staan de langste rijen. In de zaak aan de Carrer de Can Sanç wacht je bij de ingang tot je een tafel krijgt.
Bronnen
Geschiedenis, kaart, adressen en openingstijden: Ca’n Joan de s’Aigo, La nostra història, de kaart, de pagina’s van de vestigingen Can Sanç, Baró de Santa Maria del Sepulcre en Sindicat en de artikelen over het tegelbord, de quarto en de drie vestigingen, geraadpleegd september 2026. Oprichter, eigenaren en interieur: Emblemàtics Balears, Última Hora (november 2025) en El Debate (april 2026). Achtergrond: Viquipèdia over Can Joan de s’Aigo, Can Maneu (Bar Triquet), sneeuwhuizen en de ensaïmada. Coördinaten en afstanden: OpenStreetMap (Nominatim en Overpass).
