Gepubliceerd op
Zeewater: Copernicus Marine via Open-Meteo, gemeten 22 oktober. Buitentemperatuur en wind: Open-Meteo, nu.
Ses Canyes, waar zand en rotsplaten elkaar afwisselen. Foto: Consell Insular de Formentera (formentera.es)
Een paar honderd meter van de terrassen van Es Pujols ligt een brede kom waar vrijwel niets staat. Ses Canyes is geen strand waar je een dag ligbedden huurt en je rekening laat aanschrijven; het is het soort plek waar je met een masker het water in gaat en daarna op een warme rotsplaat opdroogt. Dat het zo dicht bij het drukste dorp van Formentera ligt en toch leeg blijft, komt doordat er simpelweg niets te halen valt, en precies dat is de aantrekkingskracht.
Een brede kom van zand en rots
Ses Canyes is geen strakke zandboog maar een afwisseling. Stukken zand lopen over in vlakke kalkplaten, daartussen liggen poelen, en achter het strand staan lage duinen met taai struikgewas. De bodem onder water doet hetzelfde: zand, rots en posidonia door elkaar. Wie een handdoek zoekt op een onafgebroken strook zand, is hier verkeerd; wie van een kust houdt waar iets te ontdekken valt, zit goed.
Die afwisseling betekent ook dat je schoeisel nodig hebt. De gemeente noemt het zelf in haar beschrijving: neem water mee, iets voor schaduw en schoenen voor de rotsen. Dat is geen overdreven voorzichtigheid maar de praktijk, want droge kalkplaat is scherp en natte kalkplaat is glad.
Waar de naam vandaan komt
Ses Canyes betekent het riet, en dat is op een eiland waar het nauwelijks regent een opvallende naam. Hij verwijst naar de begroeiing die hier van oudsher stond, op de overgang van het lage duin naar de kom: taaie rietachtige planten die het zout en de wind verdragen waar andere gewassen het afleggen. Op Formentera zijn zulke plantennamen de regel en niet de uitzondering, van de savines op de landtong tot de rozemarijn op Cap de Barbaria.
Het zegt meteen iets over wat je hier wel en niet aantreft. Dit is geen aangelegd strand met aangevoerd zand maar een stuk kust dat is zoals het altijd was, met de plantengroei die erbij hoort en een duin dat nog werkt.
Waarom het water hier vlak blijft
De noordkust van Formentera kan behoorlijk onrustig zijn als de tramuntana doorzet, maar Ses Canyes merkt daar weinig van. Voor de kust ligt het rif van Es Pujols, en dat breekt de deining voordat die de kom bereikt. Het resultaat is een vlak wateroppervlak op dagen dat het elders langs die kust rommelig is, en dat maakt de plek bruikbaar wanneer de rest van de noordkant het laat afweten.
Dat is ook het praktische argument om hem te onthouden. Waait het hard uit het noorden, dan wijken de meeste mensen uit naar de zuidkust; wie weet van Ses Canyes hoeft dat niet.
Snorkelen is hier het punt
De combinatie van rotsplaten, zandgangen en zeegras is precies wat vis aantrekt, en omdat het ondiep is en dicht bij de kant begint, hoef je er niet ver voor te zwemmen. De officiele gids van het eiland noemt Ses Canyes dan ook bij de plekken om te snorkelen, samen met Sa Roqueta even verderop en Cala en Baster aan de andere kant van de noordkust.
Neem je eigen spullen mee, want huren kan hier niet. Ga bij voorkeur in de ochtend, als het water het vlakst is en de zon al hoog genoeg staat om licht tot op de bodem te brengen. Wat je er tegenkomt, van salpa tot zeenaald, staat in onze gids over snorkelen op Formentera.
Er zit een seizoenseffect aan dat de moeite van het weten waard is. Aan het eind van de zomer laat de posidonia haar bladen vallen, en in een ondiepe kom als deze hopen die zich op de bodem op. Dat kan het zicht onder water flink terugbrengen, precies in de maanden dat het water op zijn warmst is. Het is geen vervuiling maar de jaarlijkse gang van zaken, en de laag die blijft liggen houdt het zand bij de winterstormen op zijn plek. Wie in september of oktober komt en helder water wil, kiest dus een ochtend na een paar windstille dagen.
Ca na Costa, vierduizend jaar oud, op vijfhonderd meter
Op ongeveer vijfhonderdvijftig meter van het strand ligt iets wat de meeste bezoekers van Es Pujols nooit zien: Ca na Costa, het oudste megalithische graf van de Balearen. Het dateert van rond tweeduizend voor Christus en werd in 1974 ontdekt en tussen 1974 en 1977 opgegraven. Die vondst veranderde het beeld van de geschiedenis van het eiland, want tot dan toe werd aangenomen dat de eerste bewoning van Formentera uit de Punische tijd stamde.
Wat er ligt is een ronde grafkamer van grote staande stenen, omringd door concentrische kringen en met straalsgewijze stenen ertussen, waardoor het geheel van bovenaf op een ster lijkt. Op het eiland staat het dan ook bekend als Es Rellotge, de klok. Er zijn acht mensen begraven, zes mannen tussen de vijfentwintig en vijfenvijftig en twee vrouwen tussen de twintig en vijfendertig, met knopen, kralen en scherven aardewerk bij zich. Het terrein is vrij toegankelijk en met een bordje aangegeven; je bent er in tien minuten vanaf het strand.
Wat er niet is
Geen strandtent op het zand, geen ligbedden, geen parasols, geen douche en geen toilet. Dat is anders dan het naburige Es Pujols, waar alles binnen handbereik staat, en het is de reden dat Ses Canyes rustig blijft op dagen dat het strand van het dorp vol ligt. Voor een drankje of een broodje loop je terug naar het dorp of naar Sa Roqueta, allebei op een paar honderd meter.
Er is bovendien nauwelijks bebouwing achter het strand. De gemeente noemt het gebied zelf weinig ontwikkeld, en dat is op deze hoek van het eiland een opvallende mededeling, want Es Pujols is het meest volgebouwde dorp van Formentera.
Hoe je er komt
Lopen is het makkelijkst. Vanaf het strand van Es Pujols volg je de kust naar het oosten en je bent er binnen een kwartier; Sa Roqueta ligt daar vlakbij, op zo’n vijfhonderd meter. Met de fiets kom je er ook, en wie in Es Pujols logeert heeft helemaal geen vervoer nodig. Hoe je in het dorp zelf komt staat bij Es Pujols, en de buslijnen bij de bus op Formentera.
Parkeren doe je in Es Pujols en niet bij het strand zelf, want daar is niets aangelegd. In het hoogseizoen is dat in het dorp zoeken; hoe de zones werken staat in onze gids over parkeren op Formentera.
Hoe het zich verhoudt tot de buren
De drie stranden rond Es Pujols liggen binnen een paar honderd meter van elkaar en zijn toch verschillend. Het strand van Es Pujols zelf is stads: zand voor de deur, ligbedden, terrassen en alles binnen handbereik, en in augustus navenant vol. Sa Roqueta is het kleine, verscholen zandstrandje waar je met wat geluk alleen zit en waar het water helder is. En Ses Canyes is de ruigste van de drie, half rots en half zand, zonder iets geregeld, maar met het beste water om in te kijken.
Die nabijheid is het mooiste eraan. Je hoeft niet te kiezen: in een ochtend loop je ze alle drie af, met een koffie in het dorp ertussen, en je ziet in een uur of twee drie heel verschillende versies van dezelfde kust.
Met kinderen
Het vlakke, ondiepe water maakt Ses Canyes geschikt voor kinderen die al kunnen zwemmen, en de poelen tussen de rotsen zijn goed om in te speuren. Voor hele kleintjes is een vlak zandstrand prettiger, simpelweg omdat je hier vaker op rots dan op zand staat. Wie met peuters reist, zit beter bij de lagune Estany des Peix, waar het water nergens hoger komt dan je knie.
Wanneer je het beste gaat
Juni en september zijn hier de beste maanden: het water is warm, de zee is doorgaans vlak en het is er stil. In juli en augustus is het er veel rustiger dan in het dorp ernaast, maar ga dan vroeg, want schaduw is er niet en de rots wordt heet. Mei en oktober zijn prima voor een wandeling langs de kust, al is het water dan fris voor lang snorkelen. In de winter is het een lege kust waar je niemand tegenkomt.
Op de strandenkaart van Formentera zie je Ses Canyes samen met alle andere stranden van het eiland.
Veelgestelde vragen over Ses Canyes
Waar ligt Ses Canyes?
Aan de noordkust van Formentera, direct naast Es Pujols en vlak bij Sa Roqueta. Vanaf het strand van Es Pujols is het ongeveer vijfhonderdvijftig meter, dus je loopt er langs de kust naartoe.
Waarom is het water er zo rustig?
Omdat het rif voor Es Pujols de deining breekt voordat die de kom bereikt. Daardoor blijft het water vlak, ook op dagen dat het elders aan de noordkust onrustig is.
Is het een zandstrand?
Half. Het is een brede kom waarin zand en rots elkaar afwisselen, met lage duinen erachter. De bodem bestaat uit zand, rots en posidonia, en dat is precies wat het voor snorkelaars interessant maakt.
Zijn er voorzieningen?
Nauwelijks. Er staat geen strandtent op het zand en er is niets te huren. Voor eten, drinken of een toilet loop je naar Es Pujols of naar Sa Roqueta, allebei op een paar honderd meter.
Is het geschikt voor kleine kinderen?
Voor pootjebaden en spelen in het ondiepe wel, juist door het vlakke water. Neem waterschoenen mee, want tussen het zand liggen rotsplaten die glad kunnen zijn.
Kun je er goed snorkelen?
Dat is de reden om te komen. De bodem van rots en zeegras trekt vis tot vlak bij de kant, en de officiele gids van het eiland noemt Ses Canyes dan ook bij de snorkelplekken.
Wat moet je meenemen?
Water, iets voor schaduw en schoenen voor de rotsen. De gemeente noemt die drie zelf, en dat is niet overdreven: er is geen kraan, geen parasol te huur en geen schaduw achter het strand.
Is er iets te zien in de buurt?
Op ongeveer vijfhonderdvijftig meter ligt Ca na Costa, het oudste megalithische graf van de Balearen, uit ongeveer tweeduizend voor Christus. Het is vrij toegankelijk en met een bordje aangegeven.
Op de kaart
Maak er een ochtend van: snorkelen bij Ses Canyes, daarna langs Sa Roqueta en het graf van Ca na Costa, en eten in Es Pujols. Een overzicht van alle stranden staat in de mooiste stranden van Formentera.
Bronnen (geraadpleegd 11 oktober 2026): de strandpagina van de gemeente Formentera (formentera.es) voor de ligging, de bodem, de luwte van het rif, het ontbreken van voorzieningen en de afstanden tot de buren; de archeologiepagina van dezelfde gemeente en het toerismeportaal van de Balearen voor de datering, de ontdekking in 1974 en de inhoud van het graf van Ca na Costa; OpenStreetMap voor de coordinaten.
