Er zijn plekken op Menorca waar het eiland zijn zachte, groene gezicht laat vallen en iets rauwers toont, en de Faro de Favàritx is daar het meest onvergetelijke voorbeeld van. Op de punt van Cap de Favàritx, aan de wilde noordoostkust, verrijst een slanke vuurtoren met een zwart-witte spiraal boven een terrein dat door bijna iedereen die er staat met hetzelfde woord wordt beschreven: maanlandschap. Zwarte en grijze leisteen glinstert in scherpe platen naar de zee toe, de wind giert vrijwel altijd over de rotsen en het gevoel van eenzaamheid is compleet. Wie de wat drukkere zuidkust achter zich laat en hierheen rijdt, komt terecht in een van de meest verstilde en dramatische hoeken van het eiland, aan de rand van het natuurpark s’Albufera des Grau.
Een vuurtoren in een maanlandschap
Cap de Favàritx is een landtong van zwarte leisteen, in het Catalaans pissarra genoemd, en dat gesteente bepaalt alles aan de sfeer. Het is een van de oudste geologische bodems van de Balearen, gevormd lang voordat de zachte kalksteen van de zuidkust ontstond, en de platen liggen in scherpe, schuine banden alsof een reus ze met een mes heeft opengesneden. De kleuren lopen van diep antraciet tot vaal grijs, met hier en daar een roestige gloed, en tussen de spleten groeien alleen wat lage, taaie planten die de aanhoudende wind kunnen verdragen. Sommige daarvan zijn endemisch en komen nergens anders ter wereld voor. In de leisteen zijn zelfs fossielen te vinden van eeuwenoude zeediertjes, een stille herinnering aan hoe lang dit stuk kust al bestaat.
Juist dat kale, bijna buitenaardse karakter maakt de plek zo geliefd bij fotografen en wandelaars. Er is geen groen tapijt van pijnbomen zoals elders op Menorca, geen witte huisjes of tuinmuren, alleen rots, water en lucht. Bij bewolkt weer voelt het bijna somber en dreigend, bij helder licht is het van een verstilde, strenge schoonheid. Het is een landschap dat je nauwelijks met de rest van het eiland zou associëren, en precies dat contrast is de reden dat zoveel mensen de omweg maken.
De geschiedenis van de vuurtoren
De vuurtoren zelf heeft een verhaal dat past bij de ruwe omgeving. De noordkust van Menorca was berucht om zijn schipbreuken, en de vele ongelukken in het begin van de twintigste eeuw gaven de doorslag om hier een licht te bouwen, samen met de vuurtoren van Punta Nati aan de andere kant van het eiland. Zo werd de gevaarlijke noordkust eindelijk over de volle lengte verlicht. De bouw begon rond 1917, maar door geldgebrek en problemen met de eigendom van de grond duurde het tot 1922 voordat de toren echt in gebruik kwam. Het was de eerste vuurtoren van de Balearen die volledig van beton werd opgetrokken, een opvallend modern besluit voor die tijd, ingegeven door de behoefte aan een bouwwerk dat de meedogenloze wind en het zilte klimaat zou overleven.
De toren meet ongeveer achtentwintig meter en draagt zijn onmiskenbare zwart-witte spiraalbanden, die het licht ook overdag herkenbaar maken voor de scheepvaart. Het licht reikt tot ver over zee en waarschuwt nog altijd schepen voor de scherpe kliffen eronder. De vuurtoren is nog steeds in bedrijf en wordt niet als museum opengesteld, dus je bezoekt hem van buitenaf, wat gezien de omgeving eigenlijk ook het mooiste is: de toren hoort bij het landschap, niet los ervan.
Wat je ziet en beleeft
Vanaf de punt heb je een weids uitzicht over de open zee en langs de gekartelde kustlijn, met de golven die tegen de leisteen slaan en soms hoog opspatten. Wandelpaadjes leiden je over de rotsen en langs kleine baaitjes, en overal hoor je het geluid van de wind en de branding. Op stormachtige dagen is het schouwspel indrukwekkend, met witte koppen op het water en vlagen die je bijna van je plek blazen, maar juist die momenten leveren de meest bijzondere beelden op. Op heldere, kalmere dagen zie je hoe het licht over de zwarte platen speelt en het water in alle tinten blauw en groen kleurt.
Favàritx is vooral geliefd bij zonsopkomst en zonsondergang. Wie vroeg opstaat, ziet de eerste zon over de zee opkomen en de vuurtoren in warm licht baden, terwijl aan het einde van de dag de lucht in oranje en roze tinten kleurt en zich weerspiegelt in de natte rotsen. Het zijn de uren waarop de plek op zijn allermooist is, en waarop je begrijpt waarom veel bezoekers hier bewust op die momenten heen komen. Neem gerust de tijd om even te blijven zitten en het schouwspel op je in te laten werken, want het is een plek om te ervaren en niet om af te vinken.
De verborgen stranden in de buurt
Een van de mooiste geheimen van Favàritx zijn de baaien die verborgen liggen aan de andere kant van de landtong, binnen het beschermde natuurpark. Cala Presili en Cala Tortuga zijn twee wilde, ongerepte stranden met licht zand en helder water, zonder bebouwing of voorzieningen, waar je alleen te voet komt. Vanaf de vuurtoren of het parkeerterrein volg je een pad dat eerst naar Cala Presili leidt en daarna verder naar Cala Tortuga, die net iets verderop ligt en vaak nog rustiger is. Vanaf Cala Tortuga heb je bovendien een prachtig zicht terug op de vuurtoren, die als een baken boven de kustlijn uitsteekt.
Deze baaien horen bij het natuurgebied s’Albufera des Grau, het grootste wetland van Menorca en het kloppende hart van het biosfeerreservaat dat het hele eiland omvat. Achter de stranden liggen duinen en lagunes waar tal van vogels leven, en de combinatie van kust, moeras en leisteenkust maakt deze streek ecologisch bijzonder waardevol. Neem water, schaduw en wat te eten mee als je hier gaat zwemmen, want er zijn geen strandtenten of kraampjes en de zon kan fel zijn.
Wanneer je het beste kunt gaan
Favàritx is het hele jaar door de moeite waard, maar het karakter verandert sterk met het seizoen. In de lente is de kust op zijn frisst, met wat groen tussen de rotsen en een aangename temperatuur om te wandelen, en dat maakt van april en mei een prachtige periode. De zomer brengt warmte en de beste zwemomstandigheden bij de nabijgelegen baaien, maar dan is het ook drukker en kan de zon op het schaduwloze terrein zwaar aanvoelen. Vroeg in de ochtend of tegen het einde van de middag zijn dan de aangenaamste momenten om te gaan.
Houd er rekening mee dat de tramuntana, de krachtige noordenwind, hier vaak en met kracht waait. Op sommige dagen is de wind zo hevig dat de toegang tot het gebied of de vuurtoren om veiligheidsredenen wordt afgesloten. Dat hoort bij het wilde karakter van deze kust en is geen reden tot teleurstelling, maar wel iets om vooraf even in de gaten te houden. In het najaar keert de rust terug en kleurt het landschap in warme tinten, wat samen met de langere schaduwen en zachtere lucht bijzonder fotogeniek is. Wie de reistijd wil afstemmen op het weer, vindt in onze gids over de beste reistijd voor Menorca een handig overzicht per seizoen.
Bereikbaarheid en parkeren
De vuurtoren ligt op zo’n twintig minuten rijden ten noordoosten van Maó, aan het einde van een smalle weg die door het natuurpark kronkelt. Die rit is op zichzelf al een belevenis, want naarmate je verder komt verandert het landschap van groen en beschut naar kaal en open, tot je uiteindelijk de leisteenvlakte bereikt. Buiten het hoogseizoen kun je meestal doorrijden tot dicht bij de toren, waar een onverhard parkeerterrein ligt.
In de drukke zomermaanden is autoverkeer op het laatste stuk naar de vuurtoren echter beperkt, om het kwetsbare natuurgebied te beschermen. Je parkeert dan op een aangewezen terrein op enige afstand en legt de rest te voet af, een wandeling van hooguit een klein half uur over een eenvoudig pad. In die periode rijdt er ook een speciale buslijn tussen Maó en Favàritx, zodat je de auto helemaal kunt laten staan. Wie een eigen auto wil regelen voor het bezoek, leest onze tips over een auto huren op Menorca voor de handigste route. Voor Favàritx geldt sowieso: kom liever wat vroeger, want de rustige uren zijn de mooiste en het parkeren gaat dan een stuk soepeler.
Praktische tips voor je bezoek
Trek stevige schoenen aan, want de leisteen is scherp en soms glad, zeker vlak bij het water waar de golven overspatten. Blijf op veilige afstand van de rand, want de rotsen kunnen glibberig zijn en de wind kan onverwacht hard aanwakkeren. Neem een windjack mee, ook op zomerse dagen, want de tramuntana laat zich hier zelden onbetuigd en bovenop de kaap voelt het altijd frisser dan in het binnenland. Bescherming tegen de zon is minstens zo belangrijk, want er is nauwelijks schaduw te vinden.
Wie de nabijgelegen stranden wil combineren met het bezoek aan de vuurtoren, doet er goed aan water, een handdoek en een snack in de rugzak te stoppen, omdat er ter plaatse niets te koop is. Respecteer de kwetsbare natuur door op de paden te blijven en geen afval achter te laten, want dit hele gebied valt onder de bescherming van het biosfeerreservaat. Meer algemene informatie voor een soepele vakantie vind je in onze praktische tips voor Menorca, die je helpen om goed voorbereid op pad te gaan.
In de buurt
Favàritx laat zich prima combineren met andere bezienswaardigheden in het noordoosten van het eiland. Het natuurpark s’Albufera des Grau begint hier vlakbij en nodigt uit tot een rustige wandeling langs de lagunes en vogelrijke oevers. Voor wie graag loopt, sluit het bezoek mooi aan op een etappe van de Camí de Cavalls, het historische kustpad dat rond het hele eiland loopt en ook langs deze kaap voert. De hoofdstad Maó ligt op korte rijafstand en biedt na een dag in de wind een gezellige haven en goede restaurants, waaronder adressen uit onze selectie van de beste restaurants van Menorca. Wil je de vuurtoren onderdeel maken van een bredere ontdekkingstocht, dan geeft ons overzicht van de bezienswaardigheden op Menorca volop inspiratie.
Op de kaart
Veelgestelde vragen
Kun je de vuurtoren van Favàritx van binnen bezoeken?
Nee, de vuurtoren is nog steeds in bedrijf en niet als museum opengesteld voor het publiek. Je bekijkt hem van buitenaf en dat is gezien de bijzondere omgeving eigenlijk ook het mooiste, want de toren komt pas echt tot zijn recht in het landschap van leisteen en zee eromheen.
Waarom lijkt het landschap bij Favàritx op de maan?
Het terrein bestaat uit oude, zwarte en grijze leisteen die in scherpe platen naar de zee helt en waar bijna geen begroeiing op groeit. Die combinatie van kaal gesteente, weinig planten en een grillige kustlijn geeft de plek een bijna buitenaardse aanblik die veel bezoekers als een maanlandschap beschrijven.
Is de vuurtoren soms gesloten door de wind?
Ja, bij harde tramuntana kan de toegang tot het gebied of de vuurtoren om veiligheidsredenen worden afgesloten. Dat gebeurt vooral op stormachtige dagen en hoort bij het wilde karakter van deze noordkust, dus check het weer voordat je gaat als het hard waait.
Hoe kom ik bij de vuurtoren van Favàritx?
Vanaf Maó rijd je in ongeveer twintig minuten naar het noordoosten over een smalle weg door het natuurpark. Buiten het hoogseizoen kun je meestal doorrijden tot een onverhard parkeerterrein dicht bij de toren, terwijl je in de zomer verder weg parkeert en het laatste stuk te voet aflegt.
Kun je in de zomer met de auto tot aan de vuurtoren rijden?
In de drukke zomermaanden is het autoverkeer op het laatste stuk beperkt om het natuurgebied te beschermen. Je parkeert dan op een aangewezen terrein op enige afstand en loopt de rest, een korte wandeling van hooguit een klein half uur, of je neemt de speciale buslijn tussen Maó en Favàritx.
Welke stranden liggen dicht bij de vuurtoren?
Aan de andere kant van de landtong liggen de wilde baaien Cala Presili en Cala Tortuga, allebei alleen te voet bereikbaar en zonder voorzieningen. Ze horen bij het natuurpark s’Albufera des Grau en bieden helder water, licht zand en een prachtig zicht terug op de vuurtoren.
Wanneer is het mooiste moment om Favàritx te bezoeken?
De plek is op zijn allermooist bij zonsopkomst en zonsondergang, wanneer het licht laag staat en de lucht in warme tinten kleurt die zich in de natte rotsen weerspiegelen. In de zomer zijn die vroege en late uren ook het aangenaamst, omdat het schaduwloze terrein midden op de dag flink kan opwarmen.
Is Favàritx geschikt om te zwemmen?
Bij de vuurtoren zelf zwem je niet, want daar is het een rotsige kust met scherpe leisteen. Voor een verkoelende duik loop je naar de nabijgelegen baaien Cala Presili en Cala Tortuga, waar het water helder en het zand zacht is, maar houd er rekening mee dat er geen voorzieningen zijn en je alles zelf moet meenemen.
De Faro de Favàritx is een van die plekken die je bijblijven lang nadat je bent vertrokken, ruw en verstild tegelijk, en een prachtige aanvulling op een eiland dat zoveel meer te bieden heeft. Combineer het bezoek gerust met een wandeling in s’Albufera des Grau of een etappe van de Camí de Cavalls, en ontdek verder de vele gezichten van het eiland via onze Menorca-gids en het bredere overzicht van de Balearen.
Bronnen en fotocredit
De foto komt van Wikimedia Commons (CC). Achtergrondinformatie uit publieke bronnen en reisgidsen over Menorca.
