Cala Pregonda aan de noordkust: prachtig, maar bij tramuntana onbruikbaar. De windrichting bepaalt hier je dag. Foto: Nicolas Vigier, CC0 (Wikimedia Commons).
Menorca is het rustigste en groenste van de Balearen, en dat betekent ook dat het seizoen er anders loopt dan op Ibiza of Mallorca. Het eiland is kleiner, de horeca is sterker op de zomer geconcentreerd en er is één weerselement dat je hier serieus moet nemen: de tramuntana, de noordenwind die in de winter tot honderddertig kilometer per uur kan halen en die bepaalt aan welke kust je op een gegeven dag terechtkunt. Op deze pagina lees je wat elke periode je oplevert, met de cijfers erbij, zodat je zelf kunt kiezen op basis van wat jij belangrijk vindt: warm water, weinig drukte, of alles open.
Het klimaat van Menorca in cijfers
Menorca heeft een mediterraan klimaat met een jaargemiddelde tussen de zestien en achttien graden. In de zomer liggen de gemiddelde dagmaxima tussen negenentwintig en eenendertig graden, met uitschieters die richting de vijfendertig gaan, en het zomergemiddelde over dag en nacht komt uit rond vijfentwintig graden. In de winter zakt dat gemiddelde naar zo’n twaalf graden, met nachten die gemiddeld tussen de vijf en negen graden liggen. Vorst is uitzonderlijk.
De neerslag komt op ongeveer zeshonderdvijftig millimeter per jaar, wat voor mediterrane begrippen redelijk veel is en meteen verklaart waarom Menorca zo groen is vergeleken met Ibiza. Die regen valt bovendien niet gelijkmatig: het droge seizoen valt samen met de zomer, en het grootste deel komt in het najaar en de winter naar beneden, vaak in korte, stevige buien in plaats van een hele dag miezer.
De watertemperatuur, en waarom september wint
Voor wie voor het zwemmen komt, is de temperatuur van de zee belangrijker dan die van de lucht, en daar zit het grootste verschil met Nederland. De zee heeft traagheid: het duurt maanden voordat hij opwarmt en net zo lang voordat hij weer afkoelt. Rond Maó ligt het zeewater in de winter gemiddeld op zo’n vijftien graden, in het voorjaar op zestien, in de zomer op bijna vijfentwintig en in het najaar nog op ruim tweeëntwintig.
Dat najaarscijfer is het interessantste van de hele pagina. In juli, augustus en september komt het water niet onder de tweeëntwintig graden, en in september profiteer je van een zee die de hele zomer heeft opgewarmd terwijl de drukte al is teruggelopen. Andersom is mei het spiegelbeeld: de lucht kan al aangenaam warm zijn terwijl het water nog rond de zestien graden hangt, en dat voelt bij het instappen fris. In januari, februari en maart is het water op zijn koudst, rond de dertien graden.
De tramuntana, en wat die voor je dag betekent
Het weerselement dat Menorca het meest bepaalt, is de tramuntana: een droge, harde noordenwind die het eiland vol over de kop krijgt. In de wintermaanden heeft die windstoten tot honderddertig kilometer per uur gehaald, en je ziet zijn werk in het landschap terug aan de bomen die allemaal dezelfde kant op groeien. In de zomer is hij veel zachter en verandert hij in een bries die de temperatuur en de luchtvochtigheid draaglijk houdt, wat de zomerhitte op Menorca aangenamer maakt dan op menig ander mediterraan eiland.
Praktisch betekent dat het volgende. De noordkust, met stranden als Cala Pregonda en Platja de Cavalleria, is prachtig maar ligt open naar het noorden en wordt bij tramuntana onbruikbaar: golfslag, opwaaiend zand en troebel water. De zuidkust, met Cala en Turqueta, Cala Macarella en Cala Galdana, ligt dan juist in de luwte. Kijk dus ’s ochtends naar de windrichting en kies je kust daarop. Wie dat doet, heeft op Menorca vrijwel altijd een bruikbaar strand, en dat is precies het voordeel van een eiland met twee heel verschillende kusten.
Mei, juni en september: de beste maanden
Als je vrij bent in je planning, kies dan een van deze drie. De temperaturen liggen aangenaam tussen de twintig en achtentwintig graden, de horeca is open, en het aantal bezoekers is een fractie van dat in augustus. Juni en september zijn daarbij duidelijk beter dan mei als je wilt zwemmen, want in mei is het water nog fris.
September is voor veel mensen de winnaar: het warmste zeewater van het jaar, lange lichte avonden die net beginnen te korten, en calas waar je ’s ochtends nog een plek vindt zonder om zes uur op te staan. Ook voor wandelen op het kustpad Camí de Cavalls is september uitstekend, al kan het midden op de dag nog warm zijn. Prijzen voor accommodatie en huurauto liggen in deze maanden merkbaar lager dan in de piek.
Juli en augustus: warm, druk en duur
Dit is het hoogseizoen, met alles open, elke boot varend en elk terras vol. Het is ook de periode waarin de Spanjaarden zelf op vakantie zijn, wat vooral in augustus merkbaar is. Verwacht dagmaxima rond de dertig graden, zeewater van bijna vijfentwintig en calas die tegen tien uur ’s ochtends vol staan, zeker de bekende zoals Macarella en Turqueta, waar in het hoogseizoen bovendien met beperkte parkeercapaciteit en pendelbussen wordt gewerkt.
Wie in deze maanden komt, doet er goed aan het ritme om te draaien: vroeg op, om acht uur op het strand, tussen twaalf en vier uit de zon, en aan het einde van de middag weer naar buiten. Boek accommodatie en huurauto ruim van tevoren, want op een klein eiland loopt het aanbod eerder vast dan je denkt. Zie ook onze praktische tips voor Menorca.
April en oktober: het randseizoen
Deze twee maanden zijn de verrassing van Menorca. Het eiland is dan op zijn groenst en in april staat het vol bloemen, wat het beste seizoen oplevert voor wandelen op het Camí de Cavalls en voor fietsen. De temperaturen zijn aangenaam voor inspanning, tussen de zeventien en tweeëntwintig graden, en je hebt de paden vrijwel voor jezelf.
Het water is in april nog te koud voor de meeste mensen en in oktober juist verrassend lang aangenaam, want de zee koelt traag af. Houd er wel rekening mee dat een deel van de hotels, restaurants en boottochten in deze randmaanden nog dicht is of net sluit, vooral buiten Maó en Ciutadella. Controleer dat vooraf bij je accommodatie, want een dorp waar in augustus tien restaurants open zijn, kan er in eind oktober twee hebben.
November tot maart: stil, groen en goedkoop
In de winter verandert Menorca in een eiland waar vooral bewoners rondlopen. Zwemmen zit er niet in met water rond de dertien graden, maar de temperatuur overdag ligt gemiddeld rond de twaalf graden en op zonnige dagen loopt dat prettig op. Het is het seizoen van de tramuntana op zijn hardst, met dagen waarop de noordkust letterlijk onbegaanbaar is en dagen met een strakblauwe lucht erna.
Wie in deze maanden gaat, komt voor iets anders: wandelen, vogels kijken in s’Albufera des Grau, de steden Ciutadella en Maó zonder toeristen, en accommodatie voor een fractie van de zomerprijs. Reken wel op een beperkt aanbod aan open restaurants en op boottochten die niet varen. De vliegverbindingen zijn in de winter bovendien schaarser en lopen vaak via Palma of Barcelona.
Wat het seizoen doet met prijzen en beschikbaarheid
Op een klein eiland telt seizoensdruk zwaarder dan op een groot. Menorca heeft aanzienlijk minder hotelbedden dan Mallorca en het aanbod aan huurauto’s is navenant beperkt, wat betekent dat in juli en augustus niet alleen de prijzen stijgen maar dat er op enig moment gewoon niets meer vrij is. Wie in het hoogseizoen wil, boekt accommodatie en auto het beste maanden vooraf; wie in mei, juni of september komt, heeft doorgaans ruime keuze tegen merkbaar lagere tarieven.
Ook de vliegverbindingen volgen het seizoen. In de zomer zijn er rechtstreekse vluchten vanuit Nederland, terwijl je in het voor- en naseizoen vaker via Palma of Barcelona moet, en in de winter is dat vrijwel altijd het geval. Dat maakt een korte winterreis naar Menorca omslachtiger dan de prijs van een ticket doet vermoeden, dus reken de reistijd mee als je buiten het seizoen gaat.
Een derde punt dat vaak wordt onderschat, is de openingsduur van wat je wilt zien. Boottochten langs de kust, de veerdiensten naar de kleinere baaien, de horeca in de dorpen en zelfs sommige musea werken met een seizoen dat ruwweg van april of mei tot en met oktober loopt. Wil je iets specifieks doen, controleer dan de openingsperiode voordat je je datum vastlegt, want het verschil tussen eind oktober en begin november is op dit eiland groter dan een week op de kalender suggereert.
Menorca op de kaart
Veelgestelde vragen over de beste reistijd voor Menorca
Wat is de beste maand om naar Menorca te gaan?
September, als je komt om te zwemmen: het zeewater is dan op zijn warmst na een hele zomer opwarmen, terwijl de drukte al is teruggelopen. Juni is een goede tweede. Voor wandelen en fietsen zijn april en oktober het aangenaamst.
Hoe warm is het zeewater op Menorca?
Rond Maó gemiddeld zo’n vijftien graden in de winter, zestien in het voorjaar, bijna vijfentwintig in de zomer en ruim tweeëntwintig in het najaar. In juli, augustus en september komt het niet onder de tweeëntwintig graden.
Wat is de tramuntana en waarom is die belangrijk?
Een droge, harde noordenwind die het eiland vol over de kop krijgt en in de winter windstoten tot honderddertig kilometer per uur haalt. Hij maakt de noordkust tijdelijk onbruikbaar terwijl de zuidkust in de luwte ligt, dus kies je strand op de windrichting van die dag.
Hoeveel regen valt er op Menorca?
Gemiddeld ongeveer zeshonderdvijftig millimeter per jaar, wat voor mediterrane begrippen aan de hoge kant is en verklaart waarom het eiland zo groen is. Het droge seizoen valt samen met de zomer; de meeste regen komt in het najaar en de winter, meestal in korte buien.
Is mei al warm genoeg om te zwemmen?
De lucht wel, het water niet echt. In het voorjaar ligt het zeewater rond de zestien graden, wat bij het instappen fris voelt. Voor zwemmen zijn juni tot en met oktober comfortabeler.
Hoe druk is het in juli en augustus?
Dat is het hoogseizoen, met vooral in augustus veel Spaanse vakantiegangers erbij. De bekende calas aan de zuidkust staan tegen tien uur ’s ochtends vol en werken met beperkte parkeercapaciteit en pendelbussen. Vroeg op het strand zijn lost het meeste op.
Kun je in de winter naar Menorca?
Ja, maar voor iets anders dan strand. Het is dan groen en stil, met wandelen, vogels kijken en de steden zonder toeristen als hoogtepunten. Reken op een beperkt aanbod open restaurants, boottochten die niet varen en schaarsere vliegverbindingen.
Welke kust kies je bij welke wind?
Bij noordenwind de zuidkust, met Cala en Turqueta, Cala Macarella en Cala Galdana. Bij zuidelijke wind juist de noordkust, met Cala Pregonda en Platja de Cavalleria. Dat je die keuze hebt, is precies het voordeel van Menorca.
Bronnen
De klimaatgegevens, waaronder de jaargemiddelden, de zomer- en wintermaxima, de gemiddelde zeewatertemperaturen per seizoen rond Maó, de jaarlijkse neerslag van ongeveer zeshonderdvijftig millimeter en de windstoten van de tramuntana tot honderddertig kilometer per uur, zijn nagelezen in openbare klimaatbeschrijvingen van Menorca en meetgegevens over de zeewatertemperatuur. Weersgemiddelden zijn langjarige waarden en zeggen niets over een specifieke dag; controleer de verwachting voor je vertrek. Foto’s via Wikimedia Commons met naamsvermelding bij het beeld.
