Gepubliceerd op
December is op Menorca de maand van de vroegste avonden. Op 7 en 8 december is de zon in Maó om 17.17 uur weg, eerder dan op enig ander eiland van de Balearen, en op de kortste dag duurt het licht hier negen uur en twintig minuten. In dat korte raam gebeurt er meer dan je zou denken: in Maó komen vier Llumets aan touwen uit de klokkentoren de Plaça de la Constitució in om de verlichting aan te doen, in Ciutadella staat van 4 tot en met 8 december de Fira de Nadal op de plaça des Born, en op kerstavond klinkt in de kathedraal het Cant de la Sibil·la, een profetie die hier pas vijftien jaar geleden is teruggehaald uit een achttiende-eeuws handschrift. Hieronder staat wat december werkelijk is: het weer, een zee die op dit eiland in december warmer is dan bij de buren, welke dagen vrij zijn, en waarom Menorca zijn eigen vrije dag pas in januari heeft. De maand ervoor staat in Menorca in november, het seizoen als geheel in Menorca in de winter, en alle maanden naast elkaar in de beste reistijd voor Menorca.
Het weer in december: de zachtste wintermaand, en niet de natste
Gemeten bij Maó over de jaren 2015 tot en met 2025 komt december uit op gemiddeld 15,9 graden overdag en 12,0 graden ’s nachts. Dat is bijna twee en een halve graad koeler dan november, maar nog altijd anderhalve graad warmer dan januari, en het maakt december de zachtste van de drie wintermaanden. Opvallender is het verschil tussen dag en nacht: nog geen vier graden. Op Mallorca is dat in december ruim zes. Menorca ligt lager, vlakker en verder van een bergrug af dan de buureilanden, en de zee ligt aan alle kanten dichtbij, dus de nachten zakken hier nauwelijks weg. Van de vier eilanden heeft Menorca in december de koelste dagen en tegelijk de zachtste nachten.
| Maand | Overdag | ’s Nachts | Dagen met 1 mm of meer | Zeewater |
|---|---|---|---|---|
| November | 18,3 °C | 14,7 °C | 9,5 | 21,2 naar 19,1 °C |
| December | 15,9 °C | 12,0 °C | 6,5 | 17,7 °C |
| Januari | 14,3 °C | 10,4 °C | 8,2 | 16,0 °C |
| Februari | 14,6 °C | 10,2 °C | 6,1 | 14,8 °C |
De regen valt op Menorca nadrukkelijker dan op de andere eilanden, maar december is er niet de piek van. Met 6,5 dagen waarop minstens een millimeter valt zit december duidelijk onder november, dat er 9,5 telt, en onder januari, dat met 8,2 de natste maand van de winter is. December is dus de overgang: de herfstfronten worden minder frequent, de echt natte maand komt pas daarna. Reken wel op wisselvalligheid in plaats van een vast patroon. Een week van heldere, koele dagen met harde tramuntana kan zomaar worden afgewisseld door een front dat een middag lang doorzet, en het ene jaar lijkt niet op het andere.
Het zeewater: in december heeft Menorca het warmste water van de vier eilanden
Dit is het cijfer dat de meeste mensen verkeerd hebben. Menorca ligt het verst naar het noorden en voelt in december het koelst aan, maar het zeewater rond Maó staat in die maand op gemiddeld 17,7 graden, en dat is warmer dan bij Ibiza (17,5), Formentera (17,5) en Mallorca (17,2). De verklaring zit in de vertraging: de zee loopt maanden achter op de lucht, en Menorca gaat in de zomer het laatst over de top heen. In december teert het eiland dus nog op warmte van september.
Binnen de maand gaat het wel hard. Over de laatste drie decembers, per dag gemeten op drie punten rond het eiland, stond het water in de eerste week nog op gemiddeld 18,2 graden en in de laatste week op 16,8. De voorsprong op de buren verdampt daarna volledig: in februari is het water rond Menorca met 14,8 graden juist het koudste van de vier. Geen enkel ander Balearisch eiland maakt in de winter zo’n diepe duik. Zwemmen in december is daarmee iets voor wie het leuk vindt en niet iets voor een middag aan het strand, en het werkt het best in de beschutte baaien van de zuidkust, waar minder wind staat dan bij de kliffen van het noorden. Welke kust bij welke wind in de luwte ligt staat bij kwallen op Menorca, en de baaien zelf bij de mooiste stranden van Menorca.
De kortste dagen van de Balearen, en de vroegste avond
Menorca ligt het verst naar het oosten en het verst naar het noorden van de vier eilanden, en in december telt dat dubbel. Op 1 december komt de zon in Maó op om 07.45 uur en gaat hij onder om 17.18 uur. De vroegste zonsondergang van het jaar valt op 7 en 8 december, om 17.17 uur, dus twee weken vóór de kortste dag. Op 21 december, de kortste dag, komt de zon op om 08.00 uur en gaat hij onder om 17.21 uur: negen uur en twintig minuten licht, zeven minuten minder dan Formentera diezelfde dag krijgt. Op 31 december is de zonsondergang alweer opgeschoven naar 17.27 uur, terwijl de ochtend nog de andere kant op gaat. De laatste zonsopkomst van de winter komt pas op 4 januari, om 08.04 uur.
Die asymmetrie is het nuttigste dat je over een decemberdag op Menorca kunt weten. De avond begint al op 8 december weer langer te worden, drie weken voordat de ochtend volgt, en omdat de zon hier zo vroeg weg is verschuift alles naar het middaguur. Een etappe op de Camí de Cavalls plan je dus rond twaalven en niet rond drieen, en wie in de laatste week van december om half zes nog onderweg is, loopt in het donker.
Welke dagen vrij zijn, en waarom Menorca’s eigen dag pas in januari valt
In december 2026 staan er op de Balearen drie vrije dagen in de kalender: dinsdag 8 december, de Immaculada, en vrijdag 25 en zaterdag 26 december. Die zesentwintigste is de Segona Festa de Nadal, die een groot deel van Spanje niet kent maar hier gewoon een vrije dag is. Zondag 6 december, de Spaanse Grondwetdag, valt dit jaar op een zondag en verdwijnt daarmee van de kalender. Wie denkt dat begin december in Spanje standaard een lang weekend oplevert, heeft het in 2026 dus mis: de brug is er wel, maar hij bestaat uit zaterdag 5, zondag 6, maandag 7 en dinsdag 8 december, waarvan alleen die maandag een echte vrije dag kost.
Wat Menorca onderscheidt is dat het eiland in december geen enkele eigen vrije dag heeft. Geen van de acht gemeenten zet er een lokale feestdag in. Zes van de acht, waaronder Maó, Ciutadella, Es Castell, Ferreries en Sant Lluís, hebben hun winterse vrije dag op 17 januari, de dag van Sant Antoni, en dat is ook de dag waarop in Ciutadella de Processó dels Tres Tocs wordt gelopen. Het grote eilandfeest van de koude maanden valt op Menorca dus net buiten december, en dat merk je: de kerstweken hier zijn stiller en huiselijker dan op Mallorca, waar de dertigste en eenendertigste december juist vol staan.
Els Llumets: hoe Maó het licht aandoet
Het mooiste decembermoment van Menorca is er een dat nergens anders bestaat. Op een avond begin december loopt de Plaça de la Constitució in Maó vol met families, speelt een blaaskapel kerstliederen en vertelt een verteller de legende. Lang geleden, zo gaat het verhaal, raakte Maó door zijn olie heen en bleven de straatlantaarns donker. De grisets, de oude bewoners van het eiland, vonden een manier om de stad met kerst toch te verlichten, en werden later verblind door de resten van een reusachtige ster die op het eilandje in de haven viel. Sindsdien heten ze Els Llumets en brengen ze licht in elke hoek van de stad.
Daarna gebeurt het. Vier Llumets laten zich aan touwen uit de klokkentoren van de kerk van Santa Maria zakken, het plein in, en op het moment dat ze het podium raken gaan de grote kerstboom en de gevel van het stadhuis tegelijk aan. Vervolgens trekken ze de straten in. Het is een ceremonie die in een half uur voorbij is en die het halve stadje op de been brengt, en hij is de reden dat de verlichting in Maó niet zomaar een knop is maar een voorstelling. De gemeente maakt de datum en de rest van het programma doorgaans eind november bekend, dus voor 2026 staat hij op het moment van schrijven nog niet vast.
De Fira de Nadal in Ciutadella, en de agenda van Maó
Aan de andere kant van het eiland is de kerstmarkt al wel geregeld. De Fira de Nadal van Ciutadella staat in 2026 van vrijdag 4 tot en met dinsdag 8 december op de plaça des Born, het grote plein voor het stadhuis, met maximaal twintig kramen. Dat loopt precies over de brug van begin december heen, dus wie in dat weekend op het eiland is, treft het. De markt heeft in de loop der jaren tussen het Born en het plein voor de kathedraal heen en weer bewogen, dus de opgave van het gemeentehuis is de enige die telt. Het is een overzichtelijke fair, geen Duitse kerstmarkt, met vooral streekproducten, handwerk en eten, en hij past bij de schaal van de stad, waarover meer in Ciutadella.
In Maó staan voor december 2026 inmiddels zes avonden in de gemeentelijke agenda. Op vrijdag 11 december speelt The Other Side een Pink Floyd-tribute, op zaterdag 12 december geeft tenor Marc Sala om vijf uur een lezing over de zarzuela La tabernera del puerto, en op zondag 13 december wordt dat werk zelf uitgevoerd door Compañía Teatral Clásicos de la Lírica. Op vrijdag 18 december volgt het kerstconcert van het conservatorium van Menorca, op zaterdag 19 december het Ball de Nadal van de Banda de Música de Maó, en op maandag 28 december een lezing van Martín Llade onder de titel Transformar la tradició: de Viena a Menorca. Het is geen toeristenprogramma maar een stadsagenda, wat precies de reden is om er in december te zijn. Waar je daarna terechtkunt staat in uitgaan in Maó.
Kerstavond: het Cant de la Sibil·la, terug uit een handschrift
Op 24 december wordt in de kerken van Menorca het Cant de la Sibil·la gezongen, een middeleeuwse profetie over het einde der tijden die in het Catalaans wordt voorgedragen door een solist, traditioneel vlak voor de nachtmis. In Ciutadella klinkt hij in de kathedraal, waar hij de Missa del Gall opent, met de Capella Davídica eromheen; in Alaior wordt hij in de kerk van Santa Eulàlia gezongen. Precieze tijden publiceren de parochies pas in de laatste week, maar in de jaren waarin het is vastgelegd begon Ciutadella om zeven uur en Alaior om half negen.
Wat de Menorcaanse versie bijzonder maakt, is dat hij er bijna niet meer was. Na het Concilie van Trente werd het gezang verboden, en anders dan op Mallorca en in l’Alguer verdween het op Menorca werkelijk. Pas een jaar of vijftien geleden is het hier teruggehaald, in de kerk van Santa Maria in Maó, op basis van een achttiende-eeuws handschrift van Els Pastorells. De Mallorcaanse versie, die nooit is onderbroken, staat sinds 2010 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed; Menorca zingt zijn eigen, herwonnen lezing. Hoe dezelfde avond op het grote buureiland klinkt, staat in Mallorca in december.
Oudjaar: de Sant Silvestre en de campanades
Oudejaarsdag begint op Menorca met hardlopen. De Sant Silvestre Illa de Menorca werd voor het eerst gelopen op 31 december 2022 en gaat over zes en een halve kilometer van Maó naar Llucmaçanes en terug, met verzamelen rond tien uur ’s ochtends op de atletiekbaan van Maó. Later op de ochtend volgen in Maó de campanades infantils, een kinderversie van de twaalf klokslagen met twaalf druiven, zodat ook wie om middernacht al slaapt het jaar kan uitluiden. De nacht zelf is een revetlla op de Plaça de la Constitució, met een band op het plein. Deze indeling komt uit eerdere jaren en het gemeentelijke programma voor 2026 wordt in de loop van december bekend, dus kijk de data na voor je erop rekent.
Opvallend is wat er niet is. Menorca kent geen eigen eilanddag op 31 december zoals Mallorca, en 31 december is hier dan ook geen vrije dag. Op 1 januari gaat op het eiland vrijwel alles dicht en begint het nieuwe jaar pas echt op 5 januari, met de Cavalcada de Reis in alle dorpen, en op 17 januari met Sant Antoni.
Wat dicht is, en waar december juist goed voor is
Buiten het seizoen valt vooral de kust stil. Rond de badplaatsen van de zuidkust en bij Fornells sluiten de strandtenten en een groot deel van de hotels, en wie er in december doorheen rijdt ziet lege parkeerplaatsen en dichte luiken. Het eiland zelf blijft draaien, want in Maó en Ciutadella woont het grootste deel van de bevolking het hele jaar door, en daar blijven de cafés, bakkers en restaurants gewoon open. Hoe leeg het eiland als geheel is, is zelfs gepubliceerd: het Balearische statistiekbureau telt per dag hoeveel mensen er op Menorca zijn, en de leegste dag van heel 2024 was 22 december. Over het jaar gemeten is de drukste dag op Menorca 2,3 keer de leegste, een verhouding die op Mallorca maar 1,6 is.
Juist die leegte maakt december bruikbaar. Het is de beste maand voor de Camí de Cavalls, het pad van honderdvijfentachtig kilometer rond het eiland, omdat de hitte weg is en het landschap na de herfstregens groen staat; wind en modder horen erbij. Het is ook de maand waarin S’Albufera des Grau op zijn drukst is met overwinterende watervogels, van aalscholvers en futen tot meerkoeten en diverse eendensoorten. En het is de rustigste tijd om de talaiotische monumenten te bekijken, die op 18 september 2023 als Menorca Talaiòtica op de Unesco-werelderfgoedlijst zijn gezet, de vijftigste Spaanse inschrijving. In juli staat er bij Naveta des Tudons en Torre d’en Galmés een rij; in december sta je er alleen.
Praktisch: vijf vliegroutes en krappere verbindingen
Dit is het seizoen waarin Menorca het slechtst bereikbaar is, en de winter van 2026 en 2027 is daarin de magerste van de afgelopen jaren. Het vliegveld van Maó houdt vijf routes over: Palma, Madrid, Barcelona, Valencia en Londen. De verbinding met Bilbao, die vier winters lang door Vueling werd gevlogen, is geschrapt, en in de winter van 2022 en 2023 waren het er nog negen. In een decemberweek vertrekken er honderdnegenentwintig vluchten, zes minder dan vorig seizoen. Tegen die trend in gaat Madrid juist omhoog: van 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 moeten er dagelijks minstens drie vluchten heen en drie terug zijn, wat neerkomt op eenentwintig per week tegen vijftien vorige winter. Palma komt op eenenzeventig vluchten per week, Barcelona op eenendertig, Valencia op vier en Londen op twee.
Boek dus eerder dan je gewend bent, want de marge is klein en rond de kerstdagen gaat wat er is snel vol. De veerboot is de andere weg naar het eiland; de verbinding met Mallorca staat in de veerboot van Mallorca naar Menorca. Een huurauto is in december bijna onmisbaar, omdat de busdienstregeling buiten het seizoen dun is en de afstanden tussen Maó en Ciutadella groot genoeg zijn om je dag te bepalen. Neem een winddichte jas mee en schoenen die tegen modder kunnen, en reken niet op terrasweer maar op binnenruimtes die het hele jaar open zijn.
Kalender van december 2026: de data op een rij
De maand begint met de brug. Van vrijdag 4 tot en met dinsdag 8 december staat de Fira de Nadal op de plaça des Born in Ciutadella, en dinsdag 8 december is de Immaculada en een vrije dag; zondag 6 december is dat dit jaar niet. In de week erna vult de agenda van Maó zich, met de tribute-avond op vrijdag 11 december, de lezing over La tabernera del puerto op zaterdag 12 december en de uitvoering ervan op zondag 13 december. De verlichting met Els Llumets gaat ergens in de eerste helft van de maand aan, op een datum die de gemeente eind november bekendmaakt.
Maandag 21 december is de kortste dag, met negen uur en twintig minuten licht. Op vrijdag 18 december speelt het conservatorium zijn kerstconcert en op zaterdag 19 december de stadsharmonie zijn Ball de Nadal. Donderdag 24 december klinkt in de kathedraal van Ciutadella en in Santa Eulàlia in Alaior het Cant de la Sibil·la, waarna vrijdag 25 en zaterdag 26 december allebei vrije dagen zijn. Op maandag 28 december volgt de lezing in Maó, en donderdag 31 december is er de Sant Silvestre in de ochtend en de revetlla in de nacht, zonder dat het een vrije dag is. Daarna wacht 5 januari met de Drie Koningen en 17 januari met Sant Antoni, allebei beschreven in Menorca in de winter.
Veelgestelde vragen over Menorca in december
Hoe warm is het op Menorca in december?
Gemiddeld over de jaren 2015 tot en met 2025 is het bij Maó 15,9 graden overdag en 12,0 graden ’s nachts. Dat maakt december de zachtste van de drie wintermaanden, met het kleinste verschil tussen dag en nacht van alle vier de eilanden.
Regent het veel op Menorca in december?
Minder dan in november en minder dan in januari. December telt gemiddeld 6,5 dagen met minstens een millimeter regen, tegen 9,5 in november en 8,2 in januari. Januari is daarmee de natste wintermaand, niet december.
Kun je in december zwemmen op Menorca?
Fris, maar het water is hier in december warmer dan bij de buureilanden: gemiddeld 17,7 graden, tegen 17,5 bij Ibiza en 17,2 bij Mallorca. In de eerste week van december staat het rond de 18,2 graden en in de laatste week rond de 16,8.
Hoe vroeg wordt het donker op Menorca in december?
Heel vroeg. Op 7 en 8 december gaat de zon in Maó al om 17.17 uur onder, de vroegste zonsondergang van het jaar. Op de kortste dag, 21 december, is het negen uur en twintig minuten licht, van 08.00 tot 17.21 uur.
Welke dagen zijn in december 2026 vrij op Menorca?
Dinsdag 8 december, vrijdag 25 december en zaterdag 26 december. Zondag 6 december valt op een zondag en staat niet in de kalender, en geen enkele Menorcaanse gemeente heeft in december een eigen lokale feestdag; die valt hier op 17 januari.
Is er een kerstmarkt op Menorca?
Ja, in Ciutadella. De Fira de Nadal staat in 2026 van 4 tot en met 8 december op de plaça des Born, met maximaal twintig kramen. In Maó draait het kerstprogramma om de verlichting met Els Llumets en om concerten en voorstellingen in de stad.
Hoe kom je in december op Menorca?
Met minder keuze dan in de zomer. Het vliegveld houdt deze winter vijf routes over, naar Palma, Madrid, Barcelona, Valencia en Londen, en telt in een decemberweek honderdnegenentwintig vluchten. Madrid gaat naar drie vluchten per dag; Bilbao is geschrapt. Boek op tijd.
Bronnen
Lucht en neerslag: eigen berekening op basis van ERA5 via Open-Meteo, over de wintermaanden van 2015 tot en met 2025, gemeten bij Maó. Zeewater: Copernicus Marine Service via Open-Meteo, maandgemiddelde over 2021 tot en met 2025 en het verloop binnen de maand over de decembers van 2023, 2024 en 2025, gemeten op drie punten rond het eiland. Zonstanden: berekend voor Maó in wintertijd voor december 2026, nagerekend tegen sunrise-sunset.org en de archief-API van Open-Meteo. Vrije dagen: de algemene en lokale feestdagenkalender 2026 van de Illes Balears van de Govern de les Illes Balears. Fira de Nadal en agenda: het Ajuntament de Ciutadella en het Ajuntament de Maó. Els Llumets, het Cant de la Sibil·la op Menorca en de Sant Silvestre: menorca.info. Drukte: Institut d’Estadística de les Illes Balears, Indicador de pressió humana, nota december 2025. Vluchten: menorca.info op basis van de winterdienstregeling 2026 en 2027 en het besluit over de verbinding met Madrid. Menorca Talaiòtica: Unesco-werelderfgoedlijst, inschrijving van 18 september 2023. Alle bronnen geraadpleegd op 4 november 2026.
