De porxo van de kerk van Sant Carles: witgekalkte bogen onder een plafond van houten balken. Foto: Joan Gené, CC0 (Wikimedia Commons)
Sant Carles de Peralta (Spaans: San Carlos) is het noordelijkste dorp van de gemeente Santa Eulària des Riu, in het groene noordoosten van Ibiza. Het is een klein dorp met een witte kerk, een plein en een bar met een eigen plek in de eilandgeschiedenis. In de jaren zestig en zeventig was Sant Carles een ontmoetingsplaats van intellectuelen en hippies, en twee bekende hippiemarkten, Las Dalias en Punta Arabí, liggen nog altijd binnen de parochie.
Minder bekend is hoe het dorp ontstond. Volgens het bisschoppelijke edict van 1785 had de nieuwe parochie eigenlijk in het gebied Es Figueral moeten komen, aan de oostkant van het eiland tegenover het eilandje Tagomago. De kerk kwam uiteindelijk ergens anders te staan, en daarmee begint het verhaal van Sant Carles.
1785: een parochie voor Es Figueral, een kerk in Peralta
In 1785 publiceerde Manuel Abad y Lasierra, de eerste bisschop van Ibiza, een edict waarmee hij de parochies van Ibiza en Formentera vastlegde. Over het noordoosten staat daarin een opvallende passage. Aan de oostkant van het eiland, tegenover het eilandje Tagomago, lag volgens de bisschop een zeer vruchtbaar gebied van ongeveer een llegua (een oude Spaanse mijl) groot, Es Figueral genaamd. Daar moest een nieuwe parochie komen, gewijd aan Sant Carles.
Het liep anders. Toen kort na het edict de bouw van de parochiekerk begon, koos men volgens de Enciclopèdia d’Eivissa i Formentera niet voor Es Figueral, maar voor het midden van het parochiegebied, bij Peralta, op de plek die vaak el rotlo de Peralta wordt genoemd. De naam Peralta is ouder dan de kerk. Het gebied lag binnen de oude cavalleria van Peralta, een middeleeuws leen dat sinds 1465 in documenten voorkomt.
In 1785 telde de parochie zo’n 150 families, samen 608 mensen, verspreid over acht gebieden. Tegenwoordig telt de hele parochie, inclusief kustkernen als Es Canar en Es Figueral, volgens de Spaanse Wikipedia 5.927 inwoners (2025). Het gebied is nog altijd verdeeld in vendes, traditionele buurtschappen met namen als Peralta, Atzaró, Morna, Es Figueral en Cala Mastella.
De kerk: porxo, tongewelf en de brand van 1936
Wanneer de kerk precies klaar was, is niet bekend. Aan het einde van de achttiende eeuw was ze in elk geval in gebruik, schrijven zowel de encyclopedie als het Consell d’Eivissa. Het gebouw is rechthoekig, 20,5 meter lang, 7,20 meter breed en 9 meter hoog, met een zadeldak, een tongewelf en zeven kapellen. De encyclopedie rekent de kerk samen met die van Sant Llorenç en Sant Mateu tot de drie best getekende kerken van het eiland.
Het onderdeel waarvoor bezoekers stoppen, kwam er pas later. De porxo, de brede overdekte voorhal, werd net als de klokkenmuur en de pastorie na de kerk zelf gebouwd. Je loopt erin via drie ronde bogen; binnen staan dubbele rijen bogen onder een plafond van houten balken, en er is een kleine waterput. De gemeente Santa Eulària noemt deze porxo een van de meest opvallende van het hele Ibizaanse platteland.
De Spaanse Burgeroorlog liet diepe sporen na. In 1936 gingen het retabel van het hoofdaltaar, de beelden, de schilderijen en de boeken van het parochiearchief in vlammen op. De kerk verloor een groot deel van haar inrichting en werd later hersteld. Het Consell d’Eivissa beschrijft de kerk als het middelpunt van een historisch ensemble met een straal van 250 meter, waarin nog enkele traditionele gebouwen bewaard zijn.
Lood, zilver en boerenland rond het dorp
Sant Carles ligt tussen beboste heuvels. De hoogste toppen van de parochie zijn de Puig de sa Torreta (416 meter) en de Puig Gros (398 meter). Hemelsbreed ruim 2 kilometer ten zuidzuidwesten van de kerk ligt de Puig de s’Argentera, een naam die naar zilver (argent) verwijst. Aan de voet van die heuvel liggen de schachten en resten van mijnen die vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw werden ontgonnen. Volgens de encyclopedie werden er lood, zilver en een beetje goud gewonnen, al sinds de Feniciërs en Puniërs, tot de mijnen bij de Burgeroorlog werden verlaten. De Spaanse Wikipedia spreekt van negen loodmijnen op de vlakte van s’Argentera.
De rest van het landschap is boerenland met rode aarde en stapelmuren. Amandelen, johannesbrood en vijgen waren de traditionele gewassen, en het gebied Es Figueral dankt er zijn naam aan: figueral betekent vijgenland. De landbouw is nu beperkt en de economie draait vooral om toerisme; de encyclopedie ziet de agroturismo’s in de parochie als een manier om het landschap te bewaren.
Hoe Sant Carles een hippiedorp werd
Halverwege de jaren zestig bereikte de hippiebeweging de Pitiusen, en vanaf de zomer van 1968 kwamen de jongeren massaal naar Ibiza en Formentera. In Sant Carles vestigde zich een belangrijke kolonie. De Enciclopèdia d’Eivissa i Formentera schrijft dat die harmonieus met de dorpelingen samenleefde, maar dat de andere manier van leven ook tot spanningen leidde. De eilanders noemden de nieuwkomers peluts, langharigen. Omdat de dorpsbar ook het postpunt was, lieten zij hun brieven en geldzendingen uit Amerika en Europa daarheen sturen.
Volgens de encyclopedie zette het repressieve Franco-systeem in iets meer dan drie jaar bijna 5.000 hippies van meer dan dertig nationaliteiten van de Pitiusen uit. In de jaren zeventig kwamen er nieuwe gezichten bij, onder wie Amerikaanse deserteurs uit de Vietnamoorlog en gewetensbezwaarden, die volgens Periódico de Ibiza tot de vaste klanten van de dorpsbar behoorden.
Ook de hippiemarkten begonnen in deze hoek van het eiland. In 1973 bood het toenmalige Hotel Club Punta Arabí in Es Canar hippies die op het eiland woonden een plek om hun handwerk en reisvondsten te verkopen. Het begon met amper vijf kraampjes in de tuin van het hotel. Die woensdagmarkt, de Hippy Market Punta Arabí, bestaat nog steeds. Samen met Las Dalias ligt ze binnen de parochie van Sant Carles.
Bar Anita: postpunt, dorpscafé en een afscheid in 2026
Tegenover de kerk staat de bar waar dat alles samenkwam: Ca n’Anneta, bij iedereen bekend als Bar Anita. Volgens Ibiza 5 Sentidos gaat de zaak terug tot 1876, toen er een kruidenierswinkel met een kleine bar zat die Can Pep Benet heette. In 1942 openden Ana Marí Torres en haar man Bartolomé Noguera Torres er de bar, in de voormalige winkel van zijn ouders. Uit genegenheid voor haar gingen de mensen de zaak naar Anita noemen.
Hier werd ook de post van Correos verdeeld, en aan de muur hangen nog de houten postvakjes, die buren volgens Secret Ibiza nog elke dag nakijken. Ook de schilderijen zijn er nog, gemaakt door hippies die er vaak kwamen en hun werk ruilden voor eten of drinken. In 2006 kreeg Ana Marí Torres de Premi Ramon Llull van de Balearische regering, en in 2021 eerde de gemeente Santa Eulària de bar met de prijs Trayectoria Empresarial Exitosa, voor een lange en succesvolle ondernemersloopbaan.
Op zondag 17 mei 2026 overleed Anita. Eind maart was ze nog 100 geworden. Het afscheid vond op 19 mei plaats in de kerk aan de overkant van haar bar. Haar kleindochter Ana María Noguera beloofde volgens Periódico de Ibiza dat de familie de zaak voortzet. Wie aanschuift, kan er dus nog steeds de huisgemaakte hierbas bestellen, de kruidenlikeur waarmee de familie bekend werd. Volgens Ibiza 5 Sentidos is de bar het hele jaar open.
Las Dalias: van wegcafé tot hippiemarkt
Hemelsbreed nog geen kilometer ten zuidwesten van de kerk, aan de weg van Santa Eulària naar Sant Carles (km 12), ligt Las Dalias. De zaak opende op 4 november 1954, de feestdag van Sant Carles, als wegcafé met dansvloer. De oprichter was Joan Marí, boer en timmerman uit het dorp. Toen eind jaren zestig de hippies op Ibiza verschenen, werd Las Dalias bekend om zijn jamsessies en geïmproviseerde concerten.
De markt kwam veel later. Op 14 februari 1985, Valentijnsdag, stonden er vijf kraampjes in de tuin, op initiatief van de Engelse galeriehoudster Helga Watson-Todd en Juanito Marí, de zoon van de oprichter. Een jaar later waren het er volgens Noudiari al vijftig. Volgens de eigen website van Las Dalias (september 2026) is de hippiemarkt op zaterdag van 10.00 tot 20.00 uur, met daarnaast een avondmarkt op zondag, maandag en dinsdag vanaf 19.00 uur.
Het dorpsfeest van 4 november
Sant Carles viert zijn patroonheilige op 4 november. In 2025 duurden de dorpsfeesten meer dan twee weken, met ruim twintig activiteiten. Op zaterdag 25 oktober stond de Feria del Calamar op het programma, een gastronomische dag rond inktvis. De hoofddag op 4 november kreeg de vorm van een Hippie Flower Festival, met versierde straten en muziek uit de jaren zestig en zeventig. Daarnaast waren er een plechtige mis met de bisschop en ball pagès, de traditionele boerendans, door de dansgroep van Sant Carles. Het programma verschilt per jaar.
De stranden van de parochie
De parochie loopt door tot aan de kust, en dat merk je aan de stranden. Hemelsbreed gemeten vanaf de kerk ligt Cala Llenya op 2,7 kilometer ten zuidoosten en Cala Mastella op 2,8 kilometer ten oostzuidoosten. Es Figueral en Cala Nova liggen allebei op 3,2 kilometer, de eerste naar het noordoosten, de tweede naar het zuidzuidoosten. Iets verder liggen Aigües Blanques, Pou des Lleó en Cala Boix (elk ongeveer 3,5 kilometer), Es Canar (3,9 kilometer) en Niu Blau (4,8 kilometer).
Cala Mastella bestaat volgens de gemeente uit twee kleine stranden in een smalle, beschutte inham, met rotsbodems die goed zijn om te snorkelen; aan die baai ligt ook het visrestaurant El Bigotes, dat na de dood van oprichter Juan Ferrer Marí in juli 2025 door zijn nakomelingen wordt voortgezet. Cala Boix bereik je via een trap van zo’n honderd meter, waardoor het strand niet geschikt is voor mensen die slecht ter been zijn. Bij Pou des Lleó staan vissershuisjes en ligt op een paar minuten lopen de Torre d’en Valls, een kustverdedigingstoren van rond 1763. Aigües Blanques geldt als een van de belangrijkste naaktstranden van Ibiza. Es Figueral, Es Canar en Cala Llenya voeren in 2026 een Blauwe Vlag. Aan veel van deze baaien staan nog escars, botenhuisjes van vissers. Aan de horizon, hemelsbreed 6,7 kilometer ten oosten van de kerk, ligt het eilandje Tagomago.
Bereikbaarheid en de beste reistijd
Het dorp ligt aan de weg die van Santa Eulària via Las Dalias naar Cala de Sant Vicent loopt. Hemelsbreed ligt het 6 kilometer van Santa Eulària, 18 kilometer van Ibiza-stad en bijna 25 kilometer van de luchthaven. In 2026 rijden er drie buslijnen van Alsa Ibiza door Sant Carles: lijn A3 (Santa Eulària, Las Dalias, Sant Carles en sommige ritten door naar Cala de Sant Vicent), lijn A4 (Cala Llenya, Sant Carles, Santa Eulària) en lijn A5 (Es Figueral, Sant Carles, Santa Eulària, eveneens met ritten naar Cala de Sant Vicent). Controleer de dienstregeling vooraf. Wie meerdere stranden en het binnenland wil zien, heeft het meeste aan een huurauto.
Iets verder naar het noorden, net over de gemeentegrens in Sant Joan de Labritja, ligt de baai van Cala de Sant Vicent, hemelsbreed 5 kilometer van de kerk. Het dorp zelf is het hele jaar de moeite waard. Wie de markt wil zien, komt op zaterdag; wie het dorpsfeest wil meemaken, plant zijn reis rond 4 november. Het klimaat per maand staat bij het weer op Ibiza.
Sant Carles de Peralta op de kaart
Veelgestelde vragen
Waar ligt Sant Carles de Peralta?
In het noordoosten van Ibiza, in de gemeente Santa Eulària des Riu, hemelsbreed 6 kilometer van Santa Eulària en 18 kilometer van Ibiza-stad.
Hoe oud is de kerk van Sant Carles?
De parochie werd in 1785 gesticht, waarna de bouw van de kerk begon. Aan het einde van de achttiende eeuw was ze in gebruik; de porxo kwam er later bij.
Waar komt de naam Sant Carles de Peralta vandaan?
Het edict van 1785 wijdde de nieuwe parochie aan Sant Carles. Peralta verwijst naar de oude cavalleria van Peralta, een leen dat sinds 1465 in documenten voorkomt en waarbinnen de kerk werd gebouwd.
Wat is Bar Anita?
Ca n’Anneta, de bar tegenover de kerk die Ana Marí Torres en haar man in 1942 openden. Het was het postpunt van het dorp en een trefpunt van hippies. Anita overleed op 17 mei 2026, 100 jaar oud; de familie zet de zaak voort.
Wanneer is de markt van Las Dalias?
Volgens de website van Las Dalias elke zaterdag behalve in januari, in september van 10.00 tot 20.00 uur en in juli en augustus tot 22.00 uur. Buiten het hoogseizoen is er ook op zondag markt. De markt bestaat sinds 14 februari 1985.
Wanneer is het dorpsfeest van Sant Carles?
Op 4 november, de dag van de patroonheilige. In 2025 liepen de feesten ruim twee weken, met onder meer een Feria del Calamar op 25 oktober en een Hippie Flower Festival op 4 november.
Welke stranden liggen het dichtst bij Sant Carles?
Hemelsbreed gemeten Cala Llenya (2,7 kilometer), Cala Mastella (2,8 kilometer) en Es Figueral en Cala Nova (elk 3,2 kilometer).
Kun je met de bus naar Sant Carles?
Ja. In 2026 rijden de lijnen A3, A4 en A5 van Alsa Ibiza tussen Santa Eulària en Sant Carles, onder meer via Las Dalias, Cala Llenya en Es Figueral.
Bronnen
Geschiedenis van de parochie, het edict van 1785, de kerk, de mijnen en de hippiekolonie: Enciclopèdia d’Eivissa i Formentera (Sant Carles de Peralta) en Enciclopèdia d’Eivissa i Formentera (hippy). Kerk en porxo: Consell d’Eivissa, Mapes de BIC i BC, Illes Balears en Ajuntament de Santa Eulària des Riu. Inwonertal en mijnen: Wikipedia. Bar Anita: Periódico de Ibiza (18 mei 2026), Noudiari (19 mei 2026), Ibiza 5 Sentidos en Secret Ibiza. Las Dalias: Las Dalias en Noudiari (14 februari 2025). Punta Arabí: Hippy Market Punta Arabí. Dorpsfeesten 2025: Periódico de Ibiza. Stranden: Visit Santa Eulalia, Illes Balears (Aigües Blanques) en Periódico de Ibiza (Blauwe Vlaggen 2026). Buslijnen: Alsa Ibiza. Coördinaten en afstanden: OpenStreetMap (Nominatim).
