Gepubliceerd op
Het korte antwoord: in de winter heeft Formentera minder mensen op het eiland dan er mensen wonen. In december staan er gemiddeld 11.015 op, en er staan er 11.661 ingeschreven. Dat is geen rustig laagseizoen meer, dat is een eiland dat voor een deel is weggevaren. De hotelstatistiek stopt dan ook gewoon met tellen, de markten op een na zijn dicht en er staat nergens nog een strandwacht. Daartegenover staat een veerdienst die vierendertig keer per dag blijft varen, een lucht die overdag rond de zestien graden blijft hangen en een winterkalender die wel degelijk gevuld is.
Dit stuk gaat over december, januari en februari. November is nog een eigen verhaal en staat in Formentera in november; maart loopt al naar het voorjaar. Twijfel je over de maand, dan zet de gids over de beste reistijd voor Formentera ze naast elkaar. De winter op de buureilanden staat in Mallorca in de winter en Menorca in de winter.
Het weer in december, januari en februari
Formentera publiceert geen eigen klimaatreeks, dus voor de lucht kijken we naar het vliegveld van Ibiza, zeven kilometer water verderop. Daar ligt de gemiddelde maximumtemperatuur in december op 16,7 graden, in januari op 15,7 en in februari op 15,9. De nachten komen uit op 9,5, 8,1 en 8,3 graden. Dat is de kern van een winter op zeeniveau in het westelijke Middellandse Zeegebied: het wordt niet warm, maar het wordt ook nooit echt koud. Vorst hoort hier niet bij.
De regen zit vooral aan het begin. December is met 52 millimeter de natste van de drie, januari komt op 37 en februari op 36, verdeeld over ongeveer vijf dagen per maand waarop minstens een millimeter valt. Februari is daarmee een van de droogste maanden van het jaar. De zon doet het verrassend goed: 151 uur in december, 162 in januari en 166 in februari, en in maart loopt dat door naar 211. Een winterdag op Formentera is dus vaker helder dan grijs, met veel wind erbij.
Het zeewater: februari is kouder dan januari
De zee loopt maanden achter op de lucht, en daardoor ligt het koudste punt van het water niet in januari maar in februari. De dagelijkse zeewatertemperaturen van de Europese oceaandienst zijn voor dit artikel opgevraagd voor drie punten rond het eiland, boven Ses Illetes, voor Migjorn en voor Cala Saona, over de drie winters van 2023 tot en met 2026. December kwam uit op gemiddeld 17,5 graden, januari op 15,8 en februari op 15,1. De koudste meting in die drie winters was 14,2 graden, op 15 en 16 februari 2026, de warmste 19,5 graden op 1 december 2024.
Zwemmen is daarmee iets voor wie het leuk vindt en niet iets voor een middag aan het strand. Het verschil met de zomer is groot: op dezelfde drie punten gemeten staat die zee in augustus op 27,6 graden. Wat wel de moeite waard blijft is het water kijken, want in de winter is het vaak op zijn helderst en zijn de kleuren bij Ses Illetes en Cala Saona dezelfde als in juni, alleen zonder iemand erbij. Welke kust bij welke wind in de luwte ligt staat in kwallen op Formentera.
| Maand | Overdag | Zeewater | Regen | Mensen op het eiland |
|---|---|---|---|---|
| December | 16,7 °C | 17,5 °C | 52 mm | 11.015 |
| Januari | 15,7 °C | 15,8 °C | 37 mm | 11.875 |
| Februari | 15,9 °C | 15,1 °C | 36 mm | 12.627 |
Lucht en regen: AEMET, normalen van het vliegveld van Ibiza. Zeewater: eigen berekening uit de gegevens van Copernicus Marine, winters 2023 tot en met 2026. Mensen op het eiland: drukte-indicator van IBESTAT, 2021 tot en met 2025.
De vroegste zonsondergang valt voor de kortste dag
Hier gebeurt iets wat de meeste mensen verkeerd hebben. De vroegste zonsondergang van het jaar valt op Formentera niet op de kortste dag, maar bijna drie weken eerder. Van ongeveer 30 november tot 14 december zakt de zon elke dag om 17.33 uur weg, en op 21 december, de kortste dag, is dat alweer 17.36 uur. De ochtenden gaan intussen de andere kant op: de laatste zonsopkomst komt pas rond 5 januari, om 08.13 uur. De kortste dag heeft dus wel het minste licht, maar niet de vroegste avond of de laatste ochtend.
Wat je ervan merkt is dat december donker aanvoelt en februari verrassend lang. Op 1 januari gaat de zon om 17.43 uur onder, op 31 januari om 18.14 uur en op 28 februari om 18.46 uur. Tussen half december en eind februari wint de avond dus ruim een uur, en dat is op een eiland waar je buiten bent het hele verschil tussen een korte en een hele dag.
Minder mensen dan het eiland bewoners heeft
Drukte is op Formentera geen gevoel maar een gepubliceerd getal, want het Balearische statistiekbureau houdt per dag bij hoeveel mensen er op elk eiland zijn, bewoners en bezoekers samen. Over 2021 tot en met 2025 komt december uit op gemiddeld 11.015 mensen per dag, januari op 11.875 en februari op 12.627. December is daarmee de leegste maand van het hele jaar, leger nog dan november, en augustus staat op 33.825.
Het opvallendste getal komt als je dat naast het bevolkingsregister legt, waarin op 1 januari 2025 11.661 mensen stonden ingeschreven. Het gemiddelde van december ligt daar zeshonderd onder. In de kerstweek loopt dat nog verder op: de vijf leegste dagen in vijf jaar waren 25, 26, 28 en 31 december 2024 en 1 januari 2025, met telkens iets meer dan 9.500 mensen. Rond de feestdagen verlaten dus ook bewoners zelf het eiland, naar familie op Ibiza of op het vasteland.
Wat er dicht is, en hoe je dat aan de statistiek ziet
De eerlijkste maat voor hoeveel er dichtgaat is dat de officiële hotelstatistiek het opgeeft. In de maandelijkse telling van open hotels, bedden en kamers per toeristische gemeente staat Formentera van november tot en met februari leeg, met de aantekening dat het cijfer te weinig betrouwbaar is om te publiceren: er zijn simpelweg te weinig zaken open om er een getal van te maken. In dezelfde tabel over november 2025 staan voor Palma wel 109 open hotels, voor Eivissa vijftien, voor Calvià veertien en voor Maó vijf. Formentera is het enige eiland dat helemaal uit de tabel verdwijnt.
Daaromheen valt het makkelijk in te vullen. Het laatst gepubliceerde cijfer is dat van oktober, met gemiddeld vijfentwintig open hotels en 3.442 bedden, tegen tweeenveertig en 5.395 in september. Het eerste cijfer in het voorjaar is dat van maart 2024, met vier open zaken en 210 bedden. De strandtenten zijn in de loop van oktober gesloten, de verhuurbedrijven draaien op halve kracht en van de markten is alleen de tweedehandsmarkt in de Jardi de ses Eres achter de kerk van Sant Francesc over, op dinsdag en zaterdag van 10.00 tot 14.00 uur. De fira van La Mola loopt van mei tot en met oktober en is de hele winter dicht.
Wat er wel open is
Het eiland zelf gaat gewoon door, want er wonen bijna twaalfduizend mensen die boodschappen doen en uit eten gaan. In de dorpen, vooral in Sant Francesc en Sant Ferran, blijft een deel van de restaurants en bars het hele jaar draaien; het zijn de zaken waar de bewoners komen en niet de strandtenten. Welke dat zijn staat bij de beste restaurants van Formentera, maar kijk het in de winter na op de eigen site van de zaak, want een vaste einddatum bestaat niet en veel zaken nemen in januari of februari een paar weken vrij.
Open blijven in elk geval het ziekenhuis en het gezondheidscentrum in Sant Francesc, dag en nacht en vanaf elk punt op het eiland binnen twintig minuten, en de haven van La Savina met de veerboten. Het landschap kent geen seizoen: de zoutpannen, de kliffen van Cap de Barbaria en het pad naar de vuurtoren op La Mola kennen geen winterafsluiting, en de slagboom bij Ses Illetes staat open omdat de toegangsheffing voor voertuigen alleen in het seizoen geldt. Ook het voertuigquotum is de hele winter van de baan, dus een huurauto van Ibiza mag zonder aanmelding mee; hoe dat in de zomer werkt staat in auto huren op Formentera.
Drie december, de Reyes en carnaval
De winterkalender is kort maar echt, en hij is van de bewoners. Het grootste feest van het seizoen is Sant Francesc Xavier op 3 december, het patroonsfeest van het hoofddorp, met een processie, concerten, ball pagès, kinderactiviteiten en eten op straat. Daarna volgt het kerstprogramma van 20 tot en met 31 december, met markten en concerten in de dorpen.
Het mooiste moment is 5 januari. Dan komen de Drie Koningen bij de Cavalcada de Reis met de boot de haven van La Savina binnenvaren en gaan ze vervolgens alle dorpen langs om cadeaus uit te delen. Voor een eiland waar alles over water komt is dat een logische binnenkomst en tegelijk een van de weinige momenten waarop de haven weer vol staat. In februari is er carnaval, waarvan de datum met Pasen meeschuift, en op 28 februari het Dia d’Andalusia. Op 1 maart volgt het Dia de les Illes Balears met traditionele dans en muziek, en halverwege maart het folklorefestival van het eiland.
De boot vaart vierendertig keer per dag, behalve op twee dagen
Dit is het punt waarop over de winter het meeste onzin wordt geschreven. Formentera heeft geen vliegveld, dus alles komt over water, maar de veerdienst gaat in de winter niet op een laag pitje. Op een doordeweekse dag in januari en februari 2027 vertrekken er uit de haven van Ibiza achttien boten van Baleària, waarvan Aquabus dezelfde afvaarten publiceert, en zestien van Trasmapi: samen vierendertig. Op zondag zijn het er eenendertig. Dat is hetzelfde niveau als in november en ongeveer drie kwart van wat er begin oktober voer. In de praktijk vaart er elk half uur iets, van zeven uur ’s ochtends tot in de avond, en duurt de overtocht een half uur.
Er zijn precies twee dagen waarop het anders is. Op 25 december 2026 en op 1 januari 2027 vaart Trasmapi helemaal niet; op die dagen staan alleen de achttien afvaarten van Baleària in de dienstregeling. Op oudejaarsdag en op Driekoningen loopt het terug naar veertien bij Trasmapi. Wie met kerst of oud en nieuw gaat, moet dus één keer de dienstregeling naslaan in plaats van er zomaar heen te rijden. De rederijen en de prijzen staan in de veerboot van Ibiza naar Formentera.
Moet je in de winter naar Formentera?
Voor een gewone strandvakantie niet: het water is vijftien graden, er is geen strandtent en de keuze aan hotels is zo klein dat de statistiek er geen getal aan durft te hangen. Ga je voor zon en zee, kijk dan naar mei, juni of de nazomer.
Voor wandelen en fietsen is het juist het beste seizoen van het jaar. Het is zestien graden, de wegen zijn leeg, de hitte die het eiland van juni tot september onbegaanbaar maakt is weg, en het eiland is vlak en klein genoeg om in een paar dagen helemaal rond te komen; de routes staan in wandelen op Formentera en fietsen op Formentera. Het is ook goedkoop, want van 1 november tot en met 30 april geldt een korting van vijfenzeventig procent op de toeristenbelasting. En het is het enige moment waarop je ziet hoe het eiland er zonder bezoek uitziet, met de kleuren van Platja de Llevant en de zoutpannen helemaal voor jezelf. Wie dat zoekt, moet gaan; wie iets anders zoekt, moet wachten. Hoe de maand ervoor eruitziet staat in Formentera in november en wat er te zien is bij de bezienswaardigheden van Formentera.
Veelgestelde vragen over Formentera in de winter
Hoe koud is het op Formentera in de winter?
Overdag een graad of zestien en ’s nachts rond de negen graden. De normalen van het vliegveld van Ibiza geven 16,7 graden in december, 15,7 in januari en 15,9 in februari, met nachten van 9,5, 8,1 en 8,3 graden. Vorst hoort er niet bij.
Kun je in de winter zwemmen op Formentera?
Alleen als je het leuk vindt. Het zeewater rond het eiland kwam in de winters van 2023 tot en met 2026 uit op gemiddeld 17,5 graden in december, 15,8 in januari en 15,1 in februari. De koudste meting was 14,2 graden, op 15 en 16 februari 2026.
Is Formentera in de winter open?
Voor een deel. De officiële hotelstatistiek publiceert van november tot en met februari geen cijfer voor Formentera omdat er te weinig zaken open zijn om het betrouwbaar te tellen. In de dorpen blijven restaurants en winkels draaien, aan de stranden niet.
Welke maand is het leegst op Formentera?
December. Over 2021 tot en met 2025 waren er gemiddeld 11.015 mensen per dag op het eiland, terwijl er 11.661 staan ingeschreven. De leegste dagen van het jaar vallen in de kerstweek, met iets meer dan 9.500 mensen.
Varen er in de winter boten van Ibiza naar Formentera?
Ja, en vaker dan vaak wordt gedacht. Op een doordeweekse dag in januari en februari 2027 vertrekken er achttien boten van Baleària, waarvan Aquabus dezelfde afvaarten publiceert, en zestien van Trasmapi, samen vierendertig. Op zondag zijn het er eenendertig.
Vaart de veerboot op eerste kerstdag en nieuwjaarsdag?
Op 25 december 2026 en 1 januari 2027 vaart Trasmapi helemaal niet en staan alleen de achttien afvaarten van Baleària in de dienstregeling. Op oudejaarsdag en op Driekoningen vaart Trasmapi veertien keer in plaats van zestien.
Welke feesten zijn er in de winter op Formentera?
Drie die ertoe doen. Sant Francesc Xavier op 3 december is het patroonsfeest van het hoofddorp, van 20 tot en met 31 december loopt het kerstprogramma, en op 5 januari komen de Drie Koningen met de boot de haven van La Savina binnen. In februari is er carnaval.
Wanneer gaat de zon in de winter onder op Formentera?
Het vroegst om 17.33 uur, en dat duurt van ongeveer 30 november tot 14 december. Op de kortste dag is het alweer 17.36 uur, op 31 januari 18.14 uur en op 28 februari 18.46 uur. De zon komt het laatst op rond 5 januari, om 08.13 uur.
Bronnen
Weer: AEMET, klimaatnormalen Ibiza Aeropuerto 1981 tot en met 2010; voor het station Formentera (B986) publiceert dezelfde dienst geen tabel met normalen (geraadpleegd 5 oktober 2026). Zeewater: Copernicus Marine Service via de Open-Meteo Marine API (eigen berekening, drie punten rond het eiland, december tot en met februari 2023 tot en met 2026). Zon: U.S. Naval Observatory. Drukte, hotels en bevolking: IBESTAT, Indicador de Pressió Humana per eiland en dag (eigen gemiddelden 2021 tot en met 2025), Establiments oberts, places i habitacions per toeristische gemeente en maand, en Població municipal empadronada, 2025. Toeristenbelasting: Llei 2/2016, artikel 13, geconsolideerde tekst van 17 mei 2025. Voertuigregeling: formentera.eco van de Consell de Formentera. Markten en feesten: Consell Insular de Formentera, Fires i Mercats en Festes. Afvaarten: eigen telling op 5 oktober 2026 in de dienstregeling van Trasmapi en van Baleària, wiens afvaarten ook door Aquabus worden gepubliceerd. Foto’s via Wikimedia Commons: Joan Gené (CC BY-SA 4.0, uitgelichte foto), Deosringas (CC BY-SA 4.0, eerste foto in de tekst) en Beni Marull (CC BY-SA 4.0, tweede foto in de tekst).
