Er zijn stranden die je bijna toevallig tegenkomt, met de auto tot vlak voor de duinen, en er zijn stranden die je verdient. Cala Pregonda hoort bij die tweede soort. Aan de ruige noordkust van Menorca, in de gemeente Es Mercadal, ligt deze afgelegen baai verscholen achter een lint van rode aarde en lage heuvels, en je bereikt hem alleen te voet. Wie de wandeling van twintig tot dertig minuten voor lief neemt, wordt beloond met een landschap dat nergens anders op het eiland zo tekent. Het zand heeft een warme roodgouden gloed, voor de kust liggen bizarre rotseilandjes als losse stukken van een verbrokkeld vasteland, en aan de rand van het strand houden tamariskbomen met hun grillige stammen de wind uit de duinen. Het geheel voelt niet als een gewoon Middellandse Zeestrand, maar bijna als een stukje Mars dat per ongeluk aan de rand van Europa is beland.
Een baai die uit een ander tijdperk lijkt te komen
De noordkust van Menorca is de rauwe kant van het eiland. Waar het zuiden bekendstaat om zijn spierwitte kalksteenbaaien met turquoise water, denk aan Cala en Turqueta en Cala Macarella, laat de noordkant een heel ander gezicht zien. Hier is de bodem ouder en donkerder, gevormd uit ijzerhoudend gesteente dat in de loop van miljoenen jaren is verweerd tot tinten oker, roest en dieprood. Cala Pregonda is de plek waar die geologie het duidelijkst aan de oppervlakte komt. De rode aarde onder je voeten, de goudkleurige klippen en het zand dat naar koper zweemt, alles vertelt hetzelfde verhaal van een landschap dat door tijd en zout is getekend.
Precies die combinatie maakt de baai zo geliefd bij fotografen, wandelaars en mensen die op zoek zijn naar rust. Het is geen strand voor wie ligbedjes en cocktails verwacht, maar voor wie de schoonheid van het onaangetaste zoekt. De ligging is tegelijk de bescherming ervan. Doordat je er alleen komt na een stevige wandeling blijft het rustig, ook in de zomer, en behoudt Cala Pregonda de sfeer van een plek die net iets moeilijker prijsgeeft wat hij te bieden heeft.
Het strand, het water en de rotseilandjes
Het zand van Cala Pregonda valt meteen op. Het is fijn en warm van kleur, met die typische roodgoud tint die je bijna nergens anders op de Balearen zo uitgesproken tegenkomt. Bij helder licht, vroeg in de ochtend of tegen de avond, lijkt het hele strand op te gloeien. Het water ervoor is verrassend rustig en helder, met wisselende tinten blauw en groen die over de zandbodem spelen. Juist omdat dit een noordstrand is, kan de zee bij aanlandige wind opspelen, maar de baai zelf ligt behoorlijk beschut.
Die beschutting komt van de rotseilandjes die vlak voor de kust uit het water steken. Ze breken de golven en zorgen ervoor dat het binnenwater vaak kalm blijft, ideaal om te zwemmen en te snorkelen. Rond de rotsen en langs de flanken van de baai zit leven onder water, en wie een snorkel meeneemt kan er tussen de kliffen prima rondzwemmen. De eilandjes geven het uitzicht bovendien iets theatraals. Ze staan als silhouetten in zee en veranderen van vorm naarmate de zon verschuift, wat elke bezoeker het gevoel geeft naar een klein natuurlijk kunstwerk te kijken.
Waar de naam vandaan komt
Over de herkomst van de naam Pregonda doen op Menorca verschillende verklaringen de ronde, en het is aardig om te weten dat niemand het helemaal zeker weet. Een veelgehoorde volksverklaring verbindt de naam aan het silhouet van een biddende vrouw dat men in een van de rotseilandjes meent te herkennen, van het Catalaanse woord dat naar bidden verwijst. Een andere lezing legt de link met een woord dat diep of afgelegen betekent, wat goed past bij een baai die zo verborgen ligt aan de rand van het eiland. Welke van de twee ook klopt, beide verhalen vangen iets wezenlijks van de plek, iets stils en teruggetrokkens dat je voelt zodra je over de laatste heuvel het strand ziet liggen.
Tamarisken, duinen en een kwetsbare natuur
Achter het zand begint een strook lage duinen, begroeid met taaie mediterrane planten die bestand zijn tegen zout en wind. De tamariskbomen die hier groeien, met hun veerachtige takken en verwrongen stammen, geven het strand zijn karakteristieke silhouet en bieden op een enkele plek een streepje schaduw. Ze zijn kenmerkend voor deze kust en dragen bij aan het bijna schilderachtige, ongerepte beeld van de baai. Rondom bloeien in het voorjaar wilde planten in gele en roze tinten, die mooi contrasteren met het rood van de aarde.
Cala Pregonda maakt deel uit van een landschap dat op Menorca hoog wordt gewaardeerd, want het hele eiland draagt de status van biosfeerreservaat van UNESCO. Dat vraagt om zorgvuldigheid van iedere bezoeker. De duinen zijn kwetsbaar, dus blijf op de paden en neem al je afval weer mee terug. Juist omdat er geen voorzieningen zijn en niemand hier schoonmaakt, bepaalt het gedrag van de bezoekers zelf hoe ongerept de baai blijft. Wie dat respecteert, houdt Cala Pregonda mooi voor wie na hem komt.
Wanneer je het beste kunt gaan
Het zwemseizoen loopt hier grofweg van eind mei tot in oktober, wanneer het water aangenaam op temperatuur is. Juli en augustus zijn het warmst en het drukst, al blijft het door de wandeling naar het strand altijd rustiger dan de gemakkelijk bereikbare baaien in het zuiden. Wie kan kiezen, gaat het liefst in juni of september. Dan is het zeewater al of nog warm, de zon minder meedogenloos en het pad prettiger te belopen. Meer over de ideale periode lees je in onze gids over de beste reistijd voor Menorca.
Omdat Cala Pregonda aan de noordkust ligt, speelt de wind een grotere rol dan elders. Bij de gevreesde tramontana, de koude noordenwind, kan de zee ruw worden en het strand minder aangenaam. Op zulke dagen is het zuiden vaak een betere keuze. Ga je in het hoogseizoen, kom dan vroeg in de ochtend. Niet alleen is het licht dan het mooist en het strand het rustigst, ook de wandeling doe je liever voordat de middagzon op zijn hevigst is, want schaduw is er onderweg nauwelijks.
Zo kom je er, en waar je parkeert
Er loopt geen weg tot aan Cala Pregonda, en dat is precies wat de baai zo bijzonder houdt. Je bereikt hem te voet, en het vertrekpunt voor de meeste bezoekers is het strand van Binimel-là. Vanuit Es Mercadal rijd je richting het noorden, langs de bewegwijzering naar Cavalleria en Binimel-là, waar aan het eind van de weg een grote onverharde parkeerplaats ligt. Die is gratis, maar in het hoogseizoen snel vol, dus vroeg komen loont dubbel. Met het openbaar vervoer is de baai niet te bereiken, dus je hebt een eigen of gehuurde auto nodig. In onze gids over een auto huren op Menorca lees je daar meer over.
Vanaf de parkeerplaats van Binimel-là volg je het pad langs de kust, dat onderdeel is van het beroemde Camí de Cavalls. De wandeling duurt zo’n twintig tot dertig minuten en voert over rode aarde, langs kleine inhammen en over rotsige stukken waar je even moet opletten waar je je voeten neerzet. Reken op stevige schoenen in plaats van slippers, want het terrein is oneffen. Onderweg wisselt het landschap voortdurend van kleur en opent zich telkens een nieuw uitzicht op de zee, tot je over de laatste heuvel plotseling het roodgouden strand voor je ziet liggen. Het is precies die aanloop die van de aankomst een klein hoogtepunt maakt.
Praktische tips voor je bezoek
Het belangrijkste om te onthouden is dat er bij Cala Pregonda zelf niets is. Geen strandtent, geen toilet, geen drinkwater, geen schaduwplek buiten wat de tamarisken bieden. Neem daarom ruim water mee, iets te eten en alles wat je nodig hebt voor een dag aan zee. Zonnebrand, een hoed en een zonnebril zijn geen luxe maar noodzaak, want beschutting is er nauwelijks. Bij de parkeerplaats van Binimel-là vind je in het seizoen doorgaans wel een eenvoudige voorziening, maar reken er niet op dat die het hele jaar open is.
Denk ook aan je terugweg. De wandeling die je heen aflegt, moet je aan het eind van de dag weer terug, en dat is met een tas vol spullen en na een dag zon net iets zwaarder. Plan je vertrek zo dat je niet in de heetste uren hoeft te lopen. Snorkelspullen zijn een aanrader vanwege de rotseilandjes, en waterschoenen kunnen prettig zijn omdat de zeebodem plaatselijk stenig is. Kom je met kinderen, houd dan rekening met de afstand en de rotsige stukken. In onze gids over Menorca met kinderen staan tips die daarbij helpen, en meer algemene adviezen vind je bij onze praktische tips voor Menorca.
In de buurt
Cala Pregonda staat niet op zichzelf, maar ligt op een van de mooiste stukken van de noordkust, doorsneden door het Camí de Cavalls. Het strand van Binimel-là, waar je begint, is zelf al een bezoek waard met zijn roodbruine zand en rustige water, en wie verder loopt komt langs nog verstildere inhammen als Cala Barril. Iets westelijker ligt Platja de Cavalleria, een breed noordstrand met de karakteristieke vuurtoren die je vanaf Pregonda al in de verte ziet. Het vissersdorp Fornells ligt op een steenworp afstand en is de aangewezen plek om na een dag aan zee de beroemde kreeftstoofpot te proeven.
Het dorp Es Mercadal, de gemeente waar Cala Pregonda onder valt, ligt in het hart van het eiland en vormt een goed vertrekpunt voor tochten naar de noordkust. Van daaruit is het bovendien niet ver naar de Monte Toro, het hoogste punt van Menorca, met een weids uitzicht over vrijwel het hele eiland. Wil je verder verkennen, kijk dan in ons overzicht van de mooiste stranden van Menorca of duik in de bredere reisgids over Menorca en de Balearen als geheel.
Op de kaart
Veelgestelde vragen
Waarom is het zand van Cala Pregonda roodgoud?
De warme kleur komt van het ijzerhoudende gesteente aan de noordkust van Menorca. Dat gesteente is in de loop van de tijd verweerd tot tinten oker, roest en rood, en die kleuren kleuren zowel de aarde rondom als het zand op het strand. Vooral bij laag zonlicht komt de roodgoud gloed prachtig tot zijn recht.
Hoe kom je bij Cala Pregonda?
Je bereikt de baai alleen te voet. Je parkeert bij het strand van Binimel-là, in de gemeente Es Mercadal, en loopt vandaar in twintig tot dertig minuten over het pad van het Camí de Cavalls naar Cala Pregonda. Er loopt geen weg tot aan het strand en met de bus is de baai niet bereikbaar.
Hoe lang duurt de wandeling naartoe?
Reken vanaf de parkeerplaats van Binimel-là op ongeveer twintig tot dertig minuten. Het pad voert over rode aarde en rotsige stukken, dus stevige schoenen zijn aan te raden. Denk eraan dat je dezelfde afstand aan het eind van de dag weer terug moet lopen.
Zijn er voorzieningen op het strand?
Nee. Bij Cala Pregonda zelf zijn geen strandtent, toiletten of drinkwater. Neem voldoende water, eten en bescherming tegen de zon mee. Bij de parkeerplaats van Binimel-là is in het seizoen soms een eenvoudige voorziening, maar daar kun je niet op rekenen.
Kun je er goed zwemmen en snorkelen?
Ja. De rotseilandjes voor de kust breken de golven, waardoor het water in de baai vaak rustig en helder is. Rond de rotsen valt onder water genoeg te zien, dus snorkelspullen zijn een aanrader. Bij noordenwind kan de zee wel ruwer worden.
Wanneer kun je Cala Pregonda het beste bezoeken?
Juni en september zijn ideaal, met warm zeewater en een minder felle zon. In juli en augustus is het warmer en drukker, al blijft het door de wandeling altijd relatief rustig. Kom bij voorkeur vroeg in de ochtend, wanneer het licht het mooist is en de zon nog niet op zijn hevigst.
Is Cala Pregonda geschikt voor kinderen?
Dat kan, maar houd rekening met de wandeling van twintig tot dertig minuten over rotsig terrein en het ontbreken van voorzieningen. Voor oudere en avontuurlijke kinderen is het een prachtige belevenis, voor heel jonge kinderen is een gemakkelijker bereikbaar strand vaak praktischer.
Waar komt de naam Pregonda vandaan?
Daar bestaan verschillende verklaringen voor. Een volksverhaal verbindt de naam aan het silhouet van een biddende vrouw in een van de rotseilandjes, een andere aan een woord dat diep of afgelegen betekent. Zeker weten doet niemand het, maar beide verklaringen passen goed bij het stille, teruggetrokken karakter van de baai.
Cala Pregonda is een van die plekken die je bijblijven, juist omdat je er iets voor moet doen. Wie de wandeling maakt, ruilt gemak in voor een landschap van rood zand, kalm blauw water en grillige rotsen dat nog echt aanvoelt. Combineer je bezoek met een lunch in Fornells of een klim naar de Monte Toro, en verken daarna gerust verder via onze gids over de mooiste stranden van Menorca en de hub over Menorca en de Balearen.
Bronnen en fotocredit
De foto komt van Wikimedia Commons (CC). Achtergrondinformatie uit publieke bronnen en reisgidsen over Menorca.
