Gepubliceerd op
Zeewater: Copernicus Marine via Open-Meteo, gemeten 10 oktober. Buitentemperatuur en wind: Open-Meteo, nu.
De rechte wanden van de groeve, met de ondergelopen vloer ervoor en Ibiza aan de horizon. Foto: Joan Gené, CC0 (Wikimedia Commons)
Op de westkust van Formentera, tussen de veerhaven van La Savina en Cala Saona, loopt de kust plotseling vierkant. Rechte wanden, haakse hoeken, vlakke vloeren die onder water staan: het lijkt alsof iemand met een reusachtig mes stukken uit de kust heeft gesneden. Dat is ook precies wat er is gebeurd. Punta de sa Pedrera is een oude steengroeve, en de bakken die de steenhouwers achterlieten zijn volgelopen met zeewater. Het resultaat is de merkwaardigste zwemplek van het eiland: een reeks natuurlijke zwembaden met een rechte rand, met helder water en Ibiza aan de horizon.
Een steengroeve die de zee heeft overgenomen
Wat je hier ziet is het negatief van een gebouw. Generaties steenhouwers hebben uit deze kust blokken gezaagd, en wat overblijft zijn de gleuven, trappen en bakken waar die blokken uit kwamen. Op sommige plekken staan de zaagsneden nog loodrecht in de wand, zo recht dat je je afvraagt welk gereedschap dat kan. Op andere plekken is een hele vloer weggehaald tot net onder zeeniveau, en daar heeft het water het overgenomen.
Bezoekers noemen het weleens de Stonehenge van Formentera, en van een afstand snap je dat: losse blokken en rechte wanden steken als opgerichte stenen boven de kust uit. Het is een bijnaam en geen historische naam, en strikt genomen klopt hij niet, want hier is niets neergezet. Alles wat je ziet is wat er is weggehaald. Dat maakt het eigenlijk interessanter: je loopt door de vorm van een gebouw dat ergens anders staat.
Mares: steen van versteend duinzand
De steen heet mares, en het is geen gewone zandsteen. Het is eoliniet: oud duinzand dat in de loop van duizenden jaren is verhard tot rots. In de wanden van de groeve zie je de schuine laagjes van die oude duinen nog gewoon zitten, als de jaarringen van een landschap. De Balearen zijn er eeuwenlang mee gebouwd, van boerderijen tot kerken, omdat mares zacht genoeg is om met de hand te zagen en hard genoeg om te blijven staan.
Op Formentera is die geschiedenis opmerkelijk slecht gedocumenteerd. Het staat zelfs zo in het wetenschappelijk werk dat er wel over is verschenen: de mares-groeven van het eiland zijn een stuk erfgoed dat nauwelijks is beschreven en nooit systematisch onderzocht. Hoe oud deze groeve precies is, en waar de blokken naartoe gingen, is dus geen vraag met een net antwoord. Wat vaststaat is dat het eiland hier letterlijk uit zijn eigen oude duinen is opgebouwd.
De zwembaden, en hoe je erin komt
De bakken staan in open verbinding met zee, dus ze lopen en legen zich met het water mee. Bij kalm weer staat er helder, ondiep water in en kun je er gewoon in liggen, beschut tegen de deining die er buiten wel is. Bij wind is het een heel ander verhaal: dan slaat de zee over de rand en is het eerder gevaarlijk dan verfrissend.
Het instappen is het lastigste deel. Er is geen zand, geen trapje en geen helling; je laat je vanaf de rots zakken en je klimt er op dezelfde manier weer uit. De gemeente zegt er in haar eigen beschrijving onomwonden bij dat de toegang tot het water op veel plekken rotsig en lastig is en niet echt geschikt voor kleine kinderen. Neem schoenen met een zool mee, want de rots is scherp waar hij droog is en glad waar hij nat is.
Schuif opzij voor meer foto’s. Van de afgezette schacht in het plateau tot het blok marès dat in de branding is blijven staan. Foto’s: Joan Gené (CC0), Bernat Riera Sant (CC BY-SA 4.0) en Jordi Daniel Riera (CC BY-SA 3.0), Wikimedia Commons
Snorkelen boven rots en zand
De officiele snorkelgids van het eiland noemt de oude groeven bij Punta de sa Pedrera als een van de plekken om te gaan, en dat is terecht. Het water is er ondiep en helder, de bodem wisselt tussen rotsplaten en zandgangen, en in de spleten tussen de oude zaagsneden zit vis die je op een zandstrand nooit tegenkomt. Iets zuidelijker, tussen deze punt en de punta de la Gavina, ligt bovendien het baaitje Es Banc, waar een oude steiger ligt die als omkleedplek dienstdoet.
Neem je eigen masker mee, want er is niets te huren en niemand om het aan te vragen. Meer plekken en wat je er tegenkomt staat in onze gids over snorkelen op Formentera.
Can Marroig, het landgoed eromheen
De groeven liggen binnen Can Marroig, een beschermd landgoed dat deel uitmaakt van het natuurpark van Ses Salines en dat in openbare handen is. Achter de kust ligt een bos van pijnbomen en savines, met schaduw en met een paar voorzieningen om even te zitten of te picknicken. Dat is prettig, want aan de kust zelf is geen boom te bekennen.
De naam komt bij je bekend voor als je onze pagina over Es Trucadors hebt gelezen: Antoni Marroig was de Mallorcaan die in 1873 de zoutpannen van Formentera kocht. Zijn naam zit op twee plekken in het landschap, aan deze kant van het eiland in dit landgoed en aan de andere kant in de oude zoutpannetjes op de landtong.
Het landgoed is ook een prettige plek om te schuilen voor de zon of voor de wind. Waar de kust kaal en wit is, is het bos erachter koel en stil, en de combinatie van pijnbomen en savines trekt veel vogels. Wie na een uur op de rotsen genoeg heeft van het licht, loopt gewoon tweehonderd meter landinwaarts en zit in de schaduw.
De kust langs dit landgoed is bovendien veel grilliger dan de kaart doet vermoeden. Tussen de punten liggen kleine calos met namen die je nergens op een bordje ziet staan, van het Calo de l’Oli tot het Raco del Banc, met hier en daar een houten botenhuis tegen de rots. Je kunt er een halve dag langs scharrelen zonder iemand tegen te komen, en dat is op dit eiland in augustus geen kleinigheid.
Hoe je er komt
Vanaf de veerhaven van La Savina is het een kilometer of drie. Je neemt de weg richting Cala Saona en slaat af het Cami des Raco in, dwars door Can Marroig, tot het pad bij de kust ophoudt. Met de fiets is dat een vlak ritje van een minuut of twintig, en wie wil lopen doet er iets minder dan een uur over. Met een auto of scooter kom je tot aan het bos; het laatste stuk naar de rotsen gaat te voet. Hoe parkeren op de rest van het eiland werkt, staat in onze gids over parkeren op Formentera.
Omdat het terrein ongelijk is en er niets is aangelegd, is het geen plek voor wie slecht ter been is. Er is geen pad met een rand, geen bordje en geen reling, afgezien van een touw rond een paar open schachten.
Waar je op moet letten
Dit is de enige zwemplek op Formentera waar het woord voorzichtig echt op zijn plaats is. In het rotsplateau zitten openingen die recht naar beneden gaan, deels afgezet met een touw en deels niet. De randen van de groeve lopen op sommige plekken loodrecht het water in, en bij branding staat er onderaan geen plek om je op te trekken. Blijf dus weg van de rand als het waait, en ga niet alleen het water in.
Neem water mee, want er is niets, en ga vroeg op de dag of laat in de middag. Midden op de dag staat de zon vol op die lichte rots en is er geen schaduw te vinden, en dan is het er simpelweg te warm om lang te blijven.
Zonsondergang met Ibiza ervoor
De punt kijkt op het noordwesten uit, en dat is precies de kant waar de zon in het zomerseizoen onder gaat. Ibiza ligt er als een lage, blauwe rug voor, en de rotsen kleuren in dat laatste licht warm oranje. Het is een van de mooiste zonsondergangen van het eiland en je deelt hem met aanmerkelijk minder mensen dan bij Cala Saona. Neem wel een lamp mee: terug over dat rotsplateau klauteren in het donker is geen goed idee, en de schachten zie je dan niet. Meer plekken en tijden staan bij de zonsondergang op Formentera.
Wanneer je het beste gaat
Mei, juni, september en de eerste helft van oktober zijn hier het prettigst: het water is warm genoeg, de zon is te doen en het is er rustig. In juli en augustus is het midden op de dag te heet op de kale rots, maar vroeg in de ochtend heb je de plek vaak voor jezelf. In het winterhalfjaar is het er indrukwekkend, met de zee die tegen de rechte wanden slaat, maar dan is zwemmen geen optie en is de rand ronduit gevaarlijk.
Op de strandenkaart van Formentera zie je Punta de sa Pedrera samen met alle andere stranden van het eiland.
Veelgestelde vragen over Punta de sa Pedrera
Waar liggen de steengroeven van Punta de sa Pedrera?
Op de westkust van Formentera, tussen de haven van La Savina en Cala Saona, aan het eind van de Cami des Raco door het landgoed Can Marroig. Vanaf de veerhaven is het een kilometer of drie.
Kun je zwemmen in de natuurlijke zwembaden?
Ja. De uitgehakte bakken staan in open verbinding met zee en lopen bij kalm weer vol met helder, ondiep water. Het instappen is het lastige deel: de kant is rots, soms glad, en er is nergens een trapje.
Is het geschikt voor kleine kinderen?
Nee. De gemeente schrijft zelf dat de toegang tot het water op veel plekken rotsig en lastig is en niet echt geschikt voor kleine kinderen. Er zijn bovendien open schachten en steile randen vlak naast het pad.
Wat is mares?
De lokale zandsteen, ontstaan uit versteend duinzand. Je ziet de schuine laagjes van de oude duinen nog in de wanden zitten. Het is eeuwenlang de bouwsteen van de Balearen geweest, en hier is hij in blokken uit de kust gezaagd.
Waarom noemen mensen het de Stonehenge van Formentera?
Omdat de achtergebleven blokken en rechte wanden van veraf op opgerichte stenen lijken. Het is een bijnaam van bezoekers, geen historische benaming; wat je ziet is gewoon het negatief van wat er is weggehaald.
Kun je er snorkelen?
Dat is juist de reden om te komen. De officiele snorkelgids van het eiland noemt de oude steengroeven bij Punta de sa Pedrera als een van de plekken, met ondiep, helder water boven rots en zand.
Is het een goede plek voor de zonsondergang?
Een van de beste. De punt kijkt op het noordwesten uit, met Ibiza aan de horizon en niets ertussen. Neem wel een lamp mee, want terugklimmen over die rotsen in het donker is geen pretje.
Moet je ergens voor betalen?
Nee. Het landgoed Can Marroig is openbaar en de kust is vrij toegankelijk. Er is geen slagboom, geen kassa en geen strandtent; alles wat je nodig hebt neem je mee.
Op de kaart
Combineer het met de lagune Estany des Peix en de haven van La Savina aan de ene kant, en met Cala Saona aan de andere. Een overzicht van alle stranden staat in de mooiste stranden van Formentera.
Bronnen (geraadpleegd 10 oktober 2026): de strandpagina van de gemeente Formentera (formentera.es) voor de ligging binnen Can Marroig, de natuurlijke zwembaden, de lastige toegang tot het water en het advies over schoeisel; de officiele snorkelgids van het eiland voor de groeven als snorkelplek en voor Es Banc; een vakstudie van de mares-groeven van Formentera voor de vaststelling dat dat erfgoed nauwelijks is beschreven; Wikimedia Commons voor de beschrijving van het gesteente als eoliniet; OpenStreetMap voor de coordinaten.
