Gepubliceerd op
Wandelen op Formentera is iets anders dan wandelen op de andere Balearen, en dat zit hem in de hoogte. Hier is geen bergkam zoals de Tramuntana en geen kustpad van honderdvijfentachtig kilometer zoals op Menorca. Wat Formentera wel heeft is een net van tweeëndertig bewegwijzerde paden die het eilandbestuur bewust náást de doorgaande weg heeft aangelegd, een oud geplaveid karrenpad dat in anderhalf uur naar de hoogvlakte klimt, en een zuidelijke kaap waar in de zomer geen auto meer komt. Hieronder staat welke routes er zijn, hoe lang ze zijn, welke je op welk moment van het jaar loopt en hoe je zonder auto bij het begin komt.
Een wandeleiland zonder bergen
Het eerste wat je moet weten is wat Formentera niet is. Er is geen meerdaagse route die om het eiland loopt, geen berghut, geen etappe die je conditie op de proef stelt. Wie daarvoor komt, zit beter op Menorca met de Camí de Cavalls of op Mallorca met de routes in wandelen op Mallorca. Formentera is 18,8 kilometer lang en komt op zijn hoogste punt tot 192 meter, en dat hoogste punt, Sa Talaiassa, ligt op het plateau van La Mola in het oosten.
Juist die bescheidenheid maakt het eiland aantrekkelijk om te lopen. De paden zijn vlak, kort en onderling verbonden, dus je stelt je dag zelf samen zonder dat je een gids of een gps nodig hebt. Het landschap wisselt bovendien sneller dan je op zo’n klein oppervlak zou verwachten: pijnbos en kromgewaaide jeneverbessen, zoutpannen vol vogels, duinen op loopplanken, een maanachtige rotsvlakte in het zuiden en bovenop het plateau wijngaarden achter muurtjes van droge steen. Wat er aan bezienswaardigheden onderweg ligt staat in onze gids over de bezienswaardigheden van Formentera; hier gaat het over de paden zelf.
Tweeëndertig groene routes, en hoe ze samenhangen
Het wandelnet van Formentera heet officieel de groene routes, en het is een bewuste bestuurlijke keuze geweest. Tot 2015 waren er twaalf bewegwijzerde routes met in totaal vijfenvijftig kilometer. Dat jaar voegde het eilandbestuur er twintig aan toe en kwam uit op tweeëndertig routes en honderddertig kilometer, met als uitgesproken doel een alternatief padennet te maken dat los van de hoofdweg ligt en zowel voor wandelaars als voor fietsers werkt. De officiële lijst van vandaag telt die tweeëndertig trajecten met hun lengtes erbij, en samen komen ze op ongeveer honderdvierendertig kilometer uit.
De trajecten zijn kort. De kortste is Es Caló naar Maryland met 1,4 kilometer, de langste is de ronde over het Pla de la Mola met 12,3 kilometer. Daartussen zit van alles: Sant Francesc naar Sant Ferran is 1,8 kilometer, La Savina naar Ses Illetes 3,3 kilometer, Sant Francesc naar La Mola 9 kilometer. Omdat ze op elkaar aansluiten, is de gebruikelijke manier van lopen om er twee of drie aan elkaar te knopen tot een halve dag. Ze zijn bewegwijzerd met bordjes en afstanden, en het eilandbestuur noemt ze uitdrukkelijk meervoudig bruikbaar: te voet, met Nordic walking of op de fiets. Welke routes zich voor dat laatste lenen staat in fietsen op Formentera. Naast de wandelroutes zijn er twee bewegwijzerde hardlooproutes en een eigen catalogus met twee ruitertochten.
Het Camí de sa Pujada, de klim die iedereen loopt
De bekendste wandeling van het eiland staat in de officiële lijst als Camí de sa Pujada, met de Romeinse weg als bijnaam, en meet 4,0 kilometer. Het is het oude geplaveide karrenpad dat vanaf Es Caló de Sant Agustí omhoog klimt naar de hoogvlakte, en het was eeuwenlang de enige verbinding tussen La Mola en de rest van Formentera. Je loopt over stenen die generaties lang zijn gesleten door karrenwielen, met de oostkust onder je die bij elke bocht wijder wordt.
Halverwege de klim komt het pad langs een uitzichtpunt boven Racó de sa Pujada, een zandbaaitje aan de noordkant dat vanaf het pad alleen te zien en niet te bereiken is. Hoe zwaar de klim precies is, wat je onderweg tegenkomt en waarom je er beter niet naar beneden klautert, staat op de pagina over die baai zelf. Aansluitend lopen nog twee korte trajecten vanaf de bovenkant verder, naar Es Ram en langs s’Estufador, zodat je de klim kunt uitbouwen tot een flinke ochtend.
Over het Pla de la Mola naar de vuurtoren
Boven op het plateau is het weer volkomen vlak, en daar ligt de langste route van het eiland: het rondje over het Pla de la Mola van 12,3 kilometer, dwars door de wijngaarden en langs lage steenmuurtjes. Vanuit het dorp El Pilar de la Mola lopen daarnaast vier korte takken naar de rand: 2,8 kilometer naar de vuurtoren, 3,4 kilometer naar Punta Roja, 2,7 kilometer naar Es Monestir en 1,5 kilometer naar Sa Cala. Je kunt dus boven blijven en toch elke dag een andere kant van het plateau zien.
De vuurtoren van La Mola staat op een klifrand van honderdtwintig meter boven zee en is het punt waar het eiland ophoudt. Ernaast staat een monument voor Jules Verne, die de plek noemt in Hector Servadac, zijn roman over een reis door het zonnestelsel. Sinds 2019 zit er in het gebouw een cultureel centrum, en sinds 2026 is dat gewijd aan de kunst van het eiland: er hangt permanent een schenking van Cati Verdera aan de Formenterezen, zesenvijftig werken van kunstenaars die met het eiland verbonden zijn. De expositie is open van dinsdag tot en met zondag van tien tot twee uur, en op woensdag- en zondagmiddag van vijf tot negen uur; maandag is gesloten en van 1 december tot 11 februari blijft het hele jaar dicht. De toegang kost 4,50 euro, met 2,50 euro voor gepensioneerden en studenten en gratis toegang voor inwoners, kinderen tot achttien jaar en werklozen.
Cap de Barbaria, waar de auto’s blijven staan
De andere kant van het eiland is het tegenovergestelde van La Mola: geen wijngaarden maar een kale, lichte rotsvlakte die de officiële reisgids zelf een maanlandschap noemt. Drie routes voeren erheen. Vanaf Sant Francesc Xavier loop je via Ses Bardetes in 9,6 kilometer naar de vuurtoren van Barbaria, vanaf Es Mal Pas is het 9,7 kilometer, en eenmaal op de kaap zijn er korte takken van 9,4 kilometer naar Es Garroveret, 2,2 kilometer naar Punta Rasa en 1,8 kilometer naar de Torrent de s’Alga.
Voor wandelaars is hier iets bijzonders aan de hand. Van 15 mei tot en met 15 oktober 2026 mogen motorvoertuigen niet voorbij de controlepost bij sa Tanca d’Allà Dins. Auto’s en motoren parkeren ervoor, en de doorgang laat voetgangers en fietsers wel door. In het hoogseizoen loop je het laatste stuk naar het zuidelijkste punt van de Balearen dus over een weg waar verder niemand rijdt. Bij de vuurtoren staat de Torre des Garroveret, een wachttoren uit 1763 van negen meter hoog in de vorm van een afgeknotte kegel, gebouwd tegen de zeerovers die deze kust eeuwenlang onveilig maakten. Hij staat op vijfenzestig meter boven zee en is de zuidelijkste toren van de Pitiusen. Een paar meter verderop, aan de zeekant, ligt de Cova Foradada: een spleet in de rotsbodem waar je via een houten ladder in afdaalt en op een natuurlijk balkon boven de klif uitkomt. Ga daar niet in als het hard waait of als je niet zeker op je benen staat.
Langs de zoutpannen en naar de noordpunt
Het noordwesten van Formentera is vlak, nat en vol vogels, en dat maakt de wandelingen daar het makkelijkst en het rustigst. Vanaf Sant Ferran loopt een traject van 2,2 kilometer via Es Pujols naar de Estany Pudent, de grote lagune waar in de winter een van de grootste concentraties geoorde futen van Europa zit. In het natuurpark zijn ongeveer tweehonderdtien vogelsoorten geteld, met flamingo’s, steltkluten en bergeenden als de opvallendste. Blijf hier op de loopbruggen en de paden, want de duinen, de zoutpannen en de eilandjes voor de kust zijn verboden terrein.
Aan de westkant liggen twee korte routes die weinig mensen lopen: Sant Francesc via Ses Escoles naar Can Marroig, 3,9 kilometer, en van Can Marroig door naar de Punta de sa Gavina, nog eens 2,1 kilometer. Can Marroig is het rotsige, bijna kale stuk waar pijnbos en jeneverbes overgaan in steen. Naar het noorden toe lopen La Savina naar Ses Illetes, 3,3 kilometer, en Es Pujols naar Ses Illetes, 4,6 kilometer. Daar begint vanzelf de bekendste kustwandeling van het eiland, over de zandtong van Es Trucadors naar de noordpunt; wat je daar tegenkomt en waarom je het zeegat aan het eind niet moet oversteken, staat in onze gids over Ses Illetes. Aan de oostkant ten slotte brengen korte routes je van Sant Ferran naar Punta Prima met zijn wachttoren, 2,6 kilometer, en via Cala en Baster naar Platja de Migjorn in 4,2 kilometer.
Wanneer je wandelt, en wat je meeneemt
Het wandelseizoen op Formentera is omgekeerd aan het badseizoen. Van november tot en met april is het overdag een graad of vijftien en ligt het eiland er leeg bij, en maart tot en met mei is de mooiste tijd omdat alles bloeit en de kruiden langs de paden ruiken. September en oktober werken ook prima, met tweeëntwintig tot zevenentwintig graden. Juli en augustus zijn de slechtste maanden om te lopen: dan is het rond de dertig graden en biedt vrijwel geen enkele route schaduw. Hoe het weer per maand uitpakt staat in de beste reistijd voor Formentera, en Formentera in juni laat zien hoe de overgang naar de zomer voelt.
Wat je meeneemt volgt daaruit. Water, want onderweg is er vrijwel nergens iets te krijgen, en in de zomer meer dan je denkt. Een hoed en zonnebrand, want het ontbreken van schaduw is hier geen detail maar het bepalende kenmerk. Schoenen met een stevige zool, omdat de groene routes over los gesteente, gruis en soms zand lopen en het oude plaveisel van het Camí de sa Pujada glad is. En een beetje geduld voor de Pitiusen-hagedis, die hier overal op de muurtjes ligt en zich niets van mensen aantrekt.
Met de bus naar het begin, en terug
Omdat de meeste routes van punt A naar punt B lopen en niet rond, is de bus je beste vriend. Vervoerder Autocares Paya rijdt vier gewone lijnen: lijn 1 tussen de haven en Es Pujols, lijn 2 tussen de haven en El Pilar de la Mola, lijn 5 naar Cala Saona en lijn 7 tussen Es Pujols en Illetes. Daarnaast is er de toeristische lijn 3 naar Illetes, met een gele en een blauwe route. Kijk voor je vertrekt de actuele tijden na bij de vervoerder zelf, want de zomer- en winterdienst verschillen.
Voor wandelaars is lijn 2 de belangrijkste, want dat is de enige die je boven op het plateau afzet. Daarmee wordt de mooiste dagwandeling van het eiland eenvoudig: bus naar El Pilar de la Mola, over het plateau naar de rand lopen en vervolgens het Camí de sa Pujada naar beneden nemen tot Es Caló, waar je aan zee uitkomt. Je loopt dan de klim de goede kant op en eindigt bij het water in plaats van op een parkeerplaats. Wie liever zelf rijdt, vindt de mogelijkheden in auto huren op Formentera, en wie wil weten welk gebied als uitvalsbasis past, in overnachten op Formentera.
Veelgestelde vragen over wandelen op Formentera
Kun je goed wandelen op Formentera?
Ja, maar anders dan op Mallorca of Menorca. Er zijn geen bergen en geen meerdaagse route, wel tweeëndertig korte bewegwijzerde paden die op elkaar aansluiten en samen ongeveer honderdvierendertig kilometer beslaan. Je stelt je dag zelf samen uit twee of drie trajecten.
Hoeveel wandelroutes heeft Formentera?
Tweeëndertig. Het eilandbestuur breidde het net in 2015 uit van twaalf routes en vijfenvijftig kilometer naar tweeëndertig routes en honderddertig kilometer, bedoeld als padennet los van de doorgaande weg. De kortste is 1,4 kilometer, de langste is de ronde over het Pla de la Mola met 12,3 kilometer.
Hoe lang is het Camí de sa Pujada?
Het officiële traject meet 4,0 kilometer en klimt van Es Caló de Sant Agustí naar de hoogvlakte van La Mola. Het is een oud geplaveid karrenpad dat eeuwenlang de enige verbinding tussen het plateau en de rest van het eiland was. Hoe zwaar de klim loopt, staat op onze pagina over Racó de sa Pujada.
Wat is de mooiste wandeling op Formentera?
De combinatie die het eiland in één dag samenvat: met lijn 2 naar El Pilar de la Mola, over het plateau naar de klifrand bij de vuurtoren, en dan het Camí de sa Pujada naar beneden tot Es Caló de Sant Agustí. Je loopt de klim dalend en eindigt aan zee.
Kun je naar de vuurtoren van Cap de Barbaria lopen?
Ja, en in de zomer is dat de enige manier om er met eigen vervoer te komen. Van 15 mei tot en met 15 oktober 2026 mogen motorvoertuigen niet voorbij de controlepost bij sa Tanca d’Allà Dins, terwijl voetgangers en fietsers wel worden doorgelaten. Vanaf Sant Francesc is het 9,6 kilometer.
Kun je de vuurtoren van La Mola vanbinnen bekijken?
Ja, er zit sinds 2019 een cultureel centrum in, sinds 2026 gewijd aan zesenvijftig kunstwerken die Cati Verdera aan het eiland schonk. Open van dinsdag tot en met zondag van tien tot twee uur en woensdag- en zondagmiddag van vijf tot negen uur, gesloten op maandag en van 1 december tot 11 februari. Toegang 4,50 euro.
Wanneer kun je het beste wandelen op Formentera?
Van maart tot en met mei en van september tot en met november. In het voorjaar bloeit het eiland en is het een graad of tweeëntwintig, in het najaar is het nog warm en leeg. Juli en augustus zijn ongeschikt: rond de dertig graden en nauwelijks schaduw op de routes.
Heeft Formentera een kustpad zoals de Camí de Cavalls?
Nee, er loopt geen aaneengesloten pad om het eiland. Wel komen veel van de groene routes aan de kust uit, zodat je grote delen van de kustlijn alsnog te voet kunt volgen door trajecten aan elkaar te knopen.
Verder over dit eiland: fietsen op Formentera, snorkelen op Formentera en hoe groot Formentera eigenlijk is. Formentera is het kleinste van de vier Balearen.
Bronnen
De tweeëndertig groene routes met hun afzonderlijke lengtes, de beschrijving als meervoudig bruikbare circuits voor wandelen, Nordic walking en fietsen, de twee bewegwijzerde hardlooproutes, de ruitercatalogus, het maanlandschap bij Can Marroig, de vier verdedigingstorens met Sa Guardiola op s’Espalmador, en de gegevens over de vuurtoren van La Mola (de klifrand van honderdtwintig meter, Sa Talaiassa op 192 meter, het monument voor Jules Verne en Hector Servadac, het culturele centrum sinds 2019, de schenking van zesenvijftig werken door Cati Verdera, de openingstijden en de toegangsprijzen) komen van de officiële toeristische site van de Consell Insular de Formentera, geraadpleegd 5 oktober 2026. De uitbreiding van twaalf naar tweeëndertig routes en van vijfenvijftig naar honderddertig kilometer staat in het eigen persbericht van de Consell Insular de Formentera van 30 maart 2015; de som van ongeveer honderdvierendertig kilometer is onze eigen optelling van de gepubliceerde trajectlengtes. De tweehonderdtien getelde vogelsoorten, de flamingo’s en de geoorde futen in de Estany Pudent komen van de parkpagina van diezelfde Consell. De toegangsregeling bij sa Tanca d’Allà Dins van 15 mei tot 15 oktober 2026, met doorgang voor voetgangers en fietsers, is ontleend aan de berichtgeving van Periódico de Ibiza over het besluit van de Consell van 30 maart 2026. De Torre des Garroveret uit 1763, negen meter hoog en op vijfenzestig meter boven zee, en de Cova Foradada met zijn houten ladder zijn beschreven in de Catalaanse Viquipèdia en in het eilandarchief; de weergegevens per maand zijn eerder vastgesteld voor onze pagina over de beste reistijd voor Formentera. De buslijnen 1, 2, 5 en 7 en de toeristische lijn 3 staan op de site van vervoerder Autocares Paya, geraadpleegd 5 oktober 2026.
Foto’s via Wikimedia Commons: de omslagfoto met het uitzicht vanaf het Camí de sa Pujada is van Joan Gené (CC BY-SA 4.0), de kliffen van Cap de Barbaria met La Mola aan de horizon eveneens van Joan Gené (CC0) en de vuurtoren van La Mola van Montserrat Boix (CC BY-SA 4.0).
