Es Trucadors vanuit de lucht: links Ses Illetes, rechts Platja de Llevant met donkere posidoniavelden, aan de horizon Espalmador en Ibiza. Foto: Beni Marull, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
Wie de mooiste stranden van Formentera wil zien, heeft aan één dag niet genoeg. Formentera is met ruim 83 vierkante kilometer het kleinste en zuidelijkste eiland van de Pitiusen en heeft geen vliegveld; je komt er per boot, meestal via Ibiza. Toch heeft het een kust met vier gezichten: de zandtong van Es Trucadors in het noorden, de lange boog van Migjorn in het zuiden, de rode rotsen van Cala Saona in het westen en de inhammen en vissershaventjes richting La Mola in het oosten. Deze gids loopt ze per kust door, met bij elk strand een link naar de uitgebreide pagina, en zet de regels van 2026 op een rij: de toegangsprijs voor Ses Illetes, de wet die het aantal auto’s begrenst en de bescherming van de posidonia.
Noordkust: Ses Illetes, Llevant en Espalmador
Het noorden loopt uit in Es Trucadors, een smalle landtong binnen het Parc Natural de ses Salines, sinds 2001 bij wet een natuurpark. Op de westflank ligt Ses Illetes, volgens de toeristische dienst van het eiland meer dan eens uitgeroepen tot een van de mooiste stranden ter wereld: ruim 450 meter wit zand, in tweeën gedeeld door een rotspartijtje, met ondiep en rustig turquoise water. Vóór de kust liggen de eilandjes die het strand zijn naam gaven, van Illa de Tramuntana tot Escull d’en Palla. Hemelsbreed ligt het ruim drie kilometer van de haven van La Savina.
Aan de overkant van de landtong ligt Platja de Llevant, naar het oosten gericht en volgens de officiële strandgids 1.450 meter lang en gemiddeld 90 meter breed. Op sommige plekken liggen beide stranden maar vijftig meter uit elkaar. Duinen met loopbruggen scheiden Llevant van de zoutpannen en bebouwing is er nauwelijks. De zomerse oostenwind geeft hier lichte golfslag; draait de wind naar het westen, dan is Llevant juist de beschutte kant.
Waar de landtong ophoudt, begint Espalmador, een onbewoond eiland in particulier bezit van 2.925 bij 800 meter. Het zeegat ertussen is volgens de Catalaanse Wikipedia zo’n vijftig meter breed, en door de sterke stroming is oversteken te voet volgens de officiële strandgids verboden. Het is het enige eilandje tussen Ibiza en Formentera waar je aan land mag, alleen via de aangegeven vaargeulen, en baden in de modderpoel is volgens de parkregels volledig verboden.
Wie vanaf La Savina het park in fietst, passeert eerst Cavall d’en Borràs, zo’n twee kilometer lopen van de haven, met ondiep en bijna golfloos water, een bos van sabina’s in de rug en bij zonsondergang zicht op Es Vedrà. Iets noordelijker, tussen Cavall d’en Borràs en Ses Illetes, ligt het kleine, deels rotsige Platja del Carregador.
Ses Illetes bereiken in 2026: toegangsprijs en parkeerplafond
Wie met een motorvoertuig het natuurpark in rijdt, betaalt een toegangsprijs die de Consell de Formentera via het bedrijf IBIFOR int, in 2026 van 10 mei tot en met 15 oktober. Een auto betaalt 5 euro tot half juni en vanaf half september, 6 euro van 16 juni tot en met 15 juli en in de eerste helft van september, en 7 euro van 16 juli tot en met 31 augustus. Een motor betaalt 3, 4 of 5 euro. Voetgangers, fietsers, elektrische voertuigen, mensen met beperkte mobiliteit en inwoners betalen niets, hybrides de helft. Zo maakte de Consell het op 8 mei 2026 bekend.
Belangrijker dan de prijs is het plafond: maximaal 384 auto’s en 1.132 motoren, verdeeld over dertien parkeerzones. De opbrengst gaat volgens de Consell naar onderhoud van de weg, schoonmaak van stranden en loopbruggen en toezicht. In het hoogseizoen wordt gecontroleerd van 9.00 tot 20.00 uur. Wie zeker wil zijn van toegang, komt met de fiets, die buiten het plafond valt. Huuropties staan in scooter huren op Formentera.
Vanaf 15 mei 2026 geldt iets vergelijkbaars op twee andere plekken. Naar de vuurtoren van Cap de Barbaria rijd je tot het parkeerterrein van sa Tanca d’Allà Dins (60 auto’s, 100 motoren) en daarna ga je te voet of per fiets. Bij Es Caló des Mort mogen bezoekers volgens het Butlletí Oficial van 23 april 2026 alleen stoppen om passagiers uit te laten; parkeren doe je in Es Copinar. Beide regelingen lopen tot en met 15 oktober.
Zuidkust: Platja de Migjorn en Es Caló des Mort
Platja de Migjorn is de complete zuidkust: volgens de officiële gids vijf kilometer strand, volgens de Catalaanse Wikipedia het zuidelijkste strand van de Balearen. Het is een reeks stukken met eigen namen, van Es Mal Pas in het westen via Es Ca Marí en Es Còdol Foradat naar Es Arenals en Es Copinar in het oosten. Es Ca Marí, Es Arenals en Es Copinar gelden als de populairste zwemplekken dankzij een zandbodem die ver de zee in loopt, en bij Es Arenals is een strandwacht. Het westelijke deel is ruiger, met banken aangespoelde posidonia. In de zomer ligt Migjorn meestal beschut tegen de overheersende wind. Hier staan ook de Blue Bar en de Piratabus, twee strandbars die hun faam aan de hippiejaren danken.
Aan het oostelijke uiteinde, waar de kliffen van La Mola beginnen, ligt Es Caló des Mort. Het besluit van de Consell omschrijft het als een kleine, lastig bereikbare cala met een smal strookje zand, uitzonderlijk helder water, traditionele boothellingen (escars) en een pijnbos. Je komt er alleen te voet via een klifpad met kans op vallend gesteente, en voorzieningen zijn er niet.
Westkust: Cala Saona
De westkust is bijna overal klif. Het enige zandstrand daartussen is Cala Saona, een echte cala tussen Punta Rasa en Caló d’en Trull, ruim vijf kilometer hemelsbreed van La Savina. Volgens de officiële gids is het strand maar zo’n 140 meter lang, maar wel breed, met turquoise water boven zand en roodbruine rotsen met boothuisjes voor de traditionele llaüts. De zon zakt hier in zee, en daarom geldt Cala Saona als een van de beste plekken voor de zonsondergang. Er staat een hotel, aan het eind van het asfalt ligt een parkeerterrein en fietsers nemen vanaf La Savina de landweggetjes tussen droogstenen muren. Vanuit de baai peddel je naar de onderwatergrotten van Punta Rasa.
Oostkust: Es Pujols, Punta Prima, Cala en Baster en Es Caló
Es Pujols is de toeristische kern van het eiland, met 690 meter zand langs de boulevard, escars tussen de rotsen en alle voorzieningen op loopafstand. Ruim een kilometer naar het noordwesten ligt Sa Roqueta, al binnen het natuurpark: wit zand met rotspuntjes, duinen die het scheiden van het Estany Pudent en ondiep, helder water. Daartussen ligt Ses Canyes, waar het rif van Es Pujols het water kalm houdt.
Aan de oostkant van het dorp steekt de rotsige kaap Punta Prima in zee, met op de klif de Torre de Punta Prima: in 1762 gebouwd door ingenieur Joan Ballester i Zafra, de grootste van de vier achttiende-eeuwse wachttorens van het eiland en sinds 1949 beschermd erfgoed.
Verder langs de noordkust, bij Sant Ferran, ligt Cala en Baster: geen zand en geen voorzieningen, wel rotsplateaus, helder snorkelwater en grotten die vissers met de hand in het zandsteen hakten om hun boten te stallen. Bij oostenwind raadt de officiële gids deze baai af.
Het vissershaventje Es Caló de Sant Agustí ligt waar de weg naar La Mola begint te klimmen. De houten boothellingen rond het natuurlijke haventje zijn sinds 2002 beschermd cultureel erfgoed, en ernaast liggen de strandjes van Ses Platgetes. Hier begint ook het Camí de sa Pujada, het oude pad dat in vier kilometer naar La Mola klimt. Onderweg kijk je neer op Racó de sa Pujada, een baaitje ruim een kilometer ten oosten van de haven, dat je volgens de lokale gids AllFormentera alleen zwemmend of per boot bereikt.
Formentera.eco: de wet die het aantal auto’s begrenst
Dat Formentera in de zomer minder dichtslibt dan de buureilanden, is geen toeval. Op verzoek van de Consell, dat in december 2017 om een wet vroeg, nam het Balearisch parlement op 29 januari 2019 de Llei 7/2019 aan, de wet voor de milieu- en economische duurzaamheid van Formentera. Daarmee bepaalt de Consell elk jaar in welke periode en met hoeveel motorvoertuigen er gereden mag worden. Het systeem heet Formentera.eco en draait sinds de zomer van 2019.
Voor 2026 besloot de Consell op 26 februari tot een beperking van 1 juni tot en met 30 september, met een plafond van 10.287 motorvoertuigen. Daarbinnen is plaats voor 1.732 auto’s en 122 motoren van bezoekers, 235 auto’s en 50 motoren van inwoners van Ibiza en een huurvloot van 2.268 auto’s en 5.880 motoren; quads, caravans en campers krijgen een quotum van nul. Wie de eigen auto meeneemt, vraagt vooraf een vergunning aan op formentera.eco, op volgorde van aanvraag. De heffing is in 2026 per dag 6 euro voor een auto in juni en september en 9 euro in juli en augustus, met een minimum van 30 en 45 euro; een motor betaalt de helft en elektrische voertuigen niets. Camera’s controleren de kentekens.
De conclusie voor de meeste bezoekers: neem de veerboot van Ibiza naar Formentera zonder auto en huur ter plaatse. Of een huurauto de moeite waard is, lees je in auto huren op Formentera.
Posidonia: het geheim achter het heldere water
Het heldere water dankt Formentera aan velden Posidonia oceanica, een traag groeiend zeegras dat alleen in de Middellandse Zee voorkomt. Volgens het Balearische posidoniadecreet bedekken de velden rond de eilanden meer dan 650 vierkante kilometer tot 35 meter diep, houden ze sediment vast en produceren ze tot 20 liter zuurstof per vierkante meter per dag. Zelfs het witte zand hangt ermee samen: kalkresten van organismen op de bladeren vormen een belangrijk deel van het strandzand. De donkere vlekken op de luchtfoto bovenaan zijn die velden.
In 1999 zette UNESCO de velden tussen Ibiza en Formentera op de Werelderfgoedlijst, als deel van het gemengde erfgoed Ibiza, biodiversiteit en cultuur. Een studie in PLoS ONE uit 2012 vond rond Formentera genetisch identieke planten op vijftien kilometer afstand van elkaar en schatte zulke klonen op honderden tot duizenden jaren oud.
Sinds Decreet 25/2018 van 27 juli 2018 is ankeren op posidonia in de Balearen in principe verboden; boten liggen er alleen aan vergunde boeien, en in het natuurpark mag je uitsluitend op zand ankeren. De bruine banken dode bladeren op stranden als Migjorn zijn geen vervuiling: volgens het decreet dempen ze de golven en beschermen ze het strand tegen afkalving, vooral bij winterstormen.
Welk strand kies je? Wind, rust en vervoer
Op Formentera beslist de wind over je stranddag. Bij oostenwind krijgen Llevant en Sa Roqueta golfjes, terwijl de naar het westen gerichte stranden van Ses Illetes en Cavall d’en Borràs in de luwte liggen. Bij westenwind is Llevant de beschutte kant, en bij een stevige noordenwind slaan de golven op de noordkust bij Es Caló, terwijl Migjorn er het rustigst bij ligt.
Met kleine kinderen liggen Cavall d’en Borràs, Es Arenals en Ses Canyes voor de hand. Om te snorkelen noemt de officiële gids Sa Roqueta, Ses Canyes, Cala en Baster en de oude steengroeven bij Punta de sa Pedrera vlak bij La Savina. Van La Savina naar Es Caló des Mort is het hemelsbreed ruim twaalf kilometer, dus voor de verre oostkant ligt een scooter meer voor de hand dan een fiets. Alles over vervoer en voorbereiding staat in de praktische tips voor Formentera, en voor meer dan zand en zee zijn er de bezienswaardigheden van Formentera.
De stranden van Formentera op de kaart
Veelgestelde vragen
Wat is het mooiste strand van Formentera?
Ses Illetes op Es Trucadors, volgens de toeristische dienst meer dan eens uitgeroepen tot een van de mooiste stranden ter wereld. Wie meer ruimte zoekt, loopt naar Platja de Llevant aan de overkant van de landtong.
Moet je betalen om naar Ses Illetes te gaan?
Alleen met een motorvoertuig. Tussen 10 mei en 15 oktober 2026 betaalt een auto 5 tot 7 euro en een motor 3 tot 5 euro. Voetgangers, fietsers en elektrische voertuigen betalen niets.
Mag je in 2026 met je eigen auto naar Formentera?
Van 1 juni tot en met 30 september 2026 alleen met een vergunning via formentera.eco. Voor bezoekers zijn er 1.732 plaatsen voor auto’s, tegen 6 euro per dag in juni en september en 9 euro in juli en augustus.
Kun je van Formentera naar Espalmador lopen?
Nee. Door de sterke stroming in het zeegat is oversteken te voet volgens de officiële strandgids verboden. Je gaat per boot en komt alleen via de aangegeven vaargeulen aan land.
Mag je nog in de modder van Espalmador baden?
Nee, modderbaden in de lagune van Espalmador zijn volgens de regels van het natuurpark volledig verboden.
Waarom is het water op Formentera zo helder?
Door de velden Posidonia oceanica, die sediment vasthouden en zuurstof produceren. Ze staan sinds 1999 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en ankeren erop is sinds decreet 25/2018 in principe verboden.
Welk strand kies je als het hard waait?
Bij oostenwind Ses Illetes of Cavall d’en Borràs, bij westenwind Platja de Llevant en bij noordenwind de zuidkust van Migjorn.
Waar zie je de mooiste zonsondergang?
Op Cala Saona, waar de zon in zee zakt, op Cavall d’en Borràs met Es Vedrà aan de horizon en bij de strandbars van Migjorn.
Bronnen
Officiële toeristische site van Formentera: strandgids met onder meer Ses Illetes, Llevant, Migjorn, Cala Saona en Es Caló, plus de route Camí de sa Pujada. Consell de Formentera: mobiliteitsplan ses Salines, BOIB 2026 over de periode, het voertuigplafond en Es Caló des Mort, formentera.eco en Ràdio Illa (8 mei 2026). Govern Balear: Parc Natural de ses Salines en Decreet 25/2018. Verder PLoS ONE (2012), Wikipedia over UNESCO-erfgoed, Formentera, Migjorn, s’Espalmador en de Torre de Punta Prima, en AllFormentera. Coördinaten via OpenStreetMap.
